Dergiler / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2011 / Cilt: 1 - Sayı: 1

Türk Tarih Tezi bağlamında erken Cumhuriyet Dönemi resmî tarih yazımının ideolojik ve politik karakteri

The ideological and political character of the Early Republican Period s official historiography as part of Turkish History Thesis

Sayfa
80–109
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tez aracılığıyla, bir taraftan Osmanlı ve İslam kimliğine ilişkin hatıralar ortadan kaldırılmaya çalışılırken diğer taraftan kutsallaştırılmış bir Türklük kavramıyla beslenen itaatkâr ve milliyetçi bir yurttaşlık bilincinin oluşturulması hedefleniyordu.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma Erken Cumhuriyet Döneminde yürütülen resmî tarih yazım sürecini, bu süreçte ortaya çıkan veTürk Tarih Tezi adıyla anılan tarih çalışmalarını ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada, Türk Tarih Tezinde ortaya konan tarihsel anlatının bilimsel doğruluğuna ilişkin bir tartışma yürütmekten ziyade tezdeki tarih anlatısı ile hangi amaçlara ulaşılmak istendiği (ideolojik, politik ve toplumsal sonuçları itibarıyla) daha fazla önem taşımaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Tez aracılığıyla, bir taraftan Osmanlı ve İslam kimliğine ilişkin hatıralar ortadan kaldırılmaya çalışılırken diğer taraftan kutsallaştırılmış bir Türklük kavramıyla beslenen itaatkâr ve milliyetçi bir yurttaşlık bilincinin oluşturulması hedefleniyordu.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışma Erken Cumhuriyet Döneminde yürütülen resmî tarih yazım sürecini, bu süreçte ortaya çıkan veTürk Tarih Tezi adıyla anılan tarih çalışmalarını ele almaktadır. Bu bağlamda çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk olarak Türk Tarih Tezinin teşekkülü, gelişim süreci ve kaynakları gibi konular incelenecektir. Ardından tezin anlatısı resmî tarih yazımının genel karakteristiği de göz önünde bulundurularak analiz edilecektir. Ayrıca Türklüğün kurgulanmasına ve kutsallaştırılmasına ilişkin çeşitli örnekler de incelenecektir. Çalışmada, Türk Tarih Tezinde ortaya konan tarihsel anlatının bilimsel doğruluğuna ilişkin bir tartışma yürütmekten ziyade tezdeki tarih anlatısı ile hangi amaçlara ulaşılmak istendiği (ideolojik, politik ve toplumsal sonuçları itibarıyla) daha fazla önem taşımaktadır. Dolayısıyla Erken Cumhuriyet Döneminin tarih yazıcılığının ideolojik niteliği ve bu tarih yazım süreci ile gerçekleştirilmesi hedeflenen politik amaçlar değerlendirmelerin ağırlık merkezini oluşturacaktır. Zira Cumhuriyetin yönetici kadroları tarafından doğrudan desteklenen bu tarih yazım projesi aynı zamanda yeni ulus devlet inşasının da temel bileşenlerinden birisi haline gelmiştir. Tez aracılığıyla, bir taraftan Osmanlı ve İslam kimliğine ilişkin hatıralar ortadan kaldırılmaya çalışılırken diğer taraftan kutsallaştırılmış bir Türklük kavramıyla beslenen itaatkâr ve milliyetçi bir yurttaşlık bilincinin oluşturulması hedefleniyordu.

Abstract

This article deals with the official historiography process handled in Early Republican Period and the history studies called as Turkish History Thesis . In this context, the article consists of two main sections. Primarily, the subjects about the resources, proposing and development processes of the Turkish History Thesis will be reviewed. Right after, narrative of the thesis is going to be analyzed by the consideration of general characteristics of official historiography. Also a variety of examples about construction and shrining of Turkishness will be investigated. In the article, the aims wanted to be approach by historic narrative of the Turkish Historical Thesis (by the results of ideological, political and social) is more important than making a discussion about scholarly accuracy of historical narrative which manifested by the thesis. Consequently, the ideological qualification of historiography of the Early Republican Period and the political purposes aimed to be realized by this historiography process will constitute the center of gravity of the assessments. So indeed, this historiography project which supported by the administrative staffs of the Republic is also became one of the basic components on the construction of the new nation state. Through the agency of the thesis, the founders, on one hand attempted to erase the memories about the Ottoman and Islamic identities, and on the other hand, wanted to establish a nationalist citizen consciousness using the shrining of Turkishness notion.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKMAN, Ş. T. (2022). Türk Tarih Tezi bağlamında erken Cumhuriyet Dönemi resmî tarih yazımının ideolojik ve politik karakteri. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 1, 80–109. https://ajindex.com/articles/528891

