Dergiler / İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 7 - Sayı: 2

İslâm Borçlar Hukukunda Fiilî Mübadele Yoluyla Akit Kurma: Teâtî (Muâtât) Akdi

Taati: Making a Contrat by Hand to Hand Exchange in Islamic Law of Obligations

Sayfa
715–741
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada üçüncü görüşe uygun olarak teâtînin tarafların karşılıklı rızası bulunduğu sürece her türlü malda söz konusu olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Teâtî veya muâtât, akdin taraflarının sözlü irade beyanında bulunmaksızın mal ve bedeli karşılıklı rızaya delalet eden fiil yoluyla mübadele etmeleridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Akitlerin sözlü irade beyanıyla kurulmasını esas kabul etmekle birlikte, örf meydana gelmesi halinde fiilin de sözlü irade beyanı yerini tutacağını söyleyenler, zamanlarındaki örfü dikkate alarak teâtînin değeri düşük mallar hakkında geçerli olduğunu ileri sürmüşlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada üçüncü görüşe uygun olarak teâtînin tarafların karşılıklı rızası bulunduğu sürece her türlü malda söz konusu olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam hukuku · borçlar hukuku · akit

Özet

Teâtî veya muâtât, akdin taraflarının sözlü irade beyanında bulunmaksızın mal ve bedeli karşılıklı rızaya delalet eden fiil yoluyla mübadele etmeleridir. İslâm hukukçuları teâtî yoluyla akit kurmanın câiz olup olmadığı, bu akdin kapsamı, bu yolla akdin kuruluşu sırasında taraflardan birisinin mal veya bedeli kabzetmesi halinde akdin kurulmuş olup olmayacağı hususlarında ihtilaf etmişlerdir. İhtilaflarının esasını, fiilin irade beyanı yerine geçip geçmeyeceği hususu ile yaşadıkları bölgenin örfü oluşturmaktadır. Fiilin zaruret ve ihtiyaç dışında sözlü irade beyanı yerine geçmesini kabul etmeyenler, teâtî yoluyla akit kurulmasına hiçbir şekilde cevaz vermemişlerdir. Akitlerin sözlü irade beyanıyla kurulmasını esas kabul etmekle birlikte, örf meydana gelmesi halinde fiilin de sözlü irade beyanı yerini tutacağını söyleyenler, zamanlarındaki örfü dikkate alarak teâtînin değeri düşük mallar hakkında geçerli olduğunu ileri sürmüşlerdir. Akitlerin kuruluşunda esas olanın tarafların rızası olduğunu söyleyerek akit hürriyetinin sınırlarını geniş tutanlar ise, hukukun aradığı şartlara aykırı olmamak şartıyla değeri ne olursa olsun teâtînin her türlü mal hakkında geçerli olduğunu belirtmişlerdir. Bu çalışmada üçüncü görüşe uygun olarak teâtînin tarafların karşılıklı rızası bulunduğu sürece her türlü malda söz konusu olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

Taati or muatat (hand to hand sale) is the contract for exchanging price and product by way of action which indicates the will of both sides without any verbal agreement. Muslim jurists have disagreed on whether contracts through taati are permissible, the scope of such contracts, and whether there is a contract in cases where one of the sides holds on to the money or the product. The basis of disagreement is whether actions can replace the expressive will and the custom of the region they jurists in. Those who do not accept that action can replace verbal expression, with the exception of necessity and need, do not permit contracts by way of teati under any circumstances. Those who believe that contracts are essentially formed by verbal expression however, action can replace verbal expression, consider the custom of their time in allowing taati with regard to cheap products. Those who believe that the basis of contracts is the will of both sides, thus putting no limit on freedom of contracting, express that no matter how valuable the products, still a contract by taati is possible. In this study, it is concluded that teati is possible in all kinds of property as long as there is mutual will.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DİLEK, U. B. (2022). İslâm Borçlar Hukukunda Fiilî Mübadele Yoluyla Akit Kurma: Teâtî (Muâtât) Akdi. İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 2, 715–741. https://ajindex.com/articles/544223

