Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 34

17. YÜZYILDA İZMİR’E ERMENİ GÖÇÜ: ACEM TÜCCARLARI VE HEMŞEHRİLİK AĞLARI

Armenian Migration to Seventeenth-Century Izmir: Acem Merchants and Networks of Fellow Countrymen

Sayfa
227–253
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yava cizyesi kayıtları ile tahrir ve nüfus defterlerine dayanan ve 17. yüzyıl İzmiri’nde çok katmanlı Ermeni toplumunun oluşumuna odaklanan bu çalışma, kentteki Ermeni göçmenlerin iki ana gruptan oluştuğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yava cizyesi kayıtları ile tahrir ve nüfus defterlerine dayanan ve 17. yüzyıl İzmiri’nde çok katmanlı Ermeni toplumunun oluşumuna odaklanan bu çalışma, kentteki Ermeni göçmenlerin iki ana gruptan oluştuğunu göstermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda 17. yüzyıl Anadolusu’ndaki Ermeni hareketliliğinin sadece ahalinin yerlerinden sağa sola dağılmasını değil aynı zamanda hemşehri bağlantıları sayesinde zincirleme göçleri de içerdiği anlaşılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durum, bölgesel farklılıkların Ermeni göç kalıplarının oluşumuna ve erken modern İzmir’deki işgücü yapısının şekillenmesi üzerindeki muhtemel etkisine işaret etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Yava cizyesi kayıtları ile tahrir ve nüfus defterlerine dayanan ve 17. yüzyıl İzmiri’nde çok katmanlı Ermeni toplumunun oluşumuna odaklanan bu çalışma, kentteki Ermeni göçmenlerin iki ana gruptan oluştuğunu göstermektedir. İlk grup, Acem tüccarları ile onların İranlı hemşehrilerinden oluşurken ikinci grup ise İzmir’de kalıcı ve geçici bir şekilde çalışmak için Anadolu’nun sınırlı sayıdaki yerlerinden gelen Ermenilerden oluşmaktadır. Bu bağlamda 17. yüzyıl Anadolusu’ndaki Ermeni hareketliliğinin sadece ahalinin yerlerinden sağa sola dağılmasını değil aynı zamanda hemşehri bağlantıları sayesinde zincirleme göçleri de içerdiği anlaşılmaktadır. Çalışmanın bulguları, her ne kadar tekstil, kuyumculuk ve inşaat gibi bazı sektörlerde hemşehri yoğunlaşmalarına işaret etse de aynı yerlerden kente gelen Ermenilerin genellikle farklı iş kollarında çalıştıklarını ortaya koymaktadır. Çalışma ayrıca vasıflı ve sermaye gerektiren alanlardaki işlerin, Batı Anadolu havzasından gelen Ermeniler tarafından, daha yoğun emek ve çok fazla maddi birikim gerektirmeyen sektörlerdeki işlerinse Orta ve Doğu Anadolu’dan gelen Ermeniler tarafından yapıldığını göstermektedir. Bu durum, bölgesel farklılıkların Ermeni göç kalıplarının oluşumuna ve erken modern İzmir’deki işgücü yapısının şekillenmesi üzerindeki muhtemel etkisine işaret etmektedir.

Abstract

The present study, focusing on the formation of multi-layered Armenian society in seventeenth-century Izmir, reveals that there are mainly two Armenian migrant groups in the city, based on the yava-cizye registers, fiscal surveys and population records, The first group consisted of Acem merchants and their fellow citizens from Iran, while the second comprises Armenians who came from a limited number of regions across Anatolia to find temporary and permanent jobs in the urban center of Izmir. It appears that the Armenian mobility in seventeenth-century Anatolia involves not only a chaotic flight of the population, but also a high degree of chain migration thanks to regional allegiances. Findings of the study also indicate a significant presence of fellow countrymen in specific sectors such as textile, jewelry and construction, whereas Armenian migrants from the same region usually practiced different professions in the market. It also demonstrates that Armenian migrants from Western Anatolia were visible mostly in more skill-and capital-intensive activities, while those from Central and Eastern Anatolia tended to take up less skilled positions in the labor-intensive sector, a phenomenon that may point to the impact of geographical disparities on the Armenian migration patterns and labor profile in early-modern Izmir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOKDAŞ, İ. (2022). 17. YÜZYILDA İZMİR’E ERMENİ GÖÇÜ: ACEM TÜCCARLARI VE HEMŞEHRİLİK AĞLARI. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 34, 227–253. https://ajindex.com/articles/533472

