Dergiler / Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2014 / Cilt: 7 - Sayı: 2

Marx'ta yanılsama ve ideoloji olarak din

Marx religion as an ıllusion and ıdeology

Sayfa
207–240
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sosyalizmin gelişiyle din kendiliğinden ortadan kalkacağı için, sosyalist- lerin dine karşı özel bir strateji geliştirmelerine gerek yoktur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Marx, doğrudan dini analiz eden herhangi bir yazı kaleme almamakla birlikte, din sosyolojisi kuramları arasında önemli bir yere sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yanılsama olarak din, soyut insanın evren, dünya, insanlık ve hayatın anlamıyla ilgili sorulara yetkin cevap verebilecek bilgi donanımından yoksun olma- sından kaynaklanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sosyalizmin gelişiyle din kendiliğinden ortadan kalkacağı için, sosyalist- lerin dine karşı özel bir strateji geliştirmelerine gerek yoktur.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Marx, doğrudan dini analiz eden herhangi bir yazı kaleme almamakla birlikte, din sosyolojisi kuramları arasında önemli bir yere sahiptir. O, din hakkındaki düşünce- lerini dolaylı olarak -Hegel, Feuerbach ve Bauerin düşünceleri ile İngiliz ekonomi- politiğinin eleştirisini yaparken- dile getirmiştir. Bu çalışmanın ana amacı, Marxın gazete yazılarında, makalelerinde ve kitaplarında sunduğu din anlayışının krono- lojik bir derlemesini yapmaktır. Marxa göre din, hem yanılsama hem de ideoloji- nin bir türüdür. Çalışma, Marxın ilk dönem yazılarında din olgusunun daha fazla yer tuttuğunu ve dinin bu dönemde genellikle bir yanılsama olarak anlaşıldığını ortaya koymaktadır. Sonraki yazılarda Marxın din analizi yerini ideoloji analizine bırakmıştır. Yanılsama olarak din, soyut insanın evren, dünya, insanlık ve hayatın anlamıyla ilgili sorulara yetkin cevap verebilecek bilgi donanımından yoksun olma- sından kaynaklanmaktadır. Dinin ideolojik boyutu ise somut/toplumsal insanın çıkar çatışmasından kaynaklanmaktadır. Burada din, mülkiyeti ve üst sınıfların çı- karlarını meşrulaştırarak, alt-sınıfların sosyal yapıyı sorgulamalarını önleyen araca dönüşür. Marxın sosyolojisinde din, ister yanılsama olsun, ister ideolojinin bir türü olsun, insanı kendine yabancılaştırıcı bir yanlış bilinçtir. Dinin herhangi bir olum- lu işlevi yoktur. Ona göre, din eleştirisi, büyük ölçüde Genç Hegelciler tarafından tamamlanmıştır; kapitalizmin yükselişi ise dinin pratikte aşındığı bir zemin oluştur- maktadır. Sosyalizmin gelişiyle din kendiliğinden ortadan kalkacağı için, sosyalist- lerin dine karşı özel bir strateji geliştirmelerine gerek yoktur.

Abstract

Marx has an important place among religion sociology theorists, although he did not directly write any papers that reported any analysis of religion. Instead, he expressed his thoughts on religion by criticizing the opinions by Hegel, Feuerbach, Bauer and English economy politicians. The main purpose of this study is to present a chronological compilation on religion concept, presented in his newspaper articles, papers and books. According to Marx, religion is both a kind of illusion and an ideo- logy. This study reveals that the religion phenomenon keeps a broader place in his early papers, and that in a general sense, religion is understood as an illusion. In his later papers, religion analysis replaced with ideology analysis. Religion as an illusion results from the lack of information competence which abstract man can suf- ficiently answer all the questions in the universe, the world, humanity and life. The ideological dimension of religion results from conflict of interest among concrete and social men. Thus, religion is transformed into an instrument that prevents calling into question by legitimating the property and the profits of upper classes. In Marxsociology, religion, either an illusion or an ideology kind, is a fallacious conscious- ness. Religion has no if any positive function. For him, critics on religion are comp- leted by Young Hegelians; the rise of capitalism creates a surface where religion is corroded in practice. As religion will be lost when socialism comes, there is no need to develop any particular strategy against religion.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZYURT, C. (2022). Marx'ta yanılsama ve ideoloji olarak din. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 2, 207–240. https://ajindex.com/articles/537861

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (48)

