Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 0 - Sayı: 29

AYDINLANMANIN OSMANLI DÜNYASINDAKİ ERKEN ETKİLERİ VE IOANNIS PRINGOS (1725-1789)

Early Influences of the Enlightenment in the Ottoman World and Ioannis Pringos (1725-1789)

Sayfa
79–102
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dolayısıyla, tamamen Avrupa’daki entelektüel hareketlerin etkisi altında olduğu varsayılan Pringos gibi Osmanlı gayrimüslimleri hem Avrupa hem de Osmanlı bağlamlarında incelendiğinde Aydınlanmanın Osmanlı dünyasındaki erken etkilerinin bazı durumlarda son derece sınırlı olduğu görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Rum cemaatinin 18. yüzyıl Avrupası ile kurduğu iletişim kanallarının en önemlilerinden biri olan ticarileşme, çoğu zaman milliyetçiliğin entelektüel altyapısının oluştuğu bir safha olarak değerlendirilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu makale bu meseleleri, Teselya’nın yükselen yerleşim yerlerinden biri olan Zagora’dan çıkıp farklı Osmanlı ve Avrupa liman kentlerinde ticaret yaptıktan sonra Amsterdam’a yerleşen, burada biriktirdiği servet ile de Zagora’ya geri dönüp burada bir kütüphane kuran Ioannis Pringos üzerinden incelemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısıyla, tamamen Avrupa’daki entelektüel hareketlerin etkisi altında olduğu varsayılan Pringos gibi Osmanlı gayrimüslimleri hem Avrupa hem de Osmanlı bağlamlarında incelendiğinde Aydınlanmanın Osmanlı dünyasındaki erken etkilerinin bazı durumlarda son derece sınırlı olduğu görülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Rum cemaatinin 18. yüzyıl Avrupası ile kurduğu iletişim kanallarının en önemlilerinden biri olan ticarileşme, çoğu zaman milliyetçiliğin entelektüel altyapısının oluştuğu bir safha olarak değerlendirilmektedir. Bu yaklaşıma göre, o dönemde Avrupa’da, değişimi öngören Aydınlanma fikirlerinden haberdar olmaya başlayan Rum tüccarları, Osmanlı düzenine alternatif bir dünya hayal etmeye başlamışlardır. Bu makale bu meseleleri, Teselya’nın yükselen yerleşim yerlerinden biri olan Zagora’dan çıkıp farklı Osmanlı ve Avrupa liman kentlerinde ticaret yaptıktan sonra Amsterdam’a yerleşen, burada biriktirdiği servet ile de Zagora’ya geri dönüp burada bir kütüphane kuran Ioannis Pringos üzerinden incelemektedir. Makale, Aydınlanma fikirlerinin Osmanlı Rumları arasında nüfuz etme biçimlerinin Avrupa’nın olduğu kadar Osmanlı dünyasının dinamikleri de göz önünde tutulduğunda tam anlamıyla kavranabileceği fikrini savunmaktadır. Dolayısıyla, tamamen Avrupa’daki entelektüel hareketlerin etkisi altında olduğu varsayılan Pringos gibi Osmanlı gayrimüslimleri hem Avrupa hem de Osmanlı bağlamlarında incelendiğinde Aydınlanmanın Osmanlı dünyasındaki erken etkilerinin bazı durumlarda son derece sınırlı olduğu görülmektedir.

Abstract

One of the most important channels of interaction with the 18th-century Europe, commercialization of the Ottoman Greek Orthodox community is often regarded as a phase when the intellectual groundwork of nationalism is formed. According to this view, having acquainted themselves with the ideas of the Enlightenment that envisaged a change in Europe, these merchants began to imagine an alternative world to the Ottoman order. This article analyses these issues through Ioannis Pringos, who hailed from the rising Thessalian settlement of Zagora, traded in various Ottoman and European port cities, settled in Amsterdam and with the fortune he accumulated there, he established a library in his native Zagora upon his return. The article puts forward the view that the manners in which the Enlightenment ideas infiltrated among the Ottoman Greek Orthodox can be fully grasped by paying due attention to the dynamics of the Ottoman, as well as the European worlds. Therefore, when those Ottoman non-Muslims who were supposed to be under the exclusive influence of European intellectual movements are analysed in both European and Ottoman contexts, it appears that in some cases early influences of the Enlightenment in the Ottoman world were extremely limited.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇOLAK, H. (2022). AYDINLANMANIN OSMANLI DÜNYASINDAKİ ERKEN ETKİLERİ VE IOANNIS PRINGOS (1725-1789). Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 29, 79–102. https://ajindex.com/articles/533533

