Dergiler / Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 13 - Sayı: 1

ŞEYH HAMZA TEKKESİ’NİN SOSYO EKONOMİK VE KÜLTÜREL TARİHİ

The Socio-Economic and Cultural History of Sheikh Hamza Dervish Lodge

Sayfa
106–129
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İşte bu çalışma Şeyh Hamza türbesi ve tekkesinin idari, sosyal, ekonomik yapısını ortaya koymak, zamanında toplum üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şeyh Hamza ne zaman yaşadığı tam olarak bilinmeyen, Çorum’un Hacı Bey Ağacı köyünde medfun bulunan ancak mezarının yeri zamanla kaybolan dinî, manevi hüviyete sahip tarihi bir şahsiyettir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İlk örneklerine nazaran hayli geç bir dönemde (18. yüzyıl ortalarında) ortaya çıktığı anlaşılan tekkenin resmen tanınması ve sisteme eklemlenmesi de hayli zaman almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:İşte bu çalışma Şeyh Hamza türbesi ve tekkesinin idari, sosyal, ekonomik yapısını ortaya koymak, zamanında toplum üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Şeyh Hamza ne zaman yaşadığı tam olarak bilinmeyen, Çorum’un Hacı Bey Ağacı köyünde medfun bulunan ancak mezarının yeri zamanla kaybolan dinî, manevi hüviyete sahip tarihi bir şahsiyettir. Şeyh Hamza’nın mezarı, arşiv vesikalarında geçtiği şekliyle Çorum’da ikamet eden Derviş Hıdır’ın onu rüyasında görmesi sonucu bqulunmuştur. Bulunan mezarın üzerine Derviş Hıdır ile ahalinin yardım ve gayretiyle türbe yanına da bir tekke inşa edilmiştir. İlk örneklerine nazaran hayli geç bir dönemde (18. yüzyıl ortalarında) ortaya çıktığı anlaşılan tekkenin resmen tanınması ve sisteme eklemlenmesi de hayli zaman almıştır. Tekkenin kamusal alanda karşılık bulmasında Çorum-Laçin-Osmancık güzergahı üzerinde yer alması ve bu bölgede benzeri hizmet verecek başkaca bir zaviyenin bulunmamasının etkisi büyük olmuştur. Şeyh Hamza tekkesi erken dönem örnekleri gibi zengin vakıf gelirlerine ulaşamadığından sosyo-ekonomik yapısı nispeten zayıf kalmıştır. Bugün tarihi yapılardan eser kalmamakla birlikte yeniden inşa edilen türbe ve mescit köyün dinî, sosyal, kültürel yaşantısında etkin rol oynamaya devam etmektedir. İşte bu çalışma Şeyh Hamza türbesi ve tekkesinin idari, sosyal, ekonomik yapısını ortaya koymak, zamanında toplum üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır

Abstract

Sheikh Hamza is a historic figure with a religious and spiritual identity. It is not known when he has lived but his burial site was found in Hacı Bey Ağacı village of Çorum, which was then forgotten over time. According to archives, the grave of Sheikh Hamza was found following a divine intervention. It was revealed during a dream to Dervish Hıdır residing in Çorum. With the help of the locals, Dervish Hıdır built a shrine and a lodge at the burial site. Compared to initial samples, this monastery revealed at later stages, during mid-18th century and its official recognition and addition into the system also took a great while. The reason for the monastery to gain popularity among the public was its location on the Çorum-Laçin-Osmancık routewhich does not include any other similar structures providing the same service. Unlike the early-age examples, Sheik Hamza monastery failed to gain rich foundation revenues and therefore its socio-economic structure was relatively weak. The historic structures are now all gone but the re-built shrine and masjid is still playing an important role in serving the religious, social and cultural lives of the locals. The purpose of this study is to reveal the administrative, social and economic structure of Sheikh Hamza shrine and lodge, and to understand the impact on society’s faith and minds.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

