Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2016 / Cilt: 0 - Sayı: 25

XIX. YÜZYILIN İLK YARISINDA NİKSAR KAZASINDA MÂLİKÂNE-DİVÂNÎ SİSTEMİ ÜZERİNE BAZI DEĞERLENDİRMELER

Some Evaluations about the Mâlikâne-Divânî System in the District of Niksar in the First Half of the 19th Century

Sayfa
23–40
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu amaca yönelik olarak ilgili belgeler incelenerek konu ile ilgili tespitlerde bulunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı arazi hukuku hakkındaki çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla hazırlanan bu makalede, gelirlerin bir bölümünün mâlikâne hissesi olarak özel şahıslara veya vakıflara, diğer bölümünün ise divânî hissesi olarak devlete ait sayıldığı mâlikâne-divânî sistemi, Niksar kazası üzerinden incelenecektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yörede mâlikâne-divânî sisteminin timar sistemi ile iç içe geçen yapısı, konunun timar sistemi ile birlikte ele alınmasını zorunlu kılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu amaca yönelik olarak ilgili belgeler incelenerek konu ile ilgili tespitlerde bulunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı arazi hukuku hakkındaki çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla hazırlanan bu makalede, gelirlerin bir bölümünün mâlikâne hissesi olarak özel şahıslara veya vakıflara, diğer bölümünün ise divânî hissesi olarak devlete ait sayıldığı mâlikâne-divânî sistemi, Niksar kazası üzerinden incelenecektir. Yörede mâlikâne-divânî sisteminin timar sistemi ile iç içe geçen yapısı, konunun timar sistemi ile birlikte ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu sebeple askerî ve idarî düzen açısından olduğu kadar toprak idaresi bakımından da önemli görevler yüklenen timar sisteminin durumu da ele alınacaktır. İncelenen kayıtlar, XIX. yüzyılda mâlikâne-divânî sisteminin aldığı vaziyet yanında, timar sisteminin işleyişi ve durumu hakkında da önemli bilgiler vermektedir. Bu amaca yönelik olarak ilgili belgeler incelenerek konu ile ilgili tespitlerde bulunulmuştur.

Abstract

This article presents mâlikâne-divânî system in order to contribute to the studies on the Ottoman land law. Within this mâlikâne-divânî system, and some revenues of which belong to private people or vaqfs as a mâlikâne share and others to the state as a divânî share, will be analyzed with regard to the District od Niksar. The coexistence of Mâlikâne-divânî and Timar system requires these topics to be evaluated together. As a result, the condition of the timar system which has important duties in terms of not only military and administrative order but also land administration system will also be discussed. The records analyzed give important information on the operation and the status of the timar system as well as showing the status of the mâlikâne-divânî system in the 19th century. For tihs purpose, related documents about the topic have been analyzed and observations have been made.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAY, A. (2022). XIX. YÜZYILIN İLK YARISINDA NİKSAR KAZASINDA MÂLİKÂNE-DİVÂNÎ SİSTEMİ ÜZERİNE BAZI DEĞERLENDİRMELER. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 25, 23–40. https://ajindex.com/articles/533586

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. C.EV. (Cevdet Evkâf), 407/20624. HAT. (Hattı Hümâyûn), 1287/49959. HD (Vakıflar Arşivi-Hurufat Defterleri), 560; 561; 563; 564; 569; 1146; 1148; 1149; 1150; 1154. HSDSABZ.(Satın Alınan Evrak Sivaslı Ali Baba Zaviyesi Evrakı), 5/81;1/44. "Metrûk Timarluların Tesviye-i Bedelâtı Hakkında Kaleme Alınan Talimatnâmedir", Mecmua, TTK Kütüphanesi Elyazmaları Koleksiyonu, Y/48. ML, VRD.TMT.d.(Maliye Varidat Muhasebesi Temettuat Defterleri), 14263; 14265. MV.(Meclis-i Vükela Mazbataları), 102/31. ŞD.(Şura-yı Devlet Evrakı), 2222/24; 392/40; 397/46; 464/23; 474/51. Takvîm-i Vekâyi, defa 10/1247; 13/1247; 15/1247. Araştırma ve İnceleme Eserler Acun, F. (2002). Klasik Dönem Eyalet İdare Tarzı Olarak Timar Sistemi ve Uygulaması. Türkler içinde (C. IX, ss. 899-908). Ankara:
  2. Yeni Türkiye Yayınları.
  3. Açıkel, A. (2004). XV-XVI. Yüzyıllarda Artukabad Kazasının Sosyal Yapısı. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 12(25), 181-220.
  4. Açıkel, A. M. (2002). M. Niksar Kazasının İdarî Durumu ve Nüfus Yapısının Dinî ve Etnik Açıdan Analizi (1880-1916). Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 19(2), 235-257.
  5. Adıyeke, N. (2000). Temettüat Sayımları ve Bu Sayımları Düzenleyen Nizamname Örnekleri. OTAM, 11, 769-823.
  6. Akdağ, M. (1945). Timar Rejiminin Bozuluşu. AÜDTCF Dergisi, III(4), 419-431.
  7. Aydın, V. (2001). Timar Sisteminin Kaldırılması Süreci ve Bazı Değerlendirmeler. OTAM, 12, 65-104.
  8. Barkan, Ö. L. (1979). Timar. İA, 12(I), 237-335.
  9. Barkan, Ö. L. (1939). Türk-İslam Toprak Hukuku Tatbikatının Osmanlı İmparatorluğu'nda Aldığı Şekiller: Mâlikâne-Divânî Sistemi. Türk Hukuk ve İktisat Tarihi Mecmuası, 2, 119-184.
  10. Barkan, Ö. L. (1942). Türk-İslam Toprak Hukuku Tatbikatının Osmanlı İmparatorluğu'nda Aldığı Şekiller: İmparatorluk Devrinde Toprak Mülk ve Vakıflarının Hususiyeti I. İstanbul Hukuk Fakültesi Mecmuası, 3, 906-942.
  11. Beldiceanu, N. (1985). XIV. Yüzyıldan XVI. Yüzyıla Osmanlı Devletinde Timar (A. Kılıçbay, Çev.). Ankara:
  12. Teori Yayınları.
  13. Bilgili, A. S. (2009). Sivas Alibaba Zaviyesi Vakfı Belgeleri. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 51, 1-34.
  14. Bostan, M. H. (2007). Niksar. DİA, 33, 119-122.
  15. Bostan, M. H. (2002). XV. ve XVI. Yüzyıllarda Osmanlı Yönetiminde Niksar Şehri (1455-1574). XIII. Türk Tarih Kongresi 4-8 Ekim 1999, Kongreye Sunulan Bildiriler içinde (C. 3, ss. 1-26). Ankara:
  16. TTK. Cezar, M. (1965). Osmanlı Tarihinde Levendler. İstanbul: İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Yayınları.
  17. Cin, H. (1985). Osmanlı Toprak Düzeni ve Bu Düzenin Bozulm