Dergiler / İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 7 - Sayı: 1

CELÎS ED-DÎNEVERÎ VE “SİMÂRU’S-SIN‘A FÎ İLMİ’L-ARABİYYE” İSİMLİ ESERİNDE NAHİV İLLETLERİNE YAKLAŞIMI

CELİS AL-DINAWARI AND HIS APPROACH TO ILAL AL-NAHW IN HIS WORK NAMED “SIMARU’S-SINAA FI ILMI'L-ARABIYYE”

Sayfa
439–459
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çünkü hicri beşinci asırda yazılmış bir eserolmasına rağmen nahiv ve sarf ilmine dair pek çok konuyu sistemli bir şekilde ele almış veözellikle de nahiv illetlerine yönelik içerdiği bilgiler sebebiyle Süyûtî, Ebû Hayyân el-Endelüsî veİbn Mektûm gibi nahiv âlimleri eserlerinde bu kitaptan yararlanmış ve özellikle nahiv illetlerikonusunda bu esere atıflarda bulunmuştur

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede hicri beşinci asırda Abbasîler döneminde, İran bölgesindeki Dînever şehrindeyaşayan, nahiv, kıraat ve lügat ilmi alanlarında önemli bir isim olan Hüseyin b.
📊
Temel Bulgular & Veri:HibetillahCelîs ed-Dîneverî’nin hayatına, ilmî kişiliğine, eserlerine ve özellikle de günümüze kadar ulaşmıştek eseri olan Simâru’s-Sınâ‘a fî İlmi’l-Arabiyye isimli eserine ışık tutmaya çalışıldı.
💡
Sonuç & Katkı:Çünkü hicri beşinci asırda yazılmış bir eserolmasına rağmen nahiv ve sarf ilmine dair pek çok konuyu sistemli bir şekilde ele almış veözellikle de nahiv illetlerine yönelik içerdiği bilgiler sebebiyle Süyûtî, Ebû Hayyân el-Endelüsî veİbn Mektûm gibi nahiv âlimleri eserlerinde bu kitaptan yararlanmış ve özellikle nahiv illetlerikonusunda bu esere atıflarda bulunmuştur
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalede hicri beşinci asırda Abbasîler döneminde, İran bölgesindeki Dînever şehrindeyaşayan, nahiv, kıraat ve lügat ilmi alanlarında önemli bir isim olan Hüseyin b. Musa b. HibetillahCelîs ed-Dîneverî’nin hayatına, ilmî kişiliğine, eserlerine ve özellikle de günümüze kadar ulaşmıştek eseri olan Simâru’s-Sınâ‘a fî İlmi’l-Arabiyye isimli eserine ışık tutmaya çalışıldı. Bu amaçla Celîsed-Dîneverî’nin ilgilendiği ilim dallarına ait biyografi ve bibliyografya eserleri taranarak, bueserlerde Celîs ed-Dîneverî hakkında dağınık vaziyette bulunan bilgiler derlendi; onun yaşamına,hocalarına, öğrencilerine ve eserlerine dair bilgilere ulaşmaya çalışıldı. Ayrıca onun nahiv ve sarfilmine dair Simâru’s-Sınâ‘a fî İlmi’l-Arabiyye isimli eseri incelenerek ilmî kişiliği, eserindeki metodu,nahiv ekollerine ve illetlerine yaklaşımı tespit edilmeye çalışıldı. Bu eserin, nahiv ilmi ve özelliklede nahiv illetleri konusunda önemli bir yeri vardır. Çünkü hicri beşinci asırda yazılmış bir eserolmasına rağmen nahiv ve sarf ilmine dair pek çok konuyu sistemli bir şekilde ele almış veözellikle de nahiv illetlerine yönelik içerdiği bilgiler sebebiyle Süyûtî, Ebû Hayyân el-Endelüsî veİbn Mektûm gibi nahiv âlimleri eserlerinde bu kitaptan yararlanmış ve özellikle nahiv illetlerikonusunda bu esere atıflarda bulunmuştur

Abstract

We have resarched in this article Husein b. Musa b. Hibetillah Celis al-Dinawari’s life and his scientific personality and works, especially his work named Simaru’s-Sına‘a fi Ilmi'l-Arabiyye which is his only work that has survived to the present day. Because Celis al-Dinawari is an important name in the fields of sarf, nahiv and qiraat. To achieve this goal, we have researched the biography and bibliography books of science fields that Celis al-Dinawari was interested in. We have compiled scattered information about Celis al-Dinawari in these works and tried to reach information about his life, teachers, students and works. In addition to this, we tried to determine his scientific personality, his method in his works and his attitude to the nahiv schools and ilal an-nahiv by studying his work named Simaru’s-Sına‘a fi Ilmi’l-Arabiyye which is related to sarf and nahiv. We think that this work has an important place in the nahiv and especially in the ilal an-nahw. Because, although it was written in the early period, he has systematically studied the subjects of the science of nahiv and has given important information about ilal an-nahw.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAYLU, C. (2022). CELÎS ED-DÎNEVERÎ VE “SİMÂRU’S-SIN‘A FÎ İLMİ’L-ARABİYYE” İSİMLİ ESERİNDE NAHİV İLLETLERİNE YAKLAŞIMI. İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 439–459. https://ajindex.com/articles/544225

