Dergiler / Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 28

GÂVUR DAĞI VE OSMANİYE YÖRESİNDEKİ TÜRKÜLERDE DAĞ KÜLTÜ

The Mount Cult in the Folk Songs of Gâvur Mount and Osmaniye Area

Sayfa
427–450
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, yöre türkülerinde tespit edilen dağ imgesi; halkbilimi kuramlarından metin ve bağlam merkezli kuramlar ışığında coğrafya, tarih, dinler tarihi gibi bilimlerin verilerinden de yararlanılarak disiplinler arası ve bütüncül bir bakış açısıyla ele alınıp incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmaniye, Bahçe, Hasanbeyli ve Düziçi’nin içinde bulunduğu bölge; halk arasında Gâvurdağları/Gâvur Dağı olarak bilinmektedir. 1865 yılına kadar yaylak ve kışlak arasında mekik dokuyan buradaki göçerevli Türkmen aşiretleri; bu yaşam tarzından dolayı kültürlerini uzun süre korumayı başarmışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Karacaoğlan ve Dadaloğlu gibi büyük âşıklar yetiştiren bölge, türkü ve bozlak yönünden oldukça zengindir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, yöre türkülerinde tespit edilen dağ imgesi; halkbilimi kuramlarından metin ve bağlam merkezli kuramlar ışığında coğrafya, tarih, dinler tarihi gibi bilimlerin verilerinden de yararlanılarak disiplinler arası ve bütüncül bir bakış açısıyla ele alınıp incelenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmaniye, Bahçe, Hasanbeyli ve Düziçi’nin içinde bulunduğu bölge; halk arasında Gâvurdağları/Gâvur Dağı olarak bilinmektedir. 1865 yılına kadar yaylak ve kışlak arasında mekik dokuyan buradaki göçerevli Türkmen aşiretleri; bu yaşam tarzından dolayı kültürlerini uzun süre korumayı başarmışlardır. Karacaoğlan ve Dadaloğlu gibi büyük âşıklar yetiştiren bölge, türkü ve bozlak yönünden oldukça zengindir. Yöredeki birçok âşık, Gâvurdağları başta olmak üzere yöresindeki dağlara ya doğrudan türküler söylemiş ya da türkülerinde bu dağları simge olarak kullanmışlardır. Bu çalışmada, yöre türkülerinde tespit edilen dağ imgesi; halkbilimi kuramlarından metin ve bağlam merkezli kuramlar ışığında coğrafya, tarih, dinler tarihi gibi bilimlerin verilerinden de yararlanılarak disiplinler arası ve bütüncül bir bakış açısıyla ele alınıp incelenecektir.

Abstract

The area which ranges through Osmaniye, Bahçe, Hasanbeyli and Düziçi is known as Gâvurmounts/Gâvur Mount. The nomad Turkmen tribes who had been moving between highland and winter quarters until 1865 succeeded to protect their culture for a long time thanks to this lifestyle. The area in which Karacaoğlan and Dadaloğlu grew up is a rich place for folk songs. A lot of minstrels in the area composed many songs directly to either mounts around, especially Gavurmounts or they included some mount names in their songs as symbols. In this study, the mount symbolin some of these folk songs will be analyzed with text and context-centered folklore theory and will also be utilized with geography, history and religious history with an understanding of interdisciplined and holistic perpective.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TOPALAK, H. İ. (2022). GÂVUR DAĞI VE OSMANİYE YÖRESİNDEKİ TÜRKÜLERDE DAĞ KÜLTÜ. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 28, 427–450. https://ajindex.com/articles/569353

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Atılgan, H. (2019). Gelvurdağları’ndan Gâvurdağları’na Düziçi. Ankara:
  2. Sega Yayıncılık. Anohin, A. V. (2006). Altay şamanlığına ait materyaller (Rusça’dan çev. Zekeriya Karadavut, Jannet Meyermanova). Konya: Kömen Yayınları.
  3. Aray, A. V. (2010). Çukurova folklorunda Karacaoğlan. Osmaniye: Akdeniz Matbaası. Arnaldez, R. (2015). Tek Bir Tanrı. Fernand Braudel Yönetiminde Akdeniz Tarih, Mekân, İnsanlar ve Miras (çev. Necati Erkut, Aykut Derman) içinde (ss. 141-165). İstanbul: Metis Yayınları. Âşık Feymânî (2015). Zamanı geldi (Yay. haz. Serdarhan Musa Taşkaya). Adana: Ekrem Matbaası. Bakırcı, N. (2021). Elazığ/Harput türkülerinde dağ kültü. (Yay. haz. S. S. Yılmaz, H. Çelikten, E. K. Çelikten). Doğan Kaya Armağanı 70. Yaş Hatırası C. 1 içinde (ss. 345-358). İstanbul:
  4. Step Ajans Matbaacılık. Baldick, J. (2016). Hayvan ve şaman Orta Asya’nın antik dinleri (Çev. Nevin Şahin). (2. b) İstanbul: Hil Yayıncılık. Bartók, B. (2017). Küçük Asya’dan Türk halk musikisi (çev. Bülent Aksoy). İstanbul:
  5. Pan Yayıncılık. Bayat, F. (2018). Türk mitolojik sistemi (Kutsal dişi-mitolojik ana, Umay paradigmasında ilkel mitolojik kategoriler-iyeler ve demonoloji), C. 2, İstanbul:
  6. Ötüken Neşriyat. Çobanoğlu, Ö. (2001). Türk mitolojisi. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Türk Dünyası Edebiyat Tarihi, C.1. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, 1-85.
  7. Dağsever, B. (2009). Düziçi Çitli köyü Avşar halk kültürü gelenekleri, şiirleri, türküleri, fıkraları, ağıtları. Adana: Ekrem Matbaası. Delikoca, Y. (t.y.). Bir başkadır benim memleketim Hasanbeyli. Dizgi-Mizanpaj ARC. Eliade, M. (2018a). Şamanizm (çev. İsmet Berkan) (4. b). Ankara:
  8. İmge Yayınevi.
  9. Eliade, M. (2018b). Dinler tarihine giriş (çev. Lale Arslan Özcan) (2. b). İstanbul:
  10. Alfa Basım ve Yayım Dağıtım. Eliade, M. (2018c). İmgeler ve simgeler (çev. Mehmet Ali Kılıçbay), Ankara:
  11. Doğu Batı Yayınları.
  12. Ener, K. (1986). Tarih boyunca adana ovasına (Çukurova’ya) bir bakış (7. b). İstanbul:
  13. Kayı Yayıncılık. Ergin, M. (2015). Dede Korkut Kitabı (52. b). İstanbul:
  14. Boğaziçi Yayınları.
  15. Gökşen, C. & Gökşen, R. (2016). “Dağ” ın türkülere mitik bir öge olarak yansıması. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Türkiye Araştırmaları Entitüsü Dergisi, S. 57, 1599-1618.
  16. Görkem, İ. & Tülüce, O. (2008). Biyografik türkülü hikâye Çukurovalı Karacaoğlan Osmaniye-Düziçi rivayetleri/İspir Onbaşı-Karayiğit Osman. İstanbul:
  17. Çatı Kitapları. Grousset, R. (2017).
  18. Bozkır imparatorluğu Attilla, Cengiz Han, Timur (Çev. M. Reşat Uzman). İstanbul: Ötüken Yayınları. Hopp