  1. AKTÜRK, Şener (2011). “Marx’ın Yahudi Sorunu: Laik Devlet-Dindar Sivil Toplum Eleş- tirisi”, Doğu Batı, Sayı, 55. ss. 199-240.
  2. ARON, Raymond (1979).
  3. Aydınların Afyonu, Çev. İzzet Tanju, İstanbul,
  4. Tur Yayınları.
  5. ARON, Raymond (1994).
  6. Sosyolojik Düşüncenin Evreleri, Çev. Korkmaz Alemdar, An- kara, Bilgi Yayınevi.
  7. BERKES, Niyazi (1968). “Önsöz”, (İç.) Yahudi Meselesi, Karl Marx, Çev. Niyazi Berkes, Ankara, Sol Yayınlar, ss. 7-9.
  8. BENHABİB, Seyla (2005).
  9. Eleştiri Norm ve Ütopya, Çev. İsmet Tekerek, İstanbul,
  10. İleti- şim Yayınları.
  11. BERMAN, Marshal (2001).
  12. Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor, Çev. Ümit Altuğ, Bülent Peker. İstanbul,
  13. İletişim Yayınları.
  14. BOTTOMORE, Tom ve RUBEL, Maximilien (2006). “Marx’ın Sosyolojisi ve Sosyal Fel- sefesi”, (İç.) Marx’ın Sosyolojisi, Tom Bottomore ve Maximilien Rubel, Çev. Zuhal Bilgin, İstanbul, Chiviyazıları Yayınevi, ss. 19-55.
  15. CALLINICOS, Alex (2007).
  16. Toplum Kuramı, Çev. Yasemin Tezgiden, İstanbul,
  17. İletişim Yayınları.
  18. COSER, Lewis A. (2010).
  19. Sosyolojik Düşüncenin Ustaları, Çev. Himmet Hülür, Serhat Toker ve İbrahim Mazman, Ankara,
  20. De Ki Basım Yayım. EAGLETON, Terry (2014).
  21. Tanrının Ölümü ve Kültür, Çev. Selin Dingiloğlu, İstanbul.
  22. Yordam Yayınları.
  23. EDLES, Desfor Laura (2005).
  24. Uygulamalı Kültürel Sosyoloji, Çev. Cumhur Atay, İstan- bul, Babil Yayınları.
  25. FEUERBACH, Ludwig (2008).
  26. Hıristiyanlığın Özü, Çev. Oğuz Özügül, İstanbul,
  27. Say Ya- yınları. GARAUDY, Roger (1975).
  28. Marks İçin Anahtar, Çev. Ahmet Taner Kışlalı, Ankara,
  29. Bilgi Yayınları.
  30. GIDDENS, Anthony (2009).
  31. Kapitalizm ve Modern Sosyal Teori, Çev. Ümit Tatlıcan, İs- tanbul, İletişim Yayınları.
  32. HEGEL, G. W. Friedrich (1986). “Tarihte Akıl’dan Seçme Parçalar” Çev. Önay Sözer, (İç.) Batı’da Siyasi Düşünceler Tarihi-III, Haz. Mete Tunçay, Ankara, Teori Yayınları, ss. 4-20.
  33. HEGEL, G. W. Friedrich (2011).
  34. Tinin Görüngübilimi, Çev. Aziz Yardımlı, İstanbul,
  35. İdea Yayınları.
  36. LEFEBVRE, Henri (1996). Marks’ın Sosyolojisi, Çev. Selahattin Hilav, İstanbul,
  37. Sorun Yayınları.
  38. MARCUSE, Herbert (2000). Us ve Devrim: Hegel ve Toplumsal Kuramın Doğuşu, Çev. Aziz Yardımlı, İstanbul,
  39. İdea Yayınları.
  40. MARX, Karl (1966).
  41. Kapital-I, Çev. Mehmet Selik, Ankara,
  42. Sol Yayınlar. MARX, Karl (1968).
  43. Yahudi Meselesi, Çev. Niyazi Berkes, Ankara,
  44. Sol Yayınlar. MARX, Karl (1979).
  45. Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, Çev. Sevim Belli, Ankara,
  46. Sol Yayınlar. MARX, Karl (1986). 1844 Felsefe Yazıları, Çev. Murat Belge, Ankara,
  47. V Yayınları.
  48. MARX, Karl (2006). “Seçilmiş Yazılar”, (İç.) Marx’ın Sosyolojisi, Tom Bottomore, Maxi