Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 54

stisnâ‘ Akdi ve Modern Dönem İslâmî Finans Uygulamalarındaki Yeri

Istisnâ‘ Contract and Its Place in Islamic Finance Practices in the Modern Period

Sayfa
253–277
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada istisnâ‘ akdinin fıkıh eserlerinde işlenişi ele alınarak günümüzdeki uygulamaların fıkhi boyutu bu çerçevede değerlendirilmeye çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İstisnâ‘ akdi klasik fıkıh eserlerinde yerini bulan ve Hz.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunun için akdin, farklı çalışmalara konu olması ve finans alanında yeni ürünlerin oluşturulmasında, aktif bir şekilde kullanılması gerekmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada istisnâ‘ akdinin fıkıh eserlerinde işlenişi ele alınarak günümüzdeki uygulamaların fıkhi boyutu bu çerçevede değerlendirilmeye çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İstisnâ‘ akdi klasik fıkıh eserlerinde yerini bulan ve Hz. Peygamber döneminden itibaren insanlar arasında yaygın olarak kullanılan bir akittir. Fıkhın gelişimiyle birlikte bu akitle ilgili de geniş bir bilgi birikimi oluşmuştur. Tarihi süreçte ihtiyaçlara binaen akdin uygulama biçimi ve şartlarında son dönemlerde bazı gelişmeler olmuştur. Özellikle Osmanlı’nın son dönemlerinde kabul edilen Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye ile akdin genişletildiği ve zamanın ihtiyaçlarına göre içtihatlar arasında tercihe gidildiği görülmektedir. Günümüzde İslamî finansın gelişimine paralel olarak yeni finansman teknikleri geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Bu bağlamda klasik bir akit hüviyeti arz eden istisnâ‘ akdi de barındırdığı özel durumlar sebebiyle İslamî finans alanında rağbet görmeye başlamış ve çeşitli uygulamalarda kullanılmaktadır. İstisnâ‘ akdi, tarıma dayalı ekonomik yapının hâkim olduğu toplumlarda, insanların ihtiyaç duyduğu bir akit olmakla birlikte; sanayi ve mühendisliğin hâkim olduğu günümüz dünyasında daha fazla ihtiyaç duyulur hale gelmiştir. Bunun için akdin, farklı çalışmalara konu olması ve finans alanında yeni ürünlerin oluşturulmasında, aktif bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Çalışmada istisnâ‘ akdinin fıkıh eserlerinde işlenişi ele alınarak günümüzdeki uygulamaların fıkhi boyutu bu çerçevede değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Abstract

İstisnâ‘ contract is a type of contract which is widely found in classical fiqh works and widely used among people since the period of the Prophet. With the development of fiqh, a wide knowledge has accumulated around this contract. There have been changes in the way the contract is applied and in its conditions based on the needs. It is seen that, particularly with the Majalla al-Ahkâm which is adopted in the late periods of Ottoman Empire, the contract is widened and a preference is made among the case law depending on the needs of time. Today, in parallel with the development of Islamic finance, new financial techniques are under development. In this context, istisnâ' contract, which is a classical contract, has started to be popular in the field of Islamic finance due to the special situations it contains and is used in various applications. Whereas the İstisnâ‘ contract is a type of contract that people needed in societies where agriculture-based economic structure was prevalent, though not at the level of selem contract, it is a contract needed more in today's world where industry and engineering are dominant. For this, it is necessary that the contract is a subject of difference issues and used actively in the formation of new products in the field of finance. In this study, the account of istisnâ‘ contract as handled in the fiqh works will be analysed and the jurisprudence dimension of current practices will be tried to be studied within this framework.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ARAZ, Y. (2022). stisnâ‘ Akdi ve Modern Dönem İslâmî Finans Uygulamalarındaki Yeri. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 54, 253–277. https://ajindex.com/articles/544405

