Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightUrartu sonrasında ise Muş ili Med, Seleukos, Part, Roma ve Sasani gibi devletlerin yayılım faaliyetlerine sahne olmuştur.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Muş coğrafyasında insana dair ilk izler Paleolitik Çağ’a kadar inmiştir. Neolitik Çağda Van, Süphan Dağı Tatvan , Bingöl ve Muş kaynaklarından elde edilen Doğu Anadolu kökenli obsidyenlerin Mezopotamya coğrafyasına taşınmasıyla birlikte Muş coğrafyasındaki insani faaliyetlerde artış yaşanmıştır. Kent ve devlet tarzı ekonomilerin belirmesi ve bürokrasi sınıfının ortaya çıkması gibi sosyolojik dönüşümlerin yaşandığı Kalkolitik Çağ’da Muş, Mezopotamya kökenli Halaf ve Uruk gibi kültürlerin etkisi altına girmiştir. Tunç Çağlarının başlamasıyla birlikte Muş coğrafyası günlük hayatta dair geçim ekonomisinde çoğunlukla hayvancılıkla geçinen ve göçebe hayat tarzına sahip çoban grupların kültürü olarak tanımlanan Karaz kültürünün yayılım alanları arasında yer almıştır. Tunç Çağının sonlarında ise hayvancılık faaliyetlerine dayalı göçebe yaşam tarzı varlığını devam ettirmiştir. Ancak bölge coğrafyasında etkili olan eskinin göçebe aşiret yapısı zamanla Uruadri ve Nairi Konfederasyonu şeklinde siyasal ve sosyal dönüşümler yaşamıştır ve Muş coğrafi sahası Nairi ülkesinin sınırları içerisinde yer almıştır. Urartu Krallığı’nın kuruluşu ile birlikte bölgedeki askeri ve insani hareketlilikte yoğunluk yaşanmıştır. Urartu sonrasında ise Muş ili Med, Seleukos, Part, Roma ve Sasani gibi devletlerin yayılım faaliyetlerine sahne olmuştur.
Abstract
The first traces belonging to humankind in Muş geography go back to the Paleolithic period. By the movement of the obsidians of the Eastern Anatolian region, which were obtained from the sources such as Van, Suphan mount in Tatvan , Bingöl and Muş, into the Mesopotamia geography, an increase in human type activities in Muş geography in the Neolithic age. In the Chalcolithic period, when sociological changes such as the emergence of the city and state type economies and emergence of bureaucracy class, Muş province fell under the influence of the cultures such as Halaf and Uruk which were incident to Mesopotamia. With the beginning of the Bronze Age, Muş geography located at the range of Karaz culture defined as the cultures of shepherds' groups which had a nomadic lifestyle and whose people lived generally through the livestock sector. Moreover, it had maintained until the end of the Bronze Age. However, the nomadic clan structure of the past which was very effective in the regional geography transformed into the forms of Uruadri and Nairi confederations politically and socially by time, in this way, Muş geographical area remained inside the area of Nairi country. By the establishment of the Urartian Kingdom, an increase in military and human mobility was seen in the region. After the sovereignty of the Urartians, Muş witnessed the spreading activities of the states such as Med, Seleukos, Part, Roma, and Sassanid.