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi Maliyeden Müdevver Defterler MAD d. No: 1233 MAD d. No: 5484 MAD d. No: 15169 MAD d. No: 14888 Mevkufât Kalemi Defterleri D.MKF d. No: 27823 Nüfus Defterleri Nüfus d. No: 2939 Tapu Tahrir Defterleri Tapu Tahrir d. No: 148 Tapu Tahrir d. No: 537 Cevdet Hariciye C. HR, 24/1178, 10 B 1130, 9 Haziran 1718 Adıyeke Nükhet, A. (2017). 18. Yüzyılda Girit’te Cizye Uygulaması ve Toplumsal Etkileri. Belleten, 81 (290), 135-158.
  2. Akdağ, M. (1964). Celâli İsyanlarından Büyük Kaçgunluk, 1603-1606. Tarih Araştırmaları Dergisi, 2(2), 1-49.
  3. Akyüz, J. (2003). Ankara'nın Bütüncül Tarih Çerçevesinde XVIII. Yüzyılda Ankara (Şer’iye Sicillerinin Sayısal ve Muhteva Analizi Denemesi) (Basılmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi.
  4. Ankara.
  5. Arıkan, Z. (2001). Eğin Kasabası'nın Tarihsel Gelişimi. Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 12, 1-64.
  6. Asıl, H. (2006). 18 Numaralı (H. 1229/M. 1813-1814) Tokat Şer’iyye Sicili Transkripsiyon ve Değerlendirmesi (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Erciyes Üniversitesi.
  7. Kayseri. Aslanian, S. (2007). The Circulation of Men and Credit: The Role of the Commenda and the Family Firm in Julfan Society. Journal of the Economic and Social History of the Orient, 50(2/3), 124-171.
  8. Aşık, G., Karakoç, U. ve Pamuk, Ş. (2020). Regional Inequalities and the West-East Divide in Turkey since 1880. Discussion Paper Series: Centre for Economic Policy Research, 15304, 1-57.
  9. Atik, T. (2014). The Rise of Ottoman İzmir as a Commercial Center (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). ODTÜ. Ankara.
  10. Babalık Berber, B. (2015). Osmanlı Kuyumculuğunda Ermeniler ve Bir Ermeni Ailesi Örneği: Arslanyanlar (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi.
  11. Aydın. Başaran, B. (2014).
  12. Selim III, Social Control and Policing in Istanbul at the End of the Eighteenth Century: Between Crisis and Order. Leiden: BRILL. Bauden, F. (2003). İzmir Gezisi: Antoine Galland'ın Bir Elyazması, 1678 (E. Üyepazarcı, Çev.). İzmir:
  13. İzmir Büyükşehir Belediyesi. Behar, C. (2014). Bir Mahallenin Doğumu ve Ölümü (1494-2008) Osmanlı İstanbul’unda Kasap İlyas Mahallesi. İstanbul:
  14. Yapı Kredi Yayınları.
  15. Canbakal, H. (2007). Society and Politics in an Ottoman Town: 'Ayntāb in the 17th Century. Leiden: BRILL. Clay, C. (1998). Labour Migration and Economic Conditions in Nineteenth-Century Anatolia. Middle Eastern Studies, 34(4), 1-32.
  16. Cora Yaşar, T. (2015). Osmanlı Taşrasındaki Ermeniler Üzerine Olan Tarihyazımında Sınıf Analizinin Eksikliği. Pra