IŞIK, Z. (2022). ŞEYH HAMZA TEKKESİ’NİN SOSYO EKONOMİK VE KÜLTÜREL TARİHİ. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 13 - Sayı: 1, 106–129. https://ajindex.com/articles/537787

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Abdullah Lütfi Efendi (1999). Vak’anüvîs Ahmed Lûtfî Efendi Tarihi. (Çev. Ahmet Hazarfen). C. I, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  2. Ali İzzet Efendi (1997). Tezkire-i Makamat, (Haz. Mahmut Selim Gürsel). Çorum: İstikamet Ofset. Âşık Paşazade (2003). Osmanoğulları'nın Tarih, (Hazırlayanlar, Kemal Yavuz- M. A. Yekta Saraç), İstanbul:
  3. K Kitaplığı Yayınları.
  4. Ay, R. (2012). Anadolu’da Derviş ve Toplum 13-15. Yüzyıllar. İstanbul:
  5. Kitap Yayınevi.
  6. Bademci, A. (2019). Şamanizmden Kızılbaşlığa Şiîliğin Türmen Yüzü. Konya: Çizgi Kitapevi. Bakırer, Ö. (2015).
  7. Bizans, Danişmend, Selçuklu ve Beylikler Dönemlerinde Çorum (Haz. Mustafa Ercan, İrfan Yiğit). Çorum Tarihi, 5. Hitit Festival Komitesi, Çorum Belediyesi Kültür Yayını, 53-78.
  8. Barkan, Ö.L. (1942). İstila Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri Ve Zaviyeler. Vakıflar Dergisi, (II) 279-304.
  9. Bulduk, Ü.(1992). Çorum Sancağının Osmanlı İdari Teşkilatındaki Yeri-1. Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, (3) 129-167. Cevdet Tasnifi (C. EV), 399/20213. Cevdet Tasnifi (C. EV), 21/1003. Cevdet Tasnifi (C. EV), 280/14279/1,2,3,4. Cevdet Tasnifi (C. EV), 434/21977. Cevdet Tasnifi (C. EV), 492/24865. Cevdet Tasnifi (C. EV), 512/25898/1,2. Cevdet Tasnifi (C. EV), Nr. 141/7045. Cevdet Tasnifi (C. EV), Nr. 512/25886. Çanak(Erten), A. (2013). Abdal Ata Zaviyesi. Yüksek Lisans Tezi, Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.
  10. Çanlı, M. (2013).
  11. Ankara,
  12. Kastamonu, Sivas Osmanlı Vilayet Salnamelerinde Çorum (1869-1908). Çorum Belediyesi Kültür Yayını. Çelebi, İ. (2008). Rüya. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. C. 35, 306-309.
  13. Çorum Şeriye Sicilleri (2009). (Haz. Çorum Belediyesi Kent Arşivi), Çorum Belediyesi Kültür Yayınları. Dahiliye Mektubi Kalemi (DH. MKT.) Demir Baba Velâyetnâmesi (2011).
  14. Haz. Filiz Kılıç - Tuncay Bülbül, Ankara: Grafiker Yayınları. DH. MKT. Nr. 1618/58. Ekin, Ü. (2008). Osmanlı Ordusunda Moral Yükseltici Bir Kurum Olarak Ordu Şeyhliği. Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10/1, 167-178.
  15. Erginli, Zafer (2002). “Osmanlı Devleti’nin Kuruluşunda Türk Dervişlerinin İzleri”, Türkler, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, ss.107-115.
  16. Erkoç, E. (2015). Çorum’da Sahabe Ve Evliya Makamları, Çorum Belediyesi Kültür Yayınları.
  17. Erünsal, İ. E. (2003). XV-XVI. Asır Bayrami Melamiliğinin Kaynaklarından Abdurrahman elAskeri’nin Mir’atü’l-Işkı. Anakara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  18. Erünsal, İ. E. ve Ocak, A.Y. (1995). Elvan Çelebi Menâkıbu’l-Kudsiyye Fî Menâsıbi’l-Ünsiyye-Baba İlyas-ı Horasânî ve Sülalesinin M