Dergiler / İstanbul Yerbilimleri Dergisi / 2012 / Cilt: 25 - Sayı: 2

KB ANADOLU'DA EOSEN-OLİGOSEN ÇARPIŞMA SONRASI MAGMATİZMA: BİGA YARIMADASI'NDAKİ ASARTEPE GRANİTİK VE SARIKAYA VOLKANİK KAYALARINDAN JEOKİMYASAL VE JEOKRONOLOJİK VERİLER

EOCENE-OLIGOCENE POST COLLISIONAL MAGMATISM IN NW NATOLIA: GEOCHEMICAL AND GEOCHRONOLOGIC DATA FROM ASARTEPE GRANITIC AND SARIKAYA VOLCANIC ROCKS IN THE BIGA PENINSULA

Sayfa
119–143
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

KB Anadoludaki Eosen (1.evre) ve Oligosen (2.evre) yaşlı magmatik kayaçlar benzerjeokimyasal özellikler göstermektedirler.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:KB Anadoluda İzmir-Ankara-Erzincan Okyanusunun kapanmasını takiben gelişen çarpışma sonrası magmatizmaOrta Eosen (Lütesiyen)de başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:KB Anadoludaki Eosen (1.evre) ve Oligosen (2.evre) yaşlı magmatik kayaçlar benzerjeokimyasal özellikler göstermektedirler.
💡
Sonuç & Katkı:Eosen ve Oligosen yaşlı magmatik kayaçlarda gözlenen bu jeokimyasal karakterler;dalma-batma ile ilişkili bir kaynağa bağlı olarak gelişmiş, kabuksal kirlenme ve fraksiyonel kristallenme tarafındanetkilenmiş bir magmadan türemiş çarpışma sonrası magmatizmayı işaret etmektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

KB Anadoluda İzmir-Ankara-Erzincan Okyanusunun kapanmasını takiben gelişen çarpışma sonrası magmatizmaOrta Eosen (Lütesiyen)de başlamıştır. Bu magmatik aktivitenin ürünleri, İzmir-Ankara-Erzincan sütur zonununkuzeyinde yaklaşık doğu-batı uzanımlı bir hat (Armutlu Yarımadası, Kapıdağ Yarımadası, Marmara Adası, BigaYarımadası) boyunca dizilmektedirler. Eosen yaşlı magmatik seriye ait plütonlar (Fıstıklı, Kapıdağ, İlyasdağ,Karabiga, Asartepe) granitik, volkanikler (Balıklıçeşme) ise bazik-andezitik-asidik nitelikli kayaçlardan oluşurlar.Çarpışma sonrası magmatizma ikinci evre ürünlerini ise Oligosen ve Oligo-Miyosen döneminde vermiştir. İkincievre magmatik seri, Eosen yaşlı birinci evre magmatik serinin daha güneyinde yer almakta ve yine yaklaşık doğu-batıuzanımlı bir hat boyunca dizilmektedir. Oligosen-Miyosen yaşlı magmatik seriye ait plütonlar (Çataldağ, Ilıca,Kozak, Eybek, Evciler, Kestanbol) granitik, volkanikler (Sarıkaya/Çan) ise genellikle andezitik-asidik karakterdekayaçlardan oluşmaktadırlar. KB Anadoludaki Eosen (1.evre) ve Oligosen (2.evre) yaşlı magmatik kayaçlar benzerjeokimyasal özellikler göstermektedirler. Asartepe granitleri (47 My) ve Sarıkaya volkanitleri (31 My) üzerinde ya- pılan jeokimyasal çalışmalar, her iki magmatik evrenin ürünlerinin de kalkalkalen, metalümino karakterli olduklarınıişaret etmektedir. Ayrıca ortak olarak LILE ve LREEce zenginleşme, HFSEce tüketilme gösterirler. Tektonik ayırımdiyagramlarında ise hem Eosen hem de Oligosen yaşlı magmatik kayaçlara ait örnekler benzer şekilde çarpışmasonrası alana düşmektedirler. Eosen ve Oligosen yaşlı magmatik kayaçlarda gözlenen bu jeokimyasal karakterler;dalma-batma ile ilişkili bir kaynağa bağlı olarak gelişmiş, kabuksal kirlenme ve fraksiyonel kristallenme tarafındanetkilenmiş bir magmadan türemiş çarpışma sonrası magmatizmayı işaret etmektedir.

