Dergiler / İslam Araştırmaları Dergisi / 2016 / Cilt: 0 - Sayı: 36

Kemâleddin Harpûtî'nin Tesbîtü'l-mefhûm fî tahkiki't-tebeiyye beyne'l-ilm ve'l-ma'lûm İsimli Kelâm Risâlesi

A Kal?m Treatise by Kem?leddin Harp?t?: Tathb?t al-mafh?m f? tahq?q al-ta ba'iy yah bayna al-'ilm wa al-ma'l?m

Sayfa
63–137
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eser ilim-mâlûm irtibatının müstakil olarak ele alındığı bir risâle olması yanında XX. asır Harput'undaki medrese kültürünün ilmî derinliğini yansıtan son numunelerden sayılması bakımından da önemlidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tesbîtü'l-mefhûm fî tahk?ki't-tebeiyye beyne'l-ilm ve'l-ma'lûm Osmanlı'nın son devir ulemâsından müftü Kemâleddin Harpûtî Efendi'nin Allah'ın ilminin mâlûma tâbi olduğu düşüncesini çeşitli delillerle ispatlamaya çalıştığı bir kelâm risâlesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kemâleddin Efendi eserini Kur'an'a, hadislere, İmam Mâtürîdî ve İmam Eş'arî'nin düşünceleri başta olmak üzere medreselerde okutulan kelâm kitaplarına, İbnü'lArabî, Abdurrahman-ı Câmî, İsmâil Hakkı Bursevî gibi sûfîlere ve çağdaşı mü- derris Abdüllatif Harpûtî'nin Tenk?hu'l-kelâm'ına dayanarak yazmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Eser ilim-mâlûm irtibatının müstakil olarak ele alındığı bir risâle olması yanında XX. asır Harput'undaki medrese kültürünün ilmî derinliğini yansıtan son numunelerden sayılması bakımından da önemlidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Tesbîtü'l-mefhûm fî tahk?ki't-tebeiyye beyne'l-ilm ve'l-ma'lûm Osmanlı'nın son devir ulemâsından müftü Kemâleddin Harpûtî Efendi'nin Allah'ın ilminin mâlûma tâbi olduğu düşüncesini çeşitli delillerle ispatlamaya çalıştığı bir kelâm risâlesidir. Kemâleddin Efendi eserini Kur'an'a, hadislere, İmam Mâtürîdî ve İmam Eş'arî'nin düşünceleri başta olmak üzere medreselerde okutulan kelâm kitaplarına, İbnü'lArabî, Abdurrahman-ı Câmî, İsmâil Hakkı Bursevî gibi sûfîlere ve çağdaşı mü- derris Abdüllatif Harpûtî'nin Tenk?hu'l-kelâm'ına dayanarak yazmıştır. Şimdilik bilinen yegâne yazma nüshası günümüz harflerine aktarılarak bu makale vası- tasıyla kelâm ve tasavvuf sahası araştırmacılarının dikkatine sunulmuştur. Eser ilim-mâlûm irtibatının müstakil olarak ele alındığı bir risâle olması yanında XX. asır Harput'undaki medrese kültürünün ilmî derinliğini yansıtan son numunelerden sayılması bakımından da önemlidir.

Abstract

A Kalam Treatise by Kemaleddin Harputi: Tathbit al-mafhum fi tahqiq al-ta ba'iy yah bayna al-'ilm wa al-ma'lum Tathbit al-mafhum fi tahqiq al-taba'iyyah bayna al-'ilm wa al-ma'lum is a kalam treatise written by Kemaleddin Harputi Efendi, a 19th century Ottoman scholar. In this treatise Harputi argues that God's knowledge is conditioned by what is known. The author penns his treatise on the basis of the Qur'an, Hadith, and vari- ous madrasah textbooks, and particularly on the thought of Maturidi and Ash'ari. Kemaleddin Harputi also benefits from the thoughts of various Sufi masters such as Ibn Arabi, Abdurrahman Jami, İsmail Hakkı Bursevi as well as Abdullatif Harputi. The treatise is important as it represents the scholarly profundity of the 20th century madrasah culture in Harput. This paper offers the transcription of the only known manuscript into Turkish, and presents this important work to the attention of scholars of kalam and tasawwuf

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARATAŞ, A. (2022). Kemâleddin Harpûtî'nin Tesbîtü'l-mefhûm fî tahkiki't-tebeiyye beyne'l-ilm ve'l-ma'lûm İsimli Kelâm Risâlesi. İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 36, 63–137. https://ajindex.com/articles/550304