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Adevî, Ali b. Ahmed, Ebü’l-Hasen Alî b. Ahmed b. Mükremillâh (Mükerrem) es-Saîdî el-Adevî. Hâşiye (Haraşî’nin, Halîl b. İshak’ın Muhtasar’ına yaptığı şerhin hâşiyesi). Beyrut: Dârü Sâdır, t.y. (şerhin kenarında). Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992.
  2. Ali Haydar Efendi, Küçük. Dürerü’l-hükkâm şerhu Mecelleti’l-ahkâm. çvr. Raşit Gündoğdu-Osman Erdem. İstanbul: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2016. Ali el-Kârî, Ebü’l-Hasen Nûrüddîn Alî b. Sultân Muhammed el-Kârî el-Herevî. Fethu bâbi’l-inâye bi-şerhi’n-Nukâye. thk. Muhammed Nizâr Temîm-Heysem Nizâr Temîm. Beyrut: Dârü'l-Erkam b. Ebi'l-Erkam, 1418/1997. Âlim b. Alâ, Ferîdüddin Âlim b. Alâ el-Enderpetî. el-Fetâva’t-Tatarhâniyye. thk. Şebbîr Ahmed el-Kâsımî. y.y.: Mektebetü Hanefiyye, 1431/2010.
  3. Apaydın, H. Yunus. “İrade Beyanı”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 22/387-391. İstanbul: TDV Yayınları, 2000. Aynî, Bedreddin, Ebû Muhammed (Ebü’s-Senâ) Bedrüddîn Mahmûd b. Ahmed b. Mûsâ b. Ahmed. el-Binâye fî şerhi’l-Hidâye. thk. Muhammed Ömer. Beyrut: Dârü'l-Fikr, 1400/1980.
  4. Bardakoğlu, Ali. "İslam Hukukunda Akit Hürriyeti ve Akdî Şartlar Açısından Bu Hürriyetin Sınırı", Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1 (1983): 9-29.
  5. Baysa, Hüseyin. “İslâm Borçlar Hukukunda Akdin Konusunu Seçme Özgürlüğünün Kısıtlanmasının Temel Dinamikleri”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, 23 (2014): 157-172. Bedreddin Simâvî, et-Teshîl şerhu Letâifi’l-işârât. thk. İbrahim Mahmûd Muhammed. Beyrût: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1436/2015. Bezzâzî, Hâfızüddîn Muhammed b. Muhammed b. Şihâb el-Kerderî el-Hârizmî. el-Fetâva’l-Bezzâziyye. thk. Mahmûd Matracî. Diyûbend: Mektebetü’l-İttihâd, t.y. Buhûtî, Mansûr b. Yûnus b. Salâhiddîn. Keşşâfü’l-kınâ an metni’l-İknâ’. thk. İbrahim Ahmed Abdülhamîd. Riyad: Dârü Âlemi’l-kütüb, 1423/2003. Burhâneddin el-Buhârî, Burhânüddîn (Burhânü’ş-Şerîa) Mahmûd b. Ahmed b. Abdilazîz el-Buhârî el-Mergînânî. el-Muhîtü’l-Burhânî fi’l-fıkhi’n-Nu’mânî. thk. Ahmed İzzû İnâye. Beyrut: Dârü İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 1424/2003. Burhâneddin el-Buhârî. ez-Zahîretü’l-Burhâniyye (Zahîretü’l-fetâvâ). thk. Ebû Ahmed el-Adilî vd. Beyrut: Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1440/2019. Burhânüşşerîa Mahmûd b. Sadrüşşerîa el-Evvel Ubeydullah el-Mahbûbî el-Buhârî. Vikâyetü’r-rivâye fî mesâili’l-Hidâye. thk. Ahmed Mahmûd eş-Şehâde. İstanbul: el-Mektebetü’l-Hanîfiyye, 1438/2017. Cündî, Ziyâüddîn Ebü’l-Mevedde (Ebü’s-Safâ, Ebü’z-Ziyâ) Halîl b. İshâk b. Mûsâ el-Cündî. el-Muhtasar. thk. Ahmed Alî Harekât. Be