Abstract

Following the closure of the İzmir-Ankara-Erzincan Ocean, post collisional magmatism commenced in Mid-Eocene(Lutetian) in NW Anatolia. Products of this magmatic activity were arranged along an east-west trending line (Ar- mutlu Peninsula, Kapıdağ Peninsula, Marmara Island, Biga Peninsula) to the north of the İzmir-Ankara-Erzincansuture zone. The Eocene plutons (Fıstıklı, Kapıdağ, İlyasdağ, Karabiga, Asartepe) are composed of granitic rocks whereas the Eocene volcanics (Balıklıçeşme) are made up of basic-andesitic-acidic rocks. The second stage inthe post collisional magmatism was formed during the Oligocene and Oligo-Miocene period. This second stagemagmatic series crop out further south of the Eocene first stage magmatic series and are aligned approximately ineast-west direction. The plutons of the Oligocene-Miocene magmatic series (Çataldağ, Ilıca, Kozak, Eybek, Evciler,Kestanbol) consist of granitic rocks while volcanics (Sarıkaya/Çan) are dominantly classified as andesitic-acidicrocks. The Eocene (stage 1) and the Oligocene (stage 2) magmatic rocks in NW Anatolia display similar geochemicalfeatures. Geochemical analysis of the Asartepe granitic (47 My) and the Sarıkaya volcanic (31 My) rocks indicatethat the magmatic products of both phases are of calc-alkaline and metaluminous in composition. Furthermorethey both show enrichment in LIL and LRE elements and depletion in HFS elements. Samples belonging to theEocene - Oligocene magmatic rocks fall into the post-collisional field on several tectonic discrimination diagrams.The geochemical characteristics observed in the Eocene and Oligocene magmatic rocks point to derivation of meltsfrom a subduction-influenced source area and subsequent differentiation by crustal assimilation and fractionalcrystallisation at post-collisional setting.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKGÜNDÜZ, S., ELMAS, A., DURU, O. (2022). KB ANADOLU'DA EOSEN-OLİGOSEN ÇARPIŞMA SONRASI MAGMATİZMA: BİGA YARIMADASI'NDAKİ ASARTEPE GRANİTİK VE SARIKAYA VOLKANİK KAYALARINDAN JEOKİMYASAL VE JEOKRONOLOJİK VERİLER. İstanbul Yerbilimleri Dergisi, Cilt: 25 - Sayı: 2, 119–143. https://ajindex.com/articles/555682

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Akay, E., 2009. Geology and petrology of the Simav Magmatic Complex (NW Anatolia) and its com- parison with the Oligo–Miocene granitoids in NW Anatolia: implications on Tertiary tectonic evolution of the region. International Journal of Earth Sciences (GeolRundsch) 98, 1655–1675. doi:10.1007/s00531-008-0325-0.
  2. Akyurek, B., Soysal, Y., 1983. Biga yarımadası güneyinin (Savastepe–Kırkagac–Bergama– Ayvalık) temel jeoloji ozellikleri. Bulletin of Mineral Research and Exploration Institute of Turkey 95, 1–12. Akyürek, B., Bilginer, E. ve Akbaş, B., 1984. Ankara-Elmadağ-Kalecik dolayının temel je- oloji özellikleri. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 20, 31-46.
  3. Aldanmaz, E., Pearce, J., Thirlwall, M.F., Mitch- ell, J., 2000. Petrogenetic evolution of late Ce- nozoic, post-collision volcanism in western Anatolia, Turkey. Journal of Volcanology and Geothermal Research 102, 67–95. Aldanmaz, E., Köprübaşı, N., Gürer, Ö.F., Kaymakçı, N., Gourgaud, A., 2006. Geo- chemical constraints on the Cenozoic, OIB- type alkaline volcanic rocks of NW Turkey: Implications for mantle sources and melting processes. Lithos 86, 50-76. doi:10.1016/j.li- thos.2005.04.003. Altıner, D. & Koçyiğit, A. 1993. Third remark on the geology of Karakaya basin. An Anisian megablock in northern central Anatolia: micro- paleontologic, stratigraphic and tectonic impli- cations for the rifting stage of Karakaya basin, Turkey. Revue de Paleobiologie 12, 1-17.
  4. Altınlı, I.E.,1973, Bilecik Jurasiği: M.T.A., Anka- ra. Cumhuriyetin 50.yıl yerbilimleri kongresi, tebliğler. 112-113.
  5. Altunkaynak, Ş., 2007. Collision-driven slab breakoff magmatism in northwestern Anatolia, Turkey. Journal of Geology 115, 63–82. Altunkaynak, Ş., Dilek, Y., 2006. Timing and nature of post collisional volcanism in West- ern Anatolia and geodynamic implications. In: Dilek, Y., Pavlides, S. (Eds.), Post-collisional Tectonics and Magmatism of the Eastern Medi- terranean Region: Geological Society of Amer- ica Special Paper, 409, pp. 321–351. Altunkaynak, Ş. ve Dilek, Y., 2013. Eocene mafic volcanism in northern Anatolia: its causes and mantle sources in the absence of active subduction. International Geol- ogy Review, vol. 55, no. 13, 1641-1659, doi: 10.1080/00206814.2013.792497 Altunkaynak, Ş., Genç, Ş.C., 2008. Petrogenesis and time-progressive evolution of the Cenozoic continental volcanism in the Biga Peninsula, NW Anatolia (Turkey). Lithos 102, 316–340. Altunkaynak, Ş., Yılmaz, Y., 1998. The Kozak magmatic complex; western Anatolia.