KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Maden Tetkik ve Arama Dergisi / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 160

İstanbul - Yenikapı’daki Holosen yaşlı istifin sedimentolojik özellikleri ve çökelme ortamları

Sedimentological properties and depositional environments of the Holocene sequence in Yenikapı, İstanbul

M. Namık YALÇIN
Oya ALGAN
Meltem SEZERER BULUT
Sayfa
21–43
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu koya dökülen Lykos deresinin taşıdığı malzeme nedeniylegiderek sığlaşan ortamda biriken kaba kırıntılı çökeller ise bir akarsu ortamında çökelmişlerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İstanbul-Yenikapı Theodosious Antik Limanında yapılan arkeolojik kazı çalışmaları Bizansdönemine ait çok sayıda gemi batığı, çeşitli arkeolojik buluntular ve Holosen yaşlı bir çökel istifininaçığa çıkmasına olanak sağlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaçla dört profilde (S1, S2,S3, S4) toplam kalınlığı 17.75 m olan 14 ayrı kesit incelenerek, farklı analizler için 100 adet çökelörneği derlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu koya dökülen Lykos deresinin taşıdığı malzeme nedeniylegiderek sığlaşan ortamda biriken kaba kırıntılı çökeller ise bir akarsu ortamında çökelmişlerdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:100 adet
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İstanbul-Yenikapı Theodosious Antik Limanında yapılan arkeolojik kazı çalışmaları Bizansdönemine ait çok sayıda gemi batığı, çeşitli arkeolojik buluntular ve Holosen yaşlı bir çökel istifininaçığa çıkmasına olanak sağlamıştır. Bu çalışmada, kazı alanındaki bu çökel istifi ayrıntılı bir şekildeincelenmiş ve Holosen yaşlı istifin çökelme ortamı saptanmıştır. Bu amaçla dört profilde (S1, S2,S3, S4) toplam kalınlığı 17.75 m olan 14 ayrı kesit incelenerek, farklı analizler için 100 adet çökelörneği derlenmiştir. Bu örnekler üzerinde tane boyu (elek analizi, sedigraf analizi) ve XRD analizleriyapılmıştır. Analiz sonuçlarıyla İstanbul jeolojisinin çok tanınmayan bu Holosen yaşlı çökel istifininfasiyes özellikleri ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Tüm verilerin değerlendirilmesinin sonucunda,söz konusu denizel çökellerin yükselen deniz seviyesi (trangresyon) sonucu koy veya haliçli bir kıyıortamında çökeldikleri belirlenmiştir. Bu koya dökülen Lykos deresinin taşıdığı malzeme nedeniylegiderek sığlaşan ortamda biriken kaba kırıntılı çökeller ise bir akarsu ortamında çökelmişlerdir.

Abstract

During the salvage excavations in the area of the former Theodosian harbor in Yenikapı-İstanbul several ship wrecks from the Byzantine period, archaeological objects from different periods and a Holocene aged sedimentary sequence have been uncovered. In this study the lithological, lithostratigraphical and facies properties of the Holocene sequence are investigated in detail and its depositional environment is determined. For this purpose along four profiles (S1, S2, S3, S4) 14 different sections of a total thickness of 17.75 m are studied and 100 samples are collected. The grain size distribution of the samples is defined by sieve and sedigraph analysis and mineralogical composition by XRD method. Results of these analyses and facies characteristics of this poorly known Holocene sequence are used for the definition of the depositional environment. Accordingly, the marine sediments are deposited in a near-shore environment, with a natural embayment or estuary transgressively. Terrigenous and anthropogenic material carried by the Lycos River, at the mouth of this natural embayment, resulted in first a regression and then a high-energy fluvial system in the study area.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YALÇIN, M. N., ALGAN, O., BULUT, M. S. (2022). İstanbul - Yenikapı’daki Holosen yaşlı istifin sedimentolojik özellikleri ve çökelme ortamları. Maden Tetkik ve Arama Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 160, 21–43. https://ajindex.com/articles/577628

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Algan, O., Yalçın, M.N., Yılmaz, Y., Perinçek, D., Özdoğan, M., Yılmaz, İ., Meriç, E., Sarı, E., Kırcı-Elmas, E., Ongan, D., Bulkan-Yeşiladalı, Ö. Günhan, D., Özbal, H. 2007. The geoarchaeological significance of the ancient port Theodosius at Yenikapı: Late-Holocene environmental changes and the cultural history of Istanbul over the last ten thousand years. In: Kızıltan, Z. (Ed.), Istanbul: 8000 years brought to daylight; Marmaray, Metro, Sultanahmet excavations, pp.242-245.
  2. Vehbi Koç Foundation, ISBN 978-975-6959-39-8.
  3. Algan, O., Yalçın, M.N., Özdoğan, M., Yılmaz, İ., Sarı, E., Kırcı-Elmas, E., Ongan, D., Bulkan-Yeşiladalı, Ö., Yılmaz, Y., Karamut, İ. 2009. A short note on the geo-archaeological significance of the ancient Theodosius Harbor (İstanbul-Turkey). Quaternary Research, 72, pp.457–461.
  4. Algan, O., Yalçın, M.N., Yılmaz, İ., Kırcı-Elmas, E., Sarı, E., Ongan, D., Bulkan-Yeşiladalı, Ö., Perinçek, D., Özdoğan, M., Yılmaz, Y., Karamut, İ. 2010. Geoarchaeology of the Theodosian Harbor at Yenikapı. In: Kocabaş, U. (Ed), Proceedings of the 1st Symposium on Marmaray-Metro Salvage Excavations, 5th– 6th May 2008, Istanbul, pp.175–181, Directorate of Istanbul Archaeological Museums, ISBN 978-605-60853- 6-9.
  5. Algan, O., Yalçın, M.N., Özdoğan, M., Yılmaz, Y., Sarı, E., Kırıcı-Elmas, E., Yılmaz, İ., Bulkan, Ö., Ongan, D., Gazioğlu, C., Nazik, A., Polat, M.İ., Meriç, E. 2011. Holocene coastal change in the ancient harbor of Yenikapı–İstanbul and its impact on cultural history. Quaternary Research, 76, pp.30- 45. Algan, O., Yalçın, M.N., Özdoğan, M. 2014. Yenikapı Kazıları Jeoarkeoloji Çalışmaları-Son Buzul Döneminden Günümüze Çevre Koşullarındaki Değişimler ve Kültür Tarihine Yansımaları. Ş. Baltaş, Ş. Altun (Eds.), Hayalden Gerçeğe Bir İstanbul Öyküsü-Marmaray, pp.130-139. ISBN 978-605-64547-1-4.
  6. Asal, R. 2010. Theodosian harbor and sea trade in Byzantine Istanbul. In: Kocabaş, U. (Ed), Proceedings of the 1st Symposium on Marmaray-Metro Salvage Excavations, 5th– 6th May 2008, Istanbul, pp.153- 160, Directorate of Istanbul Archaeological Museums, ISBN 978-605-60853-6-9.
  7. Blott, S.J. Pye, K. 2001. GRADISTAT: a grain size distribution and statistics package for the analysis of unconsolidated sediments. Earth Surface Processes and Landforms, 26, pp.1237-1248.
  8. Bony, G., Marriner, N., Morhange, C., Kaniewski, D., Perinçek, D. 2011. A high-energy deposit in the Byzantine harbour of Yenikapı. Quaternary International, 266, pp.117-130, doi: 10.1016/j. quaint.2011.03.031.