Dergiler / Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 21

Bitlis Kalesi Kazısındaki (2004-2008) Tütün Lüle Buluntularından Örnekler

Tobacco Pipe Samples Examples of Bitlis Castle Excavation (2004-2008)

Sayfa
123–141
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Bitlis kalesikazısında ele geçen lüle örneklerinden bir kısmı incelenerekAnadolu ve Anadolu dışındaki kazılarda çıkarılan benzer örnekleriyle birlikte değerlendirilmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bitlis Kalesi, Bitlis ili merkezinde yer alan üçgene benzerplana sahip bir savunma yapısıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bitlis kalesi Kazıları 2004 yılında Prof.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Bitlis kalesikazısında ele geçen lüle örneklerinden bir kısmı incelenerekAnadolu ve Anadolu dışındaki kazılarda çıkarılan benzer örnekleriyle birlikte değerlendirilmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2004 · 924 adet
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bitlis Kalesi, Bitlis ili merkezinde yer alan üçgene benzerplana sahip bir savunma yapısıdır. Kalenin yapım tarihi netolmamakla birlikte Büyük İskender’in komutanlarından Badlistarafından yapıldığı bilinmektedir. Bitlis kalesi Kazıları 2004 yılında Prof. Dr. Kadir Pektaş tarafından başlatılmış olup kazıdaçıkarılan eserler Bitlis Etnografya Müzesi’ne teslim edilmiştir.2004-2008 tarihleri arasında kazı çalışmaları sırasında 924 adetlüle çıkarılmıştır. Bitlis Kalesi Kazısı lüleleri tüteklikli, tüteklikli-kaidesiz ve tüteklikli-kaideli lüleler olmak üzere üç ana grubaayrılmaktadır. Lülenin çarkta şekillenme ihtimali olması dışında diğer örnekler kalıpta hazırlanmıştır. Lülelerin hamur rengigri, krem, açık krem, beyaz ve koyu kremit rengidir. Lüle hamurlarında katkı olarak ince kum, taş ve kalker kullanılmıştır.Lülelerin tarihlerinin belirlenmesi konusunda mühür veya ustaismi yer almaması nedeniyle yaklaşık olarak 17. yy. sonu ile 20.yy. ilk çeyreğine tarihlenmektedir. Bu çalışmada Bitlis kalesikazısında ele geçen lüle örneklerinden bir kısmı incelenerekAnadolu ve Anadolu dışındaki kazılarda çıkarılan benzer örnekleriyle birlikte değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Bitlis Castle is a defensive structure with a triangular design located in the center of Bitlis. Even though the construction date of the castle is not clear, it is known that it was built by Badlis, one of the commanders of Alexander the Great. Excavations of Bitlis castle were initiated by Prof. Dr. Kadir PEKTAS in 2004 and the artifacts excavated were delivered to the Bitlis Ethnography Museum. There were 924 smoking pipes removed during the excavations between 2004 and 2008. The Bitlis Castle Excavation smoking pipes are divided into three main groups; tubed, baseless-tubed and tubed with a base. Except for one smoking pipe possibly shaped with a wheel, the other samples were prepared in a mold. The color of the pipe dough is gray, cream, light cream, white and dark brick colored. Fine sand, stone and limestone were used as additives in the pipe doughs. As a result of the lack of signature or craftsman name on determining the dates of the smoking pipes, they are dated to the end of the 17th century and the first quarter of the 20th century. In this study, some of the smoking pipes found in the Bitlis castle excavation were examined and evaluated with similar samples obtained from the excavations in Anatolia and outside Anatolia.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILMAZ, A. (2022). Bitlis Kalesi Kazısındaki (2004-2008) Tütün Lüle Buluntularından Örnekler. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 21, 123–141. https://ajindex.com/articles/538666

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Ayhan, Gökben. “Hasankeyf Kazısı Lüle Buluntuları”, Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, 2010
  2. Ayhan, Gökben. “Başur Höyük Kazısı Lüle Buluntuları”, XIII. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri, 14-16 Ekim 2009, 49- 57 Altınsapan, Erol. “2002 Yılı Bilecik Osmanlı Dönemi Çarşı Alanı Kazısı” 25. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt: I, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Dösimm Basımevi, 2004, 259-265
  3. Altun, Ara ve B. Demirsararlı. “İznik Çini Fırını Kazıları 2005 Yılı Çalışmaları”, 28. Kazı Toplantısı Sonuçları, Cilt:I, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2006, 91-104
  4. Bakla, Erdinç. Tophane Lüleciliği Osmanlı’nın Tasarımdaki Yaratıcılığı ve Yaşam Keyfi, İstanbul: Antik A.Ş. Kültür Yayınları, 2007
  5. Baram, Uzi. “Notes on the Preliminary Typlogies of Production and Chronology Fort the Clay Tobacco Pipes of Cyprus” Report of the Department of Antiquities Cyprus, 1995, 299-209
  6. Barışta, H. Örcün. “Ankara: Yıkık Hamam (Eyne Bey Hamamı ) 1999 Yılı Kazısı”, XXII. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt: II, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Dösimm Basımevi, 1999, 394-410
  7. Barışta, H. Örcün. “Ankara: Eyne Bey Hamamı Kazısında Bulunan Lüleler Üzerine” Uluslararası Sanat Tarihi Sempozyumu Prof. Dr. Gönül Öney’e Armağanı, 2002,71-78
  8. Beliaeva, Svitlana. Ersoy, Bozkurt. Özi Kalesi (Ukrayna –Ochakiv) Arkeolojik Çalışmaları, Uluslararası Dördüncü Türk Kültürü Kongresi, 4-7 Kasım 1997, Ankara, 1999, 263-268
  9. Cantay, Gönül. Edirne Yeni Sarayı Kazısı Buluntuları”, Sanat Tarihi Defterleri,7, İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları, 2003, 15–23
  10. Cengiz, Aysun, “Edirne Yeni Saray Kazılarında Ele Geçen Lüleler”, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, 2011
  11. Deniz, Bekir. “Aksaray–Melik Mahmud Gazi Hangahı (Darphane) Kazısı”, XIX. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt:II, Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Dösimm Basımevi, 1997, 655-682 Erdoğan Nihat. Mesut Alp ve Gülriz Kozbe, “Cizre İçkale 2013 Yılı Kazıları” 23. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, Mardin: 04-07 Mayıs 2014, s. 295-318.
  12. Hayes, John. W. “Clay Tobacco Pipes”, Excavations at Saraçhane in İstanbul, Vol:2, the Pottery, 1992. 391-395 Vol:2, the Pottery, 1992, s. 391-395.Excavations at Saraçhane in İstanbul, Cilt:II, İstanbul: 1992, 391-395 İnanan Filiz, ve Derya Şahin. “Arkeopark-Osmanlı Lüleleri Osmanlı’da Tütün Keyfi”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 18, S. 32, Bursa: 2017, s. 33-54. https://dergipark.org.tr/download/article-file/299259 Erişi