Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 33

ALİ EKREM’İN LİSANIMIZ RİSALESİ VE BU RİSALE ETRAFINDA YAŞANAN TARTIŞMALAR

Ali Ekrem’s Lisanımız Treatise and the Debates It Generated

Sayfa
161–189
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede Ali Ekrem’inşimdiye kadar dikkatleri çekmemiş olan Lisanımızadlı risalesinde savunduğu Osmanlı Türkçesi yanlısı görüşleri ve millî dil savunucusu aydınların bu görüşlere itiraz ederek katıldıkları söz konusu tartışma incelenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yirminci yüzyılın başında çokuluslu Osmanlı’dan ulus-devletnitelikli Türkiye Cumhuriyeti’ne geçilirken dil alanında da hızlı ve köklü değişimler yaşanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kapsamda oluşan tartışmalarda Osmanlıcayı savunan kimi ediplerlemillî Türkçeden yana olan aydınlar karşı karşıya gelir. 1910’larda başlayan bu sürecin önemli bir kesitini oluşturan bir tartışma da otuzlu yılların hemen başında Ali Ekrem (Bolayır) Bey’in gerek yeni Türk harflerine gerekse sadeleşme faaliyetlerine yönelik karşıt görüşlerini sergilediği Lisanımız (1930) adlı risalesi etrafında yaşanır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede Ali Ekrem’inşimdiye kadar dikkatleri çekmemiş olan Lisanımızadlı risalesinde savunduğu Osmanlı Türkçesi yanlısı görüşleri ve millî dil savunucusu aydınların bu görüşlere itiraz ederek katıldıkları söz konusu tartışma incelenmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Yirminci yüzyılın başında çokuluslu Osmanlı’dan ulus-devletnitelikli Türkiye Cumhuriyeti’ne geçilirken dil alanında da hızlı ve köklü değişimler yaşanmıştır. Bu kapsamda oluşan tartışmalarda Osmanlıcayı savunan kimi ediplerlemillî Türkçeden yana olan aydınlar karşı karşıya gelir. 1910’larda başlayan bu sürecin önemli bir kesitini oluşturan bir tartışma da otuzlu yılların hemen başında Ali Ekrem (Bolayır) Bey’in gerek yeni Türk harflerine gerekse sadeleşme faaliyetlerine yönelik karşıt görüşlerini sergilediği Lisanımız (1930) adlı risalesi etrafında yaşanır. Bu makalede Ali Ekrem’inşimdiye kadar dikkatleri çekmemiş olan Lisanımızadlı risalesinde savunduğu Osmanlı Türkçesi yanlısı görüşleri ve millî dil savunucusu aydınların bu görüşlere itiraz ederek katıldıkları söz konusu tartışma incelenmektedir.

Abstract

The early twentieth century experienced rapid and radical changes in linguistics as the multiethnic Ottoman Empire transformed to the nation state of the Republic of Turkey. Heated debates divided intellectuals into two groups, those defending the Ottoman language and others in favor of Turkish. A discussion was initiated in the 1910s after the publication of the treatise Lisanımız(1930) by Ali Ekrem (Bolayır) Bey where he displayed his opposing views on both the new Turkish letters and the linguistic simplification activities of the early ’30s. This article explores Ali Ekrem’s largerly unnoticed defence of Ottoman Turkish and the response of intellectuals defending the national language.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAZYEK, E. (2022). ALİ EKREM’İN LİSANIMIZ RİSALESİ VE BU RİSALE ETRAFINDA YAŞANAN TARTIŞMALAR. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 33, 161–189. https://ajindex.com/articles/533503

