Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2011 / Cilt: 0 - Sayı: 14

Tahtacılar’da bir göç töreni: ocak ayırma

An immigration ceremony of Takhtadjy (a member of an anatolian alaouite group): home leaving

Sayfa
211–224
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bir nevi erkek evladın baba ocağından kendi ocağına göçünü, ocağını ayırmasını içinde bulundukları topluma bildirmek için düzenlenen bu törenler, aslında kurulan yeni ocağın baba ocağına bağlılığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tahtacılar’da birden fazla erkek evlada sahip ailelerde evin en küçük oğlu haricinde diğer oğulların evlerinin baba ocağından ayrılması, bir törenle gerçekleştirilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu törenler Tahtacılar arasında “ocak kazma”, “ocak başı kazdırma”, “ocak ayırma”, “ocaktan ayrılma”, “oğlan ayırma” gibi isimlerle bilinir.
💡
Sonuç & Katkı:Bir nevi erkek evladın baba ocağından kendi ocağına göçünü, ocağını ayırmasını içinde bulundukları topluma bildirmek için düzenlenen bu törenler, aslında kurulan yeni ocağın baba ocağına bağlılığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Tahtacılar’da birden fazla erkek evlada sahip ailelerde evin en küçük oğlu haricinde diğer oğulların evlerinin baba ocağından ayrılması, bir törenle gerçekleştirilir. Bu törenler Tahtacılar arasında “ocak kazma”, “ocak başı kazdırma”, “ocak ayırma”, “ocaktan ayrılma”, “oğlan ayırma” gibi isimlerle bilinir. Bir nevi erkek evladın baba ocağından kendi ocağına göçünü, ocağını ayırmasını içinde bulundukları topluma bildirmek için düzenlenen bu törenler, aslında kurulan yeni ocağın baba ocağına bağlılığını göstermektedir. Çalışmada genel olarak “ocak ayırma” olarak tanımlayacağımız bu törenler hakkında bilgi verildikten sonra, törenlerin merkezinde yer alan ateş ile ocağın, aile ocağı ve atalar kültü ile bağlantısı ortaya koyulacaktır.

Abstract

The Takhtadjy families with more than one son perform a special ceremony - except for the youngest son - for the elder sons who are leaving the family home. These ceremonies are known among Takhtadjies as “ocak kazma (home digging)”, “ocak başı kazdırma”, “home leaving”, “leaving the family home”, “oğlan ayırma” (son leaving). It is a special ceremony, in a way, through which families publically announce that their sons are leaving their family home: Actually these ceremonies serve to show the strong ties of the newly established home and the family home. After giving information about what we call as “ocak ayırma (home leaving)” ceremonies in this paper, the relationships among the fire, which is at the central point of the ceremonies, and home, family home and the culture inherited from ancestors are going to be mentioned.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KUMARTAŞLIOĞLU, S. (2022). Tahtacılar’da bir göç töreni: ocak ayırma. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 14, 211–224. https://ajindex.com/articles/533711

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Arık, D. (2005). Hıristiyanlaştırılan Türkler (Çuvaşlar). Ankara:
  2. Aziz Andaç Yayınları.
  3. Baha Said Bey. (2006). Türkiye’de Alevî-Bektaşî, Ahî ve Nusayrî Zümreleri. İsmail Görkem (Haz.), İstanbul:
  4. Kitabevi.
  5. Birdoğan, N. (1995). Tahtacıların Dünü. I. Akdeniz Yöresi Türk Toplulukları Sosyo-Kültürel Yapısı (Tahtacılar) Sempozyumu Bildirileri 26–27 Nisan 1993
  6. Antalya, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 9–30.
  7. Çıblak, N. (2005). Mersin Tahtacıları -Halkbilimi Araştırmaları-. Ankara:
  8. Ürün Yayınları.
  9. Erden, A. (1978). Burhaniye Köylerinde Konutla İlgili Âdet ve İnanmalar. Antropoloji, 1978(8), 53–66.
  10. Eröz, M. (1990). Türkiye’de Alevîlik ve Bektâşîlik. Ankara:
  11. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  12. Gözelov, F. ve Memmedov, C. (Tercüme ve Tertib Edenler). (1993).
  13. Şaman Efsaneleri ve Söylemeleri, Bakı Yazıçı. Gül, Z. (2003). Tahtacılarda Töre ve Törenler (Tahtacılarda Düğün ve Cem Törenleri). Halkbilimi Araştırmaları 1. Kitap, 141–182.
  14. İnan, A. (2000). Tarihte ve Bugün Şamanizm Materyaller ve Araştırmalar. Ankara:
  15. Türk Tarih Kurumu Basımevi. Kalafat, Y. (2007). Balkanlar’dan Uluğ Türkistan’a Türk Halk İnançları II. Ankara:
  16. Berikan Yayınevi.
  17. Kırzıoğlu, N. G. (1995). Edremit Doyran Köyü Tahtacı Türkmenlerinde Geleneksel Evlenme Adetleri. I. Akdeniz Yöresi Türk Toplulukları Sosyo-Kültürel Yapısı (Tahtacıları) Sempozyumu Bildirileri 26–27 Nisan 1993
  18. Antalya, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 133-147.
  19. Mensching, G. (2004). Dinî Sosyoloji (M. Aydın, Çev.). Konya: Din Bilimleri Yayınları.
  20. Nurmemmedoğlu, A. (1999). Kayı’nın Oğullarından Karakeçililer. Türk Kültüründe Karakeçililer Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri (3 Haziran 1999-Şanlıurfa), Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, 44-49.
  21. Ocak, A. Y. (2007). Alevî ve Bektaşî İnançlarının İslâm Öncesi Temelleri. İstanbul:
  22. İletişim Yayınları.
  23. Ögel, B. (1995). Türk Mitolojisi (Kaynakları ve Açıklamaları ile Destanlar) Cilt 2. Ankara:
  24. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  25. Roux, J. P. (1994). Türklerin ve Moğolların Eski Dini (A. Kazancıgil, Çev.). İstanbul:
  26. İşaret Yayınları.
  27. Sait, H. (1933), Gaziantep’te Halk İnanmaları. Halk Bilgisi Haberleri, 1933/3 (29), 127–133.
  28. Selçuk, A. (2004). Tahtacılar Mersin Tahtacıları Üzerine Bir Araştırma. İstanbul:
  29. Yeditepe Yayınevi.
  30. Sümer, F. (1962). Ağaçeriler. Belleten, 1962/XVI (103), 521-528.
  31. Taceman, A. (1995).
  32. Türk Fin-Ugor, Moğol-Mançu Toplulukları İnanışları Zemininde Bulgaristan Türkleri İnanışları veya Türk Kimliği. Ankara:
  33. Üçbilek Matbaası. Temir, A. (1983). Türkçe Kül-tigin ve Moğolca Ot