Dergiler / Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi / 2009 / Cilt: 13 - Sayı: 4

Makarnalık buğdayda bazı bitkisel özelliklerin kalıtımının varyans ögeleri yardımıyla tahmin edilmesi

Estimation of heritability for some characteristics in durum wheat through variance components

Sayfa
67–72
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Her bir özellik için varyans analiz tablosundaki kareler ortalaması değerleri kullanılarak anaçlar ve döller için aileler arası varyans ($partial^2 b$) ve aile içi varyans ($partial^2 w$) değerleri hesaplanmıştır. $partial^2 b$ ve $partial^2 w$ değerleri kullanılarak dominant varyans “V(H)”, eklemeli varyans “V(D)”, çevresel varyans “V(Ç)”, fenotipik varyans “V(F)” ve genotipik varyans “V(G)” tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Makarnalık buğdayda bazı bitkisel özelliklerin kalıtımının araştırılması amacıyla iki makarnalık buğday çeşidi (Fırat-93, Özberk) ve onlardan türetilen 8 adet $F_3$ ailesi 2008-2009 sezonunda Şanlıurfa’da denemeye alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Her bir özellik için varyans analiz tablosundaki kareler ortalaması değerleri kullanılarak anaçlar ve döller için aileler arası varyans ($partial^2 b$) ve aile içi varyans ($partial^2 w$) değerleri hesaplanmıştır. $partial^2 b$ ve $partial^2 w$ değerleri kullanılarak dominant varyans “V(H)”, eklemeli varyans “V(D)”, çevresel varyans “V(Ç)”, fenotipik varyans “V(F)” ve genotipik varyans “V(G)” tespit edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sonuçlara göre bitki başına kardeş sayısı için erken generasyonda seleksiyon yapılabileceği ancak diğer özellikler için seleksiyonun geciktirilmesinin daha doğru olacağı anlaşılmaktadır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2008-2009 · 8 adet
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Makarnalık buğdayda bazı bitkisel özelliklerin kalıtımının araştırılması amacıyla iki makarnalık buğday çeşidi (Fırat-93, Özberk) ve onlardan türetilen 8 adet $F_3$ ailesi 2008-2009 sezonunda Şanlıurfa’da denemeye alınmıştır. Her bir özellik için varyans analiz tablosundaki kareler ortalaması değerleri kullanılarak anaçlar ve döller için aileler arası varyans ($partial^2 b$) ve aile içi varyans ($partial^2 w$) değerleri hesaplanmıştır. $partial^2 b$ ve $partial^2 w$ değerleri kullanılarak dominant varyans “V(H)”, eklemeli varyans “V(D)”, çevresel varyans “V(Ç)”, fenotipik varyans “V(F)” ve genotipik varyans “V(G)” tespit edilmiştir. Elde edilen bu değerler aracılığıyla da dar anlamda kalıtım derecesi ($h^2n$) ve geniş anlamda kalıtım derecesi ($h^2b$) tahminleri yapılmıştır. Geniş anlamda kalıtım derecesi ($h^2b$) bitki başına kardeş sayısı (% 46.76), başak boyu (% 54.25), başakta başakçık sayısı (% 80.14), bayrak yaprak alanı (% 70.43) ve bayrak yaprağı sıcaklığı (% 77.05) için tahmin edilirken, dar anlamda kalıtım derecesi ($h^2n$) sadece bitki başına kardeş sayısı için (% 46.76 ) tahmin edilebilmiştir. Bu sonuçlara göre bitki başına kardeş sayısı için erken generasyonda seleksiyon yapılabileceği ancak diğer özellikler için seleksiyonun geciktirilmesinin daha doğru olacağı anlaşılmaktadır.

Abstract

This study aimed to estimate the heritability for some agronomical characteristics in durum wheat through variance components. This study was conducted with two durum wheat varieties and their cross 8 $F_3$ families derived from both parent in 2008-2009 crops season in Şanlıurfa. Between families’ variance ($partial^2 b$) and within family variance ($partial^2 w$) were determined from ANOVA. Dominance variance V(H), additive variance V(D), environmental variance V(E), phenotypic variance V(P) and genotypic variance V(G) were calculated utilizing from $partial^2 b$ and $partial^2 w$. Broad sense heritability ($h^2b$) and narrow sense heritability ($h^2n$) were estimated utilizing V(H), V(D), V(E), V(P) and V(G). Broad sense heritability ($h^2b$) for “numbers of tiller per plant” (46.76 %), “spike length” (54.25 %), “numbers of spikelets per spike” (80.14 %), “flag leaf area” (70.43 %) and “flag leaf temperature” (77.05 %) were estimated. Narrow sense heritability ($h^2n$) of “numbers of tiller per plant” (46.76 %) was the only characteristic estimated. Due to the absence of V(D) $h^2n$ for other characteristics could not be estimated. It was concluded that selection for number of tiller per plant can be predicted at early generations in durum wheat but selection for other characteristics under study must be delayed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

