Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 0 - Sayı: 26

DİLBİLGİSELLEŞME VE EDAT KAVRAMI*

Grammaticalization and the Notion of Postposition

Sayfa
37–67
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dördüncü bölümde ise bu kapsamda Eski Uygur Türkçesine ait aşnu ve ö?re edatları değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma dilbilgiselleşme çerçevesinde edat oluşumunu incelemekte buna göre edat kategorisinin sınırları, özellikleriyle birlikte edat oluşum aşamalarından olan ikincil edat kategorisinin sınır ve özelliklerini belirtmeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Birinci bölümde bağımsız, sözcüksel bir birimin dilbilgisel bir birime dönüşme sürecini, bağımlı, dilbilgisel bir birimin ise daha çok dilbilgiselleşme sürecini açıklayan, dil birimlerin hem bu gelişim ve değişim aşamalarını hem de bu süreçte birbirleri arasında gerçekleşen ilişkiler ağını inceleyen dilbilgiselleşme kuramının özellikleri, kapsam alanı değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Dördüncü bölümde ise bu kapsamda Eski Uygur Türkçesine ait aşnu ve ö?re edatları değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışma dilbilgiselleşme çerçevesinde edat oluşumunu incelemekte buna göre edat kategorisinin sınırları, özellikleriyle birlikte edat oluşum aşamalarından olan ikincil edat kategorisinin sınır ve özelliklerini belirtmeyi amaçlamaktadır. Makale dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bağımsız, sözcüksel bir birimin dilbilgisel bir birime dönüşme sürecini, bağımlı, dilbilgisel bir birimin ise daha çok dilbilgiselleşme sürecini açıklayan, dil birimlerin hem bu gelişim ve değişim aşamalarını hem de bu süreçte birbirleri arasında gerçekleşen ilişkiler ağını inceleyen dilbilgiselleşme kuramının özellikleri, kapsam alanı değerlendirilmiştir. İkinci bölümde kuramı oluşturan süreçler tartışılmış, üçüncü bölümde buna göre edat ve ikincil edat kavram alanı ve özellikleri açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ise bu kapsamda Eski Uygur Türkçesine ait aşnu ve ö?re edatları değerlendirilmiştir.

Abstract

This study examines the formations of postposition and accordingly aims to identify boundaries and features of postposition category in conjunction with boundaries and features of secondary postposition which is formation phases of the postposition. This article consist of four parts. The first part, features, scope of the grammaticalization theory which explains the processes of transformation of an independent, lexical unit into a grammatical unit together with the further grammaticalization phases of any single grammatical unit and examines both these development and change stages of language units and their relational networks occurring in this time are evaluated. In the second part, the processes that constitute grammaticalization theory are discussed, according to this in the third part the conceptual field and properties of postposition and secondary postposition are explained. In the fourth part, postpositions of aşnu and ö?re belonging to the Old Uighur Turkic are evaluated within this scope.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

CAN, M. (2022). DİLBİLGİSELLEŞME VE EDAT KAVRAMI*. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 26, 37–67. https://ajindex.com/articles/533554

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Atabay, N., Kutluk, İ. ve Özel, S. (1983). Türkçede Sözcük Türlerinin Genel Özellikleri. Sözcük Türleri, D. Aksan (Yay.Haz.) içinde (s. 23). Ankara:
  2. TDK. Atabay, N., Kutluk, İ. ve Özel, S. (1983). Sözcük Türleri. Ankara:
  3. TDK. Banguoğlu, T. (2007). Türkçenin Grameri. Ankara:
  4. TDK. Bilgegil, M. (1984). Türkçe Dil Bilgisi. İstanbul:
  5. Dergah. Bisang, W. (1996). Areal Typology and Gammaticalization: Processes of Grammaticalization Based on Nouns and Verbs in East and Mainland South East Asian Languages. Studies in Language, 20(3), 519-97.
  6. Deany, J. (1943). Türk Dili Grameri (A. U. Elöve, Çev.). İstanbul:
  7. Maarif Vakfı Yay. Eraslan, K. (2012). Eski Uygur Türkçesi Grameri. Ankara:
  8. TDK. Erdal, M. (2004). A Grammar of Old Turkic. Leiden: Brill. Ergin, M. (1985). Türk Dil Bilgisi. İstanbul:
  9. Boğaziçi. Gencan, T. N. (1971). Dilbilgisi. Ankara:
  10. TDK. Grönbech, K. (2011). Türkçenin Yapısı (M. Akalın, Çev.). Ankara:
  11. TDK. Gülensoy, T. (2000). Türkçe El Kitabı. Ankara:
  12. Akçağ. Güneş, S. (1996). Türk Dili Bilgisi. İzmir:
  13. Çağlayan. Hacıeminoğlu, N. (1971). Türk Dilinde Edatlar. İstanbul:
  14. MEB Hamilton, J. R. (1998). Budacı İyi ve Kötü Kalpli Prens Masalının Uygurcası Kalyanamkara ve Papamkara (E. Korkut, İ. Birkan, Çev.). Ankara:
  15. Simurg. Heine, B., Claudi, U. and Hünnemeyer, F. (1991). Grammaticalization: A Conceptual Framework. Chicago: The University of Chicago Press.
  16. Hengirmen, M. (1995). Türkçe Dilbilgisi. Ankara:
  17. Engin. Jeffers, R.J. and Zwicky, A.M. (1980). The Evolution of Clitics. Papers From The Fourth International Conference on Historical Linguistics, Stanford, March 26-30 1979, (E. C. Traugott, R. Labrum, S.C. Sepherd, Ed.) içinde (ss. 221- 231). Amsterdam /Philadelphia: Benjamins. Kahr, J.C. (1976). The Renewal of Case Morphology: Sources and Constraints. Working Papers on Language Universals, 20, 107-151.
  18. Karahan, L. (2011). Sonra ve Önce Kelimelerinin Edat Kategorisi İçindeki Durumu. Türk Dili Üzerine İncelemeler, (E. Arıkoğlu, D. Ergönenç Akbaba, Ed.) içinde (ss. 271-282). Ankara:
  19. Akçağ. Lewis, G. (2000). Turkish Grammar (Secod Edition). Oxford: Oxford University Press.
  20. Müller, F.W. K. (1931).
  21. Uigurica IV. Berlin. Tekin, Ş. (1976). Uygurca Metinler II Maytrısimit. Ankara:
  22. Atatürk Üniversitesi.
  23. Tekin, Ş. (1993). Uygurca Metinler I Kuanşi İm Pusar (Ses İşiten İlah). Ankara:
  24. TDK. Topaloğlu, A. (1989). Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü. İstanbul:
  25. Ötüken. Underhill, R. (1976). Turkish Grammar. Mass: The MIT Press.
  26. Traugott, E. C. (1980). Meaning-Change in The Development of