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Abdurrahman-ı Câmî, ed-Dürretü'l-fâhire fî tahkiki mezhebi's-sûfiyye ve'l-mütekel- limîn ve'l-hukemâ, Kahire: Muhyiddin Sabri, 1328. Abdurrahman-ı Câmî, Şerh-i Rubâiyyât. Mecmûa-i Molla Câmî içinde, İstanbul: Ar- tin Asaduryan Matbaası, 1309. Abdülhamid Hamdi Efendi, Hâşiye cedîde ale's-Siyâlkûtî, İstanbul: Şeyh Yahya Efendi Matbaası, 1287. Aclûnî, Keşfü'l-hafâ', haz. Ahmed el-Kalâş, I-II, Beyrut: Dâru ihyâi't-türâsi'l-İslâmî, 1351. Adudüddin el-Îcî, el-Mevâkıf fî ilmi'l-kelâm, Beyrut: Âlemü'l-kütüb, t.y. Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, haz. Ahmed M. Şâkir- Hamza Ahmed ez-Zeyn, I-XX, Kahire: Dârü'l-hadis, 1416/1995. Ali el-Karî, Mirkatü'l-mefâtîh Şerhu Mişkâti'l-Mesâbîh, I-IX, Beyrut: Dârü'l-fikr, 1422/2002. Ali el-Karî, Şerhu'l-Fıkhi'l-Ekber, Kahire: Dârü'l-kütübi'l-Arabiyyeti'l-kübrâ, 1327. Atâullah Mehmed Efendi, Fetâvâ-yı [Şeyhülislâm Minkârîzâde] Yahyâ Efendi, Süley- maniye Kütüphanesi, Esad Efendi, nr. 1087. Belîğ, İsmâil, Güldeste-i Riyâz-ı İrfân, Bursa: Hüdâvendigâr Matbaası, 1287. Beyhaki, Ahmed b. Hüseyin, el-Kazâ' ve'l-kader, haz. Muhammed b. Abdullah Âlu Âmir, Riyad: Mektebetü'l-Ubeykân, 1420/2000). Beyzâvî, Envârü't-tenzîl ve esrârü't-te'vîl, haz. M. Subhî b. Hasan Hallâk - Mahmûd Ahmed el-Atraş, I-III, Dımaşk: Dârü'r-Reşîd, 1421. Buhârî, el-Câmiu's-sahîh, haz. Takıyyüddin en-Nedvî, I-XV, Beyrut: Dârü'l-beşâiri'l- İslâmiyye, 2011. Bursalı Mehmed Tâhir, Osmanlı Müellifleri, I-III, İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1333-42. Cürcânî, Seyyid Şerîf, Şerhu'l-Mevâkıf: Mevakıf Şerhi (Metin-Çeviri), çev. Ömer Türk- er, I-III, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayını, 2015. Çerkesşeyhizâde Mehmed Tevfik Efendi, er-Risâletü'l-Hamîdiyye, Kahire: el- Matbaatü'l-behiyye, 1310. Dârimî, Abdullah b. Abdurrahman, el-Müsnedü'l-câmi', haz. Nebîl b. Hâşim Abdullah el-Gamrî, Beyrut: Dârü'l-beşâiri'l-İslâmiyye, 1434/2013.
  2. Düzenli, Pehlul, "Osmanlı Hukukçusu Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi ve Fetvâları" (doktora tezi), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, 2007. Ebû Azbe, er-Ravzatü'l-behiyye fîmâ beyne'l-Eşâire ve'l-Mâtürîdiyye, Haydarâbâd: Dâiretü'l-maârifi'n-Nizâmiyye, 1322. Ebû Dâvûd, Sünen, haz. Kemâl Yûsuf el-Hût, I-III, Beyrut: Dârü'l-cinân, 1988. Ebû Hanîfe, el-Fıkhü'l-ekber, haz. Mustafa Öz, İmâm-ı Azam'ın Beş Eseri içinde, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Yayınları, 1992. Ebû Nuaym el-İsfahânî, Hilyetü'l-evliyâ, I-X, Kahire: Matbaatü's-saâde, 1394-99/1974- 79. Ebü'l-Hüseyin el-Basrî, Tasaffuhü'l-edille, haz. Wilferd Madelung