Dergiler / İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi / 2022 / Cilt: 8 - Sayı: 1

Nassın Delâleti ve Kıyas Anlayışının Hükümlere Etkisi (Hanefî ve Şafiî Mezhepleri Örneğinde)

The Meanıng of the Text and Comparıson Approach on the Provısıons (In The Samples of Hanafi Aad Shafı Sections)

Sayfa
404–422
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mevcut araştırmanın yöntemi, fıkıh usulünün temel konularından nassın delâleti ve kıyas anlayışını Hanefî ve Şafiî (kelamcı) usulcülerin temel kaynaklarını esas alarak nasıl yorumladıklarını örnekleriyle karşılaştırmalı olarak tespit etmektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kur’ân ve sünnet İslâm hukukunun aslî kaynağı olduğu gibi Kur’ân ve sünnetteki lafızlar da ifade ettikleri mana itibariyle aslî kaynak konumundadırlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Naslardan hüküm çıkarma faaliyetinde lafzın delâletinin öncelikle ele alınması, nasları değerlendirirken objektifliği sağlayarak temel bir ölçünün belirlenmesi gayretidir.
💡
Sonuç & Katkı:Mevcut araştırmanın yöntemi, fıkıh usulünün temel konularından nassın delâleti ve kıyas anlayışını Hanefî ve Şafiî (kelamcı) usulcülerin temel kaynaklarını esas alarak nasıl yorumladıklarını örnekleriyle karşılaştırmalı olarak tespit etmektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fıkıh Usûlü · Lafız · Delâlet

Özet

Kur’ân ve sünnet İslâm hukukunun aslî kaynağı olduğu gibi Kur’ân ve sünnetteki lafızlar da ifade ettikleri mana itibariyle aslî kaynak konumundadırlar. İslâm hukuk usulcüleri Şâri’nin muradını anlamak için lafız ile mana arasındaki bağ, ilgi ve münasebete odaklanmışlar ve lafız ile mana arasında irtibat kurmak için bir yöntem geliştirerek onu sistemleştirmişlerdir. Bir dilde kullanılan lafızlar maksat ve gayeyi ifade etmek içindir. Maksadı ifade etmek için kullanılan lafızlar, asıl olan manayı ifade eden vasıtalardır. Bir dilde kullanılan lafızların mana ile olan irtibatını o dilin kuralları içinde aramak gerekir. Naslardan hüküm çıkarma faaliyetinde lafzın delâletinin öncelikle ele alınması, nasları değerlendirirken objektifliği sağlayarak temel bir ölçünün belirlenmesi gayretidir. Bu çalışma İslâm hukuk ekolleri arasındaki hüküm farklılığının etkenlerinden birisi olan nassın delâleti ve kıyas anlayışındaki yorum farklılığının hükümlerdeki etkisini örnekleriyle açıklamayı hedefleyen bir araştırmadır. Mevcut araştırmanın yöntemi, fıkıh usulünün temel konularından nassın delâleti ve kıyas anlayışını Hanefî ve Şafiî (kelamcı) usulcülerin temel kaynaklarını esas alarak nasıl yorumladıklarını örnekleriyle karşılaştırmalı olarak tespit etmektir.

Abstract

As the Qur'an and the Sunnah are the main sources of Islamic law, the words in the Qur'an and the Sunnah are also the primary sources in terms of the meaning they express. In order to understand the intention of Shari'ah, Islamic law practitioners focused on the connection, interest and relationship between the word and meaning, and systematized it by developing a methodology to establish a connection between the word and meaning. The words used in a language are meant to express the purpose and goal. The words used to express the purpose are the means that express the main meaning. It is necessary to look for the connection of the words used in a language with the meaning within the rules of that language. It is an effort to determine a basic criterion by providing objectivity while evaluating the verses. This study aims to explain the effect of the difference of interpretation in the understanding of qiyas (analogical deduction), which is one of the factors of the difference in rulings between the Islamic law schools, on the rulings with examples. The method of the present research is to determine, in comparison with examples, how Hanafi and Shafii (theologian) scholars interpreted the dalalah of nass and qiyas, which are the main subjects of al-usul al-fiqh based on their basic sources.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇOLAK, M. (2022). Nassın Delâleti ve Kıyas Anlayışının Hükümlere Etkisi (Hanefî ve Şafiî Mezhepleri Örneğinde). İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 1, 404–422. https://ajindex.com/articles/544172

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Abdülazîz el-Buhârî, Alaüddîn Abdülazîz b. Ahmed. Keşfü’l-esrâr an usûli Fahri’l-İslâm el-Pezdevî. thk. Abdullah Mahmud Muhammed Ömer. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
  2. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed eş-Şeybânî. el-Müsned. thk. Şüayp Arnavut. Müessesetü’r- Risale, 1420. Kur’ân-ı Kerîm Meâli. çev. Halil Altuntaş - Muzaffer Şahin. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2011.
  3. Apaydın, Hacı Yunus. “Nas”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 32/391-392. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  4. Atar, Fahrettin. Fıkıh Usûlü. İstanbul: M.Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2010.
  5. Bardakoğlu, Ali. “Delâlet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 9/119-122. İstanbul: TDV Yayınları, 1994. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b el-Hüseyin b Ali. es-Sünenü’l-kübrâ. thk. Muhammed Abdulkadir Atâ. Beyrut: Darü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003. Beyzâvî, Ebû Saîd Nasırüddin Abdullah b Ömer b Muhammed. Tefsîrü’l-Beyzâvî: Envarü’t-tenzil ve Esrarü’t-te’vil. Beyrut: Darü’l-Fikr, 1418. Bolay, M. Naci. “Delâlet”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 9/119. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
  6. Boynukalın, Ertuğrul. “Yemin”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 43/417-420. İstanbul: TDV Yayınları, 2013.
  7. Boz, Halit. “Kur’an’da Lafızların Delâlet Şekilleri”. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5 (2015), 147-163.
  8. Budak, Selçuk. Psikoloji Sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları, 2005. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b İsmâîl b İbrâhîm Cu’fî. Sahihü’l-Buhari: el-Camiu’l-müsnedü’s-sahih. thk. Mustafa el-Baga. Dâru İbn. Kesir, 1987. Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Alî er-Râzî. el-Fusûl fi’l-Usûl. Vezâretü’l Evkâf el-Küveytiyye, 1994. Cürcâni, Ebü’l-Hasen Alî b. Muhammed b. Alî Seyyid Şerîf. et-Ta’rifat. thk. Muhammed Sıddık Minşâvî. Kahire: Daru’l- Fadîle, ts. Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî Rüknüddîn Abdülmelik b Abdullâh b Yûsuf. el-Burhân fî usûli’l-fıkh. thk. ed-Dîb Abdülazîm. Mısır: Daru’l-Vefâ, 1418. Dârekutnî, Ebü’l-Hasan Ali b Ömer b Ahmed. Sünenü’d-Dârekutnî. thk. Şüayp Arnavut. Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 2004. Debûsî, Ebû Zeyd Abdullāh (Ubeydullāh) b. Muhammed b. Ömer b. Îsâ. Takvîmü’l-edi̇lle fi’l-usûl. thk. Halil Muhyiddîn. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2001.
  9. Dilek, Uğur Bekir. “Nassın/Mefhûm-i muvafakatin Delâleti: Lafzî Bir Delâlet mi Kıyas-ı celî mi?” İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 20 (2012), 317-339.
  10. Dönmez, İbrahim Kâfi. “Nisyân”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 23/144-147. İstanbul: TDV Yayınları, ts. Duman, Soner. “Hanefî