Dergiler / İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 12

Michael Ende’nin Die unendliche Geschichte Adlı Romanının Türkçe Çevirilerindeki Fantastik Varlık ve Yerlerin İsimleri

Names of Fantastic Beings and Places in the Turkish Translations of Michael Ende’s Fantasy Novel Die unendliche Geschichte

Sayfa
1–16
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Örnek incelemelerin sonuncunda Özkal’ın çeviride daha çok kaynak metin odaklı, Günersel’in ise daha çok çevirinin işlevini dikkate alarak erek okur odaklı bir yaklaşımı benimsediği görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çocuk ve gençlik edebiyatı ürünleri çevirisinin çeviribilim çalışmaları alanında özel bir konuma sahip olmasına ve beraberinde birçok çeviri sorunu getirmesine karşın bu alanda yapılan çeviri eleştirisi incelemeleri sınırlı sayıdadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın amacı, Alman yazar Michael Ende’nin Die unendliche Geschichte (1979) adlı ünlü fantastik çocuk ve gençlik romanının Türkçe çevirileri örneğinde çocuk ve gençlik edebiyatı çevirisi alanına katkı sağlamaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Örnek incelemelerin sonuncunda Özkal’ın çeviride daha çok kaynak metin odaklı, Günersel’in ise daha çok çevirinin işlevini dikkate alarak erek okur odaklı bir yaklaşımı benimsediği görülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Michael Ende · Die unendliche Geschichte · Bitmeyecek Öykü

Özet

Çocuk ve gençlik edebiyatı ürünleri çevirisinin çeviribilim çalışmaları alanında özel bir konuma sahip olmasına ve beraberinde birçok çeviri sorunu getirmesine karşın bu alanda yapılan çeviri eleştirisi incelemeleri sınırlı sayıdadır. Çalışmanın amacı, Alman yazar Michael Ende’nin Die unendliche Geschichte (1979) adlı ünlü fantastik çocuk ve gençlik romanının Türkçe çevirileri örneğinde çocuk ve gençlik edebiyatı çevirisi alanına katkı sağlamaktır. Eserin toplamda Saadet Özkal (Ende 1986; 1999; 2017) ve Saffet Günersel (Ende 1996) tarafından hazırlanan dört çevirisi bulunmaktadır. Tüm çeviri eserler Bitmeyecek Öykü ismiyle yayımlanmıştır. Çevirmenlerin birçok çeviri sorunu ile karşılaşması, Die unendliche Geschichte adlı çocuk fantastik romanının çok sayıda kendine özgü görsel, dilsel ve biçemsel öğeler içermesinden kaynaklanmaktadır. Eserde bir çeviri sorunu oluşturan unsurlardan bir tanesi eserde büyük bir önem taşıyan ve yazarın yaratıcılığını ön plana çıkaran fantastik varlık ve yerlerin isimleridir. Çalışmada işlevsel ve çocuk/ genç okur odaklı çeviri kuramı ışığında (C. Nord ve E. O’Sullivan) çeviri sorunu oluşturan fantastik varlık ve yer isimleri örnekleri ele alınmış, çevirmenlerin söz konusu çeviri sorunlarını aşmak için kullandıkları çeviri tekniklerinin farklılık gösterdiği saptanmıştır. Örnek incelemelerin sonuncunda Özkal’ın çeviride daha çok kaynak metin odaklı, Günersel’in ise daha çok çevirinin işlevini dikkate alarak erek okur odaklı bir yaklaşımı benimsediği görülmektedir.

Abstract

The translation of children's and youth literature is of particular importance in Translation Studies but also poses many translation problems. However, there has so far been limited research that focuses on translation criticism in the field of children’s and youth literature. The aim of this study is to contribute to discussions on the translation of children’s and youth literature based on the example of Michael Ende’s fantasy novel Die unendliche Geschichte (1979) and its Turkish translations. Overall, there are four Turkish translations done by two translators Saadet Özkal (Ende 1986; 1999; 2017) and Saffet Günersel (Ende 1996). All translations have the same Turkish title Bitmeyecek Öykü. Translation work on the children's fantasy novel Die unendliche Geschichte involves many potential translation problems not least due to the use in the novel of specific visual, linguistic and stylistic means. Specific translation challenges in the novel include , inter alia, those that arise due to the prevalence of names of important fantastic beings and places, which indicate the author’s creativity. This analysis, conducted within the scope of functional and child-centered theory of translation (C. Nord and E. O'Sullivan), shows that different translation techniques were used by the translators to overcome the particular translation challenges in the novel in question. The results suggest that Özkal’s translations are source text oriented, and Günersel’s translation is rather functional and target reader oriented.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