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Amsterdam Belediye Arşivi (Gemeente Archief), Amsterdam: GA.5062: 140. Başbakanlık Osmanlı Arşivi, İstanbul: BOA.A.DVN.DVE.d.22/1; 236 ve 248. Hollanda Millî Arşivi (Nationaal Archief), Lahey: NA.1.04.18.01.9743. Tarihî Zagora Belediye Kütüphanesi (Δημόσια Ιστορική Βιβλιοθήκη Ζαγοράς), Pilio: 123-128, 130, 131, 418. Bağış, A. İ. (1983). Osmanlı Ticaretinde Gayrimüslimler: Kapitülasyonlar - Avrupa Tüccarları - Beratlı Tüccarlar - Hayriye Tüccarları (1750-1839). Ankara:
  2. Turhan. Bayraktar Tellan, E. (2011). The Patriarch and the Sultan: The Struggle for Authority and the Quest for Order in the Eighteenth-century Ottoman Empire (Basılmamış doktora tezi). Bilkent Üniversitesi,
  3. Ankara.
  4. Berkes, N. (1975). Türk Düşününde Batı Sorunu. Ankara:
  5. Bilgi Yayınevi.
  6. Camariano-Cioran, A. (1974). Les academies princières de Bucarest et de Iassy et leurs professeurs. Selanik: Institute for Balkan Studies. Cevizci, A. (2002). Aydınlanma Felsefesi. Bursa: Ezgi. Clogg, R. (1976). The Movement for Greek Independence, 1770-1821. Londra: Macmillan. Clogg, R. (1981). The Greek Mercantile Bourgeoisie: “progressive” or “reactionary”?. R. Clogg (Ed.), Balkan Society in the Age of Greek Independence içinde (ss. 85-110). Londra: Macmillan. Çağrıcı, M. (2006). Müsamaha. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi içinde (Cilt. 32, ss. 71-73).
  7. Çiğdem, A. (1997). Aydınlanma Düşüncesi. İstanbul:
  8. İletişim. Çolak, H. (2015). The Orthodox Church in the Early Modern Middle East: Relations between the Ottoman Central Administration and the Patriarchates of Antioch, Jerusalem and Alexandria. Ankara:
  9. Türk Tarih Kurumu. Çolak, H. (2016). Bir Ev İki Dünya: On Sekizinci Yüzyıl Amsterdam Osmanlı Rum Tüccar Cemaatinde Yol Ayrımı. H. Çolak, Z. Kocabıyıkoğlu Çeçen ve N.I. Demirakın (Ed.) Ayşegül Keskin Çolak’a Armağan Tarih ve Edebiyat Yazıları içinde (ss. 63-81). Ankara:
  10. Kebikeç. Çolak, H. (2017). Amsterdam’s Greek Merchants: Protégés of the Dutch, Beneficiaries of the Russians, Subjects of the Ottomans and Supporters of Greece. Byzantine and Modern Greek Studies, 42(1), 115-133.
  11. Çolak, H. (2018). The Nature and Limits of Toleration in the Early Modern Ottoman Empire. Groniek Historisch Tijdschrift, 217, 377-389.
  12. Diamantakos, N. (2007). Ζαγοριανοί Ιεράρχες και άλλοι Κληρικοί. Volos: Ekdosi Dimou Zagoras. Diamantakos, N. (2010). Τα Σχολεία της Ζαγοράς από τον 17ο μέχρι τον 21ο αιώνα. Volos: Palmos. Erdbrink, G. R. B. (1977). At the Threshold of Felicity: Ottoman-Dutch Relations during the Embassy of Cornelis Calkoe