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. AAOIFI Faizsiz Finanas Standartları, Çev. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi. İstanbul: Türkiye Katılım Bankaları Birliği, ts. Acar, Abdullah. Fıkhî Açıdan Kur’ân Kıssaları. Konya: e-Kopi, 2010.
  2. Acar, M. Cemil. Havaalanı terminal binalarında yap-işlet-devret modeli. Ankara: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Yayınları, 2007.
  3. Ahmed Muhyiddin Ahmed. “Tatbiku nizâmi’l-binâi ve’t-temlîk B.O.T. fî ta’mîri’levkâf ve’l-merâfiki’l-’amme”. Mecelletü Mecmai’l-fıkhi’l-İslâmi 19/4 (2013), 511-554.
  4. Akkurt, Sinan Sami. “Türk Özel Hukukunda İş Sözleşmesi ile Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Başlıca Yükümlülükler ve Anılan Sözleşmelerin Ayırt Edilmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fak. Dergisi 10/2 (Aralık 2008), 13-64.
  5. Akman, Ahmet. “İslâm Borçlar Hukukunda İstisnâ‘ Sözleşmesi (Türk Hukuku İle Mukayeseli)”. The Journal of Social Science 3/5 (Şubat 2019), 1-45.
  6. Aktan, Hamza. İslam Borçlar Hukuku’nda Selem ve İstisnâ‘ Akitleri. Erzurum: Atatürk Üniversitesi, İslâmî İlimler Fakültesi, Doktora Tezi, 1976.
  7. Aktan, Hamza. “İstisnâ‘”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 23/393-396. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  8. Aktepe, İshak Emin. İslam Hukuku Çerçevesinde Finansman ve Bankacılık. İstanbul: Hayat Yayınları, 2012.
  9. Aktepe, İshak Emin. Katılım Finans. İstanbul: TKBB Yayınları, 2017.
  10. Aktepe, İshak Emin. Sorularla Katılım Bankacılığı. İstanbul: TKBB Yayınları, 2013.
  11. Albayrak, Ahmet - Özsoy, Şerafettin. “Katılım Bankacılığı Ekosistemi: Paydaşlar, Kurumlar ve Piyasalar”. Yaşayan ve Gelişen Katılım Bankacılığı. ed. Şakir Görmüş vd. İstanbul: TKBB Yayınları, 2019, 78-99.
  12. Ali Haydar Efendi, Hocaeminefendizade. Dürerü’l-hükkam şerhu Mecelleti’lahkam. çev. Raşit Gündoğdu- Osman Erdem. 4 Cilt. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2016.
  13. Aşkar, Muhammed Süleyman. Bey’ü’l-murabaha kema tecrihi’l-bünuki’l-İslamiyye akdü’s-selem ve akdi’l-İstisnâ‘ ve imkaniyyeti istifadeti’l-bünuki’l-İslamiyye minhuma. Amman: Dârü’n-Nefâis, 2. Basım, 1995. Bâbertî, Ekmelüddîn Muhammed b. Mahmûd b. Ahmed. el-İnâye şerhü’l-Hidâye. B.y.: Daru’l-Fikr, ts. (Şamile Baskısı). Bayındır, Servet. “Sukûk Uygulamaları ve Fıkhî Tahlili”. II. Uluslararası İslam Ticaret Hukuku Kongresi “Günümüzdeki Meseleler”. 831-848. Konya: KTO Karatay Üniversitesi Yayınları, 2016. Bedrân, Kâsib b. Abdülkerim. Akdü’l-İstisnâ‘ fi’l-fıkhi’l-İslami. Dammam: Matâbiu’ş-şerim, 2. Basım, 1984. Bekrû, Kemaleddin Cum’a. Akdu’l-İstisnâ‘ ve suveruhu’l-mu’âsıra. Sa’d b. Muhammed el-Munifî Vakfı, 2017.
  14. Berki, Ali Hikmet. Açıklamalı Mecelle. İstan