KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2014 / Cilt: 7 - Sayı: 2

Ahlakın epistemolojisi

Moral Epistemology

Mustafa ÜNVERDİ
Sayfa
327–349
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İman etmemiş olanlar ise, aklın, fıtratın ve tarihi tecrübenin kendilerine yüklediği sorumlulukla ahlakı işletirler.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kurana göre insandaki ahlak fıtrîdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yüzden Kuran, ahlaka konu olan davranışların mahiyetini açıklama ya da sistematize etme çabasına girmez.
💡
Sonuç & Katkı:İman etmemiş olanlar ise, aklın, fıtratın ve tarihi tecrübenin kendilerine yüklediği sorumlulukla ahlakı işletirler.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Kurana göre insandaki ahlak fıtrîdir. Bu yüzden Kuran, ahlaka konu olan davranışların mahiyetini açıklama ya da sistematize etme çabasına girmez. Allahın isim ve sıfatlarında tebellür eden ilahî ahlak, inananların ve kâfirlerin özellikleri bağlamında insan ahlakı ve kamusal ahlak Kuranın konu edindiği üç ahlak kategorisidir. Kuranda iyilik ve kötülük kapsamına giren davranışlar, uyarı ya da teşvik diliyle/muhtevasıyla yer alır. Nitekim ne İslam öncesi Arap toplumu ne de günümüzde gayri müslimler ahlaktan yoksundur. Çünkü akıl ve fıtrat, tüm insanlarda ahlakın temelidir. Vahiy, insanın fıtratında var olan ahlakîliği destekler. İman taklit, ilham, rüya gibi sağlıklı olmayan unsurlara değil, sahih bilgi kaynaklarına dayanırsa güzel ahlak üretir. İman etmemiş olanlar ise, aklın, fıtratın ve tarihi tecrübenin kendilerine yüklediği sorumlulukla ahlakı işletirler.

Abstract

According to the Quran morality is given to human. So it doesn t try to define and systematize behaviors with subject to ethic. We can classify morality in the Quran as God s names and attributes, believers and heresies special features and the public morality. Behaviors within the context of good and evil are located in the Quran by warnings or promothing language. Thus, neither pre-Islamic Arabic communtiy nor non-Muslim societies are all devoid of morality, because the mind and creation are origins of morality. The third source of morality for the believers of God is the Quran. The Quran supports existing human morality in human nature and puts some worship for it. Faith creates morality if it is based on accurate information not heretical thoughts. Those who have no faith can behave ethically by mind, creation and historical experience.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÜNVERDİ, M. (2022). Ahlakın epistemolojisi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 2, 327–349. https://ajindex.com/articles/537841

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. AYDIN, Mehmet S. (1991),
  2. Tanrı-Ahlak İlişkisi, DİB yay., Ankara.
  3. BOLAY-YAVUZ, S. Hayri-Y. Şevki. (1989), “Akıl” mad., DİA İslam Ans., İstanbul.
  4. CEVİZCİ, Ahmet. (2002),
  5. Felsefe Sözlüğü, Paradigma Yay. İstanbul.
  6. ÇAĞRICI, Mustafa. (2001), “İslam” mad., DİA İslam Ans., İstanbul.
  7. DRAZ, M. Abdullah. (2009), Kur’an Ahlakı, çev.: Emrullah Yüksel-Ünver Günay, İz Yay., İstanbul, 4. Baskı.
  8. DURMUŞ, Zülfikar. (2010/1), “Kur’an-ı Kerim’de İbaha İfade Eden Emir Sıygalarının Çeviri Problemi” İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Güz (2), ss. 1-21
  9. DÜZGÜN, Şaban Ali. (2005), “İnsanın Yetkinliğini Teolojik Olarak Temellendirmenin İmkânı”, A.Ü.İ.F.D., c. XLVI, sayı: 2, Ankara. - (2008),
  10. Varlık ve Bilgi, Beyaz Kule Yay., Ankara.
  11. EBU HANİFE, Numan b. Sabit. (1981), el-Alim ve’l-Müteallim, çev.: Mustafa Öz, (İmam-ı Azam’ın Beş Eseri, içinde), Kalem Yay., İstanbul. el- GAZALÎ, Ebu Hamid. (1994), el-Mustasfa, çev.: Yunus Apaydın, Rey Yay., Kayseri. - (trs) İhya-u Ulûmi’d-Din (I-IV), çev.: Ahmed Serdaroğlu, Bedir Yay., İstanbul. el-CÂBİRÎ, Muhammed Âbid. (2013), Fehmü’l-Kur’an (I-III), çev.: Muhammed Coşkun, Mana Yay., İstanbul. el-CÜRCANÎ, Seyyid Şerif. (2013), Tarifat, tahk. Muhammed Basel Uyun es-Sûd, Da- ru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut. el-CÜVEYNÎ, İmamü’l-Harameyn. (2012), Kitabu’l-İrşad, çev.: A. Bülent Baloğlu vd., TDV yay., Ankara. el-EŞ’ARÎ, Ebu Hasan. (1975), Kitabu’l-Lum’a er-Red alâ Ehli’z-Zeyğ ve’l-Bid’a, tash. Hammude Garabe, Mecmau’l Buhûs ve’l-İslamiyye, Kahire. - (1981), el-İbâne an Usûli’d-Diyane, tahk. Abdulkadir el-Arnavut, Mektebetü Dari’l-Beyan, Dımeşk-Beyrut. el-ISFEHANÎ, Ragıb. (2010), el-Müfredât fi Garibi’l-Kur’an, tahk. Muhammed Halil Aytânî, Daru’l-Marife, Beyrut. el-MATURİDÎ, Ebu Mansur. (2005), Kitabu’t-Tevhid, tahk. Bekir Topaloğlu-Muhammed Aruçi, İSAM Yay., Ankara. - (2006), Te’vilatü’l-Kur’an, haz. Ertuğrul Boynukalın-Bekir Topaloğlu, Mizan Yay., İstanbul. en-NESEFÎ, Ebu Muin. (1993), Tabsiratu’l-Edille, tahk. Hüseyin Atay-Şaban Ali Düzgün, DİB Yay., Ankara. es-SİKA, Ahmet Hicazî. (trs.), Mutezile, y.y. eş-ŞEHRİSTANÎ, M. Abdulkerim. (2005), el-Milel ve’n-Nihal, çev.: Mustafa Öz, Ensar Neşriyat, İstanbul. et-TABERSÎ, Ebu Ali. (1997), Mecmau’l-Beyân (I-X), Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut. et-TAFTAZANİ, Saduddin. (1991), Şerhu’l-Akaid çev.: Süleyman Uludağ, Dergah Yay., İstanbul.
  12. EVKURAN, Mehmet. (2013),
  13. Ahlak, Hakikat ve Kimlik, Araştırma Yay., Ankara.
  14. FAZLURRAHMAN, Malik. (Fall, 1983), “Some Key Ethical Concepts of the Qur’an”, The Journal