Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2011 / Cilt: 0 - Sayı: 14

Ölü Bir Deniz romanına psikanalitik bir yaklaşım

A psychoanalytic approach to novel Ölü Bir Deniz

Sayfa
119–135
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eserdeki karakterlerin, psikanalitik kuram yoluyla, ruhsal yapılarının ortaya konması ve davranışlarının çözümlenmesi psikanalitik eleştirinin, eseri anlamlandırmada kullanılan yöntemidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Eleştiri kuramları, edebî eseri farklı yönlerden inceleme ve eser üzerinde değişik bakış açıları geliştirme imkânı sağlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Psikanaliz, edebiyat ortamında – yaratıcı, ürün, okur – üç farklı odaklı bir eleştiri kuramı olarak belirir.
💡
Sonuç & Katkı:Eserdeki karakterlerin, psikanalitik kuram yoluyla, ruhsal yapılarının ortaya konması ve davranışlarının çözümlenmesi psikanalitik eleştirinin, eseri anlamlandırmada kullanılan yöntemidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Eleştiri kuramları, edebî eseri farklı yönlerden inceleme ve eser üzerinde değişik bakış açıları geliştirme imkânı sağlar. Psikoloji biliminin dünya üzerindeki hızlı gelişimiyle edebiyatta da psikanalitik kuram kendini gösterir. Psikanaliz, edebiyat ortamında – yaratıcı, ürün, okur – üç farklı odaklı bir eleştiri kuramı olarak belirir. Bu çalışmada, yapıtlarında bireyin psikolojisini büyük bir ustalıkla işleyen Erhan Bener’in 1983 yılında yayımlanan Ölü Bir Deniz isimli romanının, psikanalitik eleştiri aracılığıyla, metin merkezli tahlili amaçlanmaktadır. Yazıda edebiyat- psikoloji ilişkisi üzerinde durularak psikanaliz kuramının kısaca tarihçesi verilmiş, kuramın edebî metinlerin incelenmesinde ne gibi bir yere sahip olduğundan bahsedilmiştir. Eserdeki karakterlerin, psikanalitik kuram yoluyla, ruhsal yapılarının ortaya konması ve davranışlarının çözümlenmesi psikanalitik eleştirinin, eseri anlamlandırmada kullanılan yöntemidir.

Abstract

Criticism theory supports analysing literary works from different perspectives and creates different perspectives on the subject. With the development of the science of psychology around the world, psychoanalytic theory appears. Psychoanalytic approach in literature, have three different perspectives; creation, production and the reader. In this study, Erhan Bener, who takes the psychology of the individuals as his main concern, has aimed a text-based analysis in his great novel called Ölü Bir Deniz, published in 1983, by means of psychoanalytic criticism. In this issue, by pointing out the relationship between literature and psychology, development and history of Psychoanalysis were given. The state of the theory in the analysis of literature works has also been emphasized. Using psychoanalytic theory in determining psychological states of the characters and analysing their behaviours are methods of the Psychoanalytic criticism used in the evaluation process of literary works.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERGÜN, N. (2022). Ölü Bir Deniz romanına psikanalitik bir yaklaşım. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 14, 119–135. https://ajindex.com/articles/533717

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Aytaç, G. (1984, Nisan). Ölü Bir Deniz ve Erhan Bener. Sanat Olayı, 23, 38–42.
  2. Bener, E. (2001). Ölü Bir Deniz. İstanbul:
  3. Remzi Kitabevi.
  4. Bener, E. (2000, Nisan). Roman Anlayışım ve Romanın Geleceği Üzerine. Dil Dergisi, 90, 78–81.
  5. Cebeci, O. (2004). Psikanalitik Edebiyat Kuramı. İstanbul:
  6. İthaki Yayınları.
  7. Freud, S. (2000). Psikanaliz Üzerine. İstanbul:
  8. Say Yayınları.
  9. Freud, S. (2000a). Yaşamım ve Psikanaliz. İstanbul:
  10. Say Yayınları.
  11. İnal, T. (1979). Ruh Çözümsel Yazın Eleştirisi ve Freud. Batı Edebiyatları Araştırma Dergisi, I, 76–83.
  12. İşler, E. (2002, Aralık). Erhan Bener’in Ölü Bir Deniz’ini Eylem Düzleminde Okumak ve Anlamlandırmak. Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 28–29, 83–96.
  13. Jung, C. G. (1997). Analitik Psikoloji. İstanbul:
  14. Payel Yayınları.
  15. Karaosmanoğlu, Ü. (1984, Nisan). Ölü Bir Deniz İsimli Romanı Üzerine Erhan Bener’le Bir Konuşma – Erhan Bener: Türk Halkının Sevdaya Bakışı İnsancıldır. Sanat Olayı, 23, 42–44.
  16. Kraus, W. (1982, Mayıs-Haziran). Sigmund Freud ve Yazın. Yazko Çeviri, 6, 76–92.
  17. Moran, B. (1991). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul:
  18. Cem Yayınevi,
  19. Özkırımlı, A. (1983, 25 Ağustos). İki Yalnızın Bir Düş Kadar Güzel Olan Aşklarının Romanı (Ölü Bir Deniz). Cumhuriyet, 5. Samurçay, N. (1985, Aralık). Ölü bir Deniz. Varlık, 53, 939, 28–29.
  20. Seyda, M. (1985, Haziran). Türk Roman ve Öyküsü Ölü Bir Deniz. Gösteri, 55, 31–32.
  21. Uyguner, M. (1984, Şubat). Ölü Bir Deniz. Günümüzde Kitaplar, 2, 14, 12–15.
  22. Wellek, R. ve Warren, A. (1969, Ocak). Edebiyat ve Ruhbilimi. Yeni Dergi, V,52, 66–77.
  23. Yılmaz, D. (1984). 1983’te Türk Romanı-Ölü Bir Deniz. Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı, Türkiye Yazarlar Birliği, 263. Yücel, T. (2000, Mayıs). Ruhçözümleyim ve Yazın Eleştirisi. Milliyet Sanat Dergisi, 479, 7.