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Bağdâdî, İsmâil Bâşâ. Hediyyetu’l-ârifîn. 2 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, 1951.
  2. Brockelmann, Carl. Târîḫu’l-edebi’l-Arabî. çev. Abdülhalim Neccâr. 6 Cilt. Kahire: Dâru’lMa‘ârif, 1959. Cezerî, Şemsüddin Muhammed b. Muhammed. Gâyetu’n-nihâye fî ṭabaḳâti’l-ḳurrâ. nşr. Gotthelf Bergstraesser. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2006. Dânî, Ebû Amr. Câmiʿu’l-beyân fi’l-ḳırâʾâti’s-sebʿi’l-meşhûre. thk. Muhammed Sadûk el-Cezâirî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2005.
  3. Dayf, Şevki. el-Medarisu’n-nahviyye. Kahire: Dâru’l-meârif, 1968.
  4. Demirci, Muhsin, Tefsirde Metodolojik Sorunlar. İstanbul: İFAV Yayınları, 2012.
  5. Demirci, Muhsin. Tefsir Usulü. İstanbul: İFAV Yayınları, 2012. Dîneverî, Hüseyin b. Musa Celîs. Simâru’s-sınâ‘a fî İlmi’l-Arabiyye. thk. Muhammed b. Halid el-Fadıl. Riyad: Câmiatu Muhammed b. Suud el-İslâmiyye, 1990. Fîrûzâbâdî, Muhammed b. Yâkup. el-Bulğa fî terâcimi eimmeti’n-nahvi ve’l-luğa. thk. Muhammed el-Mısrî. Şam: Dâru Sa‘di’d-Dîn, 2000.
  6. Geylani, Mahfuz. Basra ve Kûfe Ekolleri Arasındaki Nahiv Tartışmaları. Ankara: Akademisyen Kitabevi, 2018. Hamîdullah, Muhammed. “Dîneverî Ebû Hanîfe”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 9/356-358. İstanbul: TDV Yayınları, 1994. Hansârî, Muhammed Bâkır. Ravdâtu’l-cennât fî ahvâli’l-ulemâi ve’s-sâdât. 8 Cilt. Tahran: Mektebetü İsmâiliyyân, 1970. İbn Ebî Davud. Kitâbu’l-mesâhif. thk. Muhibbuddin Abdüssübhan Vâiz. 2 Cilt. Beyrut: Daru’l-beşâir, 2002. İbn Gazvî, Muhammed b. Abdurrahman. Dîvânu’l-İslâm. thk. Seyyid Kesrevî Hasan. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1990. İbn Hallikân, Şemsüddîn Ahmed b. Muhammed b. İbrâhîm b. Ebî Bekr. Vefeyâtu’l-aʿyân ve enbâʾü ebnâʾi’z-zamân. thk. İhsan Abbas. 8 Cilt. Beyrut: Dâru Sader, 1970. İbn Serrâc, Ebû Bekr Muhammed b. es-Serî b. Sehl el-Bağdâdî. el-Usûl fi’n-nahv. thk. Abdulhüseyin el-Fetlî. 3 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-risâle, 1996.
  7. İlhan, Avni. “Hansâri”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 16/48. İstanbul: TDV Yayınları, 1997. Kehhâle, Ömer Rıza. Mu‘cemu’l-müellifîn. 4 Cilt. Şam: Müessesetü’r-Risâle, 1957.
  8. Madazlı, Ahmet. “İbn Şüreyh”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 20/383. İstanbul: TDV Yayınları, 1999. Süyûtî, Celaluddin Abdurrahman b. Ebî Bekr. el-İktirâh fi ilm-i usûli’n-nahv. thk. Muhammed Hasan İsmail. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2011. Süyûtî, Celâlüddîn Abdurrahman b. Ebî Bekr. Buğyetu’l-vu‘ât fî ṭabaḳâti’l- luğaviyyîn ve’ nnuhât. thk. Muhammed Ebu’l-Fadl İbrahim. 2 Cilt. Kahire: Matba‘atu Îsâ el-Bâbî, 1964. Tüc