coşkun, Y., ÜNSAL, N., COŞKUN, A., OKAN, M., BALYEMEZ, Ö. E., ÖZBERK, İ. (2022). Makarnalık buğdayda bazı bitkisel özelliklerin kalıtımının varyans ögeleri yardımıyla tahmin edilmesi. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Cilt: 13 - Sayı: 4, 67–72. https://ajindex.com/articles/534571

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. ANONİM, 2009a. Türkiye İstatistik Kurumu (www.tuik.gov.tr). ANONİM, 2009b. Şanlıurfa Meteoroloji Bölge Müdürlüğü, Şanlıurfa. AÇIKGÖZ, N., AKKAŞ, M.G., MOGHADDAM, A., ÖZCAN, K., 1994. TARİST: PC`ler için veri tabanı esaslı Türkçe istatistik paketi. Tarla Bitkileri Kongresi 25-29
  2. Nisan, Bitki Islahı Bildirileri, İzmir, s: 264-267.
  3. AKKAYA, A.,DOKUYUCU, T., KAYA, A.R., İSPİR, B., 1996. Determination of yield and yield components of some durum wheat varieties in Kahramanmaraş conditions. Proceedings of 5th International Wheat Congress. June 10-14,
  4. Ankara,
  5. Turkey ALI, Y., ATTA, B.M., AKHTER, J., MONNEVEUX, P., LATEEF, Z., 2008. Genetic variability, association and diversity studies in wheat (Triticum aestivum L.) germplasm. PAKISTAN JOURNAL OF BOTANY 40(5):2087-2097.
  6. AYENEH, A., VAN GINKEL M., REYNOLDS, M.P. and AMMAR, K., 2002. Comparison of leaf, spike, peduncle and canopy temprature deppression in wheat under heat stress. Field Crops Research 79: 173-184.
  7. CAMARGO, C.E.D., FERREIRA, A.W.P., FELICIO, J.C., 2000. Variance, heritability and correlations in wheat hybrid populations for grain yield and other agronomic characteristics. PESQUISA AGROPECUARIA BRASILEIRA 35(2):369-379 COMSTOCK,R.E., MOLL, R.H.,1963. Genotype x environment interactions. Statistical genetics and Plant Breeding. NASNRL Publ. 164-196.
  8. DAĞÜSTÜ, N., 2008. Combining ability analysis in relation to heterosis for grain yield per spike and agronomic traits in bread wheat (Triticum aestivum L.). TURKISH JOURNAL OF FIELD CROPS 13(2): 49-61.
  9. DİNÇ, U., 1988. Güneydoğu Anadolu Bölgesi Toprakları (GAP) 1. Harran Ovası. TÜBİTAK Güdümlü Araştırma Projesi Kesin Sonuç Raporu, Proje NO: TOAG- 534, Adana FISCHER, R.A., 1993. Irrigated spring wheat and timing and amount of nitrogen fertilizer. II. Physiology of grain yield response. Field Crops Res. 33, 57–80.
  10. GENÇ, İ., KIRTOK, Y., YAĞBASANLAR, T., KOÇ, M., KILINÇ, M., ÖZKAN, H. 1992. Güneydoğu Anadolu Bölgesi sulu koşullarda uygun ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin tespiti üzerine araştırmalar. Kesin Sonuç Raporu, Proje Bileşeni No:5.2.4. Ç.Ü.Z.F. Yayın No:30, GAP yayın No:59, Adana. GONZALEZ, F.G., SLAFER, G.A., MIRALLES, D.J., 2003. Grain and floret number in response to photoperiod during stem elongation in fully and slightly vernalized wheats. Field Crops Res. 81, 17– 27. INAMULLAH, AHMAD, H., MOHAMMAD, F., SIRAJ-UD-DIN, HASSAN, G., GUL R., 2006. Evaluation of the heterotic and heterobeltiotic potential of wheat genotypes for improved yield. PAK