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. [Abalıoğlu], Yunus Nadi. (1930, 29 Haziran). Darülfünun. Cumhuriyet, S. 2206, s. 1. [Abalıoğlu], Yunus Nadi. (1930, 30 Haziran). Dilimizin Sadeleşmesi Hakkında. Cumhuriyet, S. 2207, s. 1. Aka Gündüz. (1930, 30 Teşrin-i Sâni). Söz Gelişi. Cumhuriyet, S. 2359, s. 3. Akalın, Ş. H. (2004). Atatürk’ün Dil Politikası. BAL-TAM Türklük Bilgisi, (1), 28-32.
  2. Andı, F. (2000). Devrin Edebiyatçılarının Mektupları Işığında Ali Ekrem’in Şiirimiz Makalesi ve Neticeleri. Edebiyat Araştırmaları I, 145-174. [Atay], Falih Rıfkı. (1931, 20 Mart). Bir Profesör. Milliyet, S. 1834, s. 1. [Bolayır], Ali Ekrem. (1332). Lisân-ı Osmânî. İstanbul: Zarafet Matbaası. [Bolayır], Ali Ekrem. (1930, 3 Temmuz). Sadeleştirmek Niçin Lâzımdır, Nasıl Yapılır?. Cumhuriyet, S. 2210, ss. 1/4. [Bolayır], Ali Ekrem. (1930, 7 Temmuz). Lisan. Sadeliğe Doğru Nasıl Gidecek?. Cumhuriyet, S. 2214, ss. 1-4. [Bolayır], Ali Ekrem. (1930, 11 Temmuz). Lisanımız-Kaide ve Şive Hatalarına Dair. Cumhuriyet, S. 2218, ss. 1-3. [Bolayır], Ali Ekrem. (1930, 15 Temmuz). Lisanda Sadelik!. Cumhuriyet, S. 2222, s. 3. [Bolayır], Ali Ekrem. (1930, 20 Temmuz). Lisanda Sadelik. Cumhuriyet, S. 2227, s. 4. [Bolayır], Ali Ekrem. (1930, 27 Temmuz). Lisanı Sadeleştirmek Mes’elesi. Cumhuriyet, S. 2234, s. 4. [Bolayır], Ali Ekrem. (1930). Lisanımız. İstanbul: Cumhuriyet Matbaası. [Bolayır], Ali Ekrem. (1931, 31 Janvier). L’état Actuel de la Littérature en Turquie. Les Nouvelles Littéraires, N. 433, s. 6. [Bolayır], Ali Ekrem. (1931, 12 Şubat). ‘Küçük Bir Tenkit’e Küçük Bir Cevap. Resimli Uyanış Servet-i Fünûn, 69-5(1800-115), 163-176. [Bolayır], Ali Ekrem. (1931, 19 Şubat). Türk Edebiyatının Bugünkü Vaziyeti. Resimli Uyanış Servet-i Fünun, 69-5(1801-116), 182-183. [Bolayır], Ali Ekrem. (1931, 12 Mart). Lisanımız. Resimli Uyanış Servet-i Fünûn, 69- 5(1804-119), 230-231. [Bolayır], Ali Ekrem. (1996). Ali Ekrem Bolayır’dan Suut Kemal Yetkin’e Mektuplar. M. Kayahan Ozgul (Yay. Haz.). İstanbul: Oğlak Yayınları. [Boztepe], Halil Nihat. (1931). Ağaç Kasidesi. İstanbul:
  3. Cumhuriyet Matbaası. Bulut, M. (2014). Atatürk’ün Türkçeye Yönelik Özleştirme/Sadeleştirme Çalışmaları ve Bu Bağlamda Yaşanan Dil Tartışmaları Üzerine Bir Değerlendirme. Turkish Studies, 9(11), 131-147.
  4. Çiftçi, M. F. (2013). Arap Dilinde İzâfet Kavramı, Çeşitleri ve Türk Dilindeki Karşılığı (Bir Mukâyeseli Gramer Çalışması Denemesi). Turkish Studies, 8(12), 311-322.
  5. Dil Encümeni. (1928). İmlâ Lûgatı. İstanbul: Devlet Matbaası. [Duru], Kâzım Nami. (1930, 31 Temmuz). Terkip Li