UĞUZ, G., GÜLMÜŞ, Z. (2022). Michael Ende’nin Die unendliche Geschichte Adlı Romanının Türkçe Çevirilerindeki Fantastik Varlık ve Yerlerin İsimleri. İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 12, 1–16. https://ajindex.com/articles/552787

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Aschenberg, H. (1991). Eigennamen im Kinderbuch: eine textlinguistische Studie, Tübingen: Gunter Narr. Berk, Ö. (2005). Kuramlar Işığında Açıklamalı Çeviribilim Terimcesi, İstanbul:
  2. Multilingual. Delabastita, D. (2003). ‘Wortspiele’ (Übers.: P. Kußmaul) in M. Snell-Hornby, H. G. Hönig, P. A. Kußmaul & P. A. Schmitt (Hrsg.), Handbuch Translation (2. verb. Aufl.). Tübingen: Stauffenberg, 285-288.
  3. Ende, M. (1979).
  4. Die unendliche Geschichte, Stuttgart: Thienemann. Ende, M. (1986). Bitmeyecek Öykü (Übers.: S. Özkal), Istanbul: Ren. Ende, M. (1996). Bitmeyecek Öykü (Übers.: S. Günersel), Istanbul: Kabalcı. Ende, M. (1999). Bitmeyecek Öykü (Übers.: S. Özkal), Istanbul: Kabalcı. Ende, M. (2017). Bitmeyecek Öykü (Übers.: S. Özkal), Istanbul: Pegasus. Genette, G. (2014). Paratexte. Das Buch vom Beiwerk des Buches. Mit einem Vorwort von Harald Weinrich (Übers.: D. Hornig), (5. Aufl.), Frankfurt: Suhrkamp. Gültekin, A. (2011). Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Yazıları. İstanbul:
  5. Erdem. Hocke, P., & Hocke, R. (2009. Michael Ende. Die unendliche Geschichte. Das Phantásien-Lexikon. Stuttgart/ Wien: Thienemann. Kelletat, A. F. (2003). ‘Eigennamen’ in M. Snell-Hornby, H. G., P. A. Kußmaul & P. A. Schmitt (Hrsg.), Handbuch Translation (2. verb. Aufl.). Tübingen: Stauffenberg, 297-298.
  6. Köprülü, S. G. (2017). ‘Übersetzungsstrategien der Kinderliteratur. Eine Analyse am Beispiel der türkischen Übersetzung von Michael Endes Der Teddy und die Tiere’, Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 5 (2), 182-194. (online) http://dergipark.gov.tr/diyalog/issue/34459/379322, [16. Mai 2019].
  7. Koller, W. (2011). Einführung in die Übersetzungswissenschaft (6. Aufl.), Wiebelsheim: Quelle und Meyer. Kromp, I. (2008). Eigennamen in der deutschen und polnischen Kinderliteratur unter textlinguistischem und translatorischem Aspekt (Bd. 24), Frankfurt am Main: Peter Lang. Mládková, T. (2009) Michael Endes Unendliche Geschichte und ihre Übersetzungen ins Tschechische und Norwegische. Eine Übersetzungskritik. Thesis (MA). Norwegen: Universitas Osloensis). (online) https:// www.duo.uio.no/bitstream/handle/10852/25654/ Masteroppgave.ferdig.pdf?sequence=1 [15. Mai 2019].
  8. Newmark, P. (2004). ‘Names as a translation problem’ in H. Kittel, A. P. Frank, N. Greiner, T. Hermans, W. Koller, J. Lambert,. J. Lambert (Hrsg.), Übersetzung: Ein internationales Handbuch zur Übersetzungsforschung (Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft; 26.1) (Bd. 26.1). Berlin / New York: Walter de Gruyter,