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. AFET (İnan), Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2011. AFET (İnan) “Atatürk ve Tarih Tezi”, Türk Tarih Kurumu - Belleten, C. 3, S. 10, Nisan 1939, (s. 243 - 246). AFET (İnan), “Orta Kurun Tarihine Umumî Bir Bakış”, Birinci Türk Tarih Kongresi, Konferanslar, Müzakere Zabıtları, T.C. Maarif Vekaleti, Ankara, 1932, (s. 405 - 444). AFET (İnan), “Tarihten Evel ve Tarih Fecrinde”, Birinci Türk Tarih Kongresi, Konferanslar, Müzakere Zabıtları, T.C. Maarif Vekaleti, Ankara, 1932, (s. 18 - 41). AFET (İnan), Vatandaş İçin Medeni Bilgiler, C. 1, Devlet Matbaası, İstanbul, 1933. AKÇURAOĞLU YUSUF, (Akçura), “Birinci Türk Tarih Kongresi”, Ülkü Halkevleri Dergisi, C.1, S. 1, Şubat 1933, (s. 23 - 29). AKÇURAOĞLU YUSUF, (Akçura), “Tarih Yazmak ve Tarih Okutmak Usullerine Dair”, Birinci Türk Tarih Kongresi, Konferanslar, Müzakere Zabıtları, T.C. Maarif Vekaleti, Ankara, 1932, (s. 577 - 607). ATAY, Falih Rıfkı, “Tarih Kongresi”, Ülkü Halkevleri Dergisi, C. 10, S. 55, Eylül 1937, (s. 1 - 2). AUERBACH, Erich, Yabanın Tuzlu Ekmeği, Metis Yayınları, İstanbul, 2010.
  2. AYDIN, Suavi, “Resmi Tarihin Temeli: Ulusal Tarih Yazımı ve Resmi Tarihte Mitlerin Kaynağı”, Resmi Tarih Tartışmaları 1, (edi. F. Başkaya), Özgür Üniversite Kitaplığı, Ankara, 2008, (s. 43 – 83). AYDIN, Suavi, “Türk Tarih Tezi ve Halkevleri”, Kebikeç, Yıl: 2, S. 3, 1996, (s. 107 - 130). AYTÜRK, İlker,“Turkish Linguists Aganist The West: The Origins of Linguistic Nationalism in Atatürk’s Turkey”, Middle East Studies, Vol. 40, No. 6, November 2004, (s. 1- 25). BEHÇET KEMAL, (Çağlar), “Ergenekon”, Ülkü Halkevleri Mecmuası, C. 1, S. 1, Şubat 1933, (s. 14 - 17). BERKTAY, Halil, “Dünyada ve Türkiye’de Tarihçiliğin Durumu ve ‘Dilinin Evrenselleşmesi’ Üzerine Düşünceler”, Tarih Öğretimi ve Ders Kitapları - Buca Sempozyumu 29 Eylül - 1 Ekim 1994, (Der. S. Özbaran), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2007, (s. 69 - 86). BERKTAY, Halil, “Tarih Çalışmaları”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi - 9. Cilt, İletişim Yayınları, İstanbul, 1983, (2456 - 2474). Birinci Türk Tarih Kongresi, Konferanslar, Müzakere Zabıtları, T.C. Maarif Vekaleti, Ankara, 1932.
  3. BORA, Tanıl, “İnşa döneminde Türk Milli Kimliği”, Türk Sağının Üç Hâli Milliyetçilik – Muhafazakârlık – İslâmcılık, Birikim Yayınları, İstanbul, 1999, (s. 13–52).
  4. BORA, Tanıl, “Millî Tarih ve Devlet Mitosu”, Medeniyet Kaybı - Milliyetçilik ve Faşizm Üzerine Yazılar, Birikim Yayınları, İstanbul, 2007(a), (s. 43 - 64). BORA, Ta