Dergiler / Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi / 2020 / Cilt: 10 - Sayı: 1

Trakya Havzası Kuzeybatısında Hamitabat Formasyonu Denizaltı Yelpaze Kumtaşlarının Rezervuar Potansiyeli

Reservoir Potential of the Hamitabat Formation Submarine Fan Sandstones, Northwest of Thrace Basin

Sayfa
174–189
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hamitabat Formasyonu kumtaşlarının denizaltı yelpaze oluşumunun orta yelpaze bölümlerinin (Litofasiyes B), üst yelpaze bölümlerine (Litofasiyes A) göre çok daha yüksek hidrokarbon potansiyeline sahip olduğu saptanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hamitabat Formasyonu kumtaşlarında yapılan sedimantolojik ve sedimanter petrografik incelemeler Trakya Havzası kuzeybatısında büyük bir denizaltı yelpaze oluşumunu göstermiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma ile Trakya Havzası kuzeybatısında açılan 16 adet sondaj kuyusundan alınan kumtaşı karot örneklerinin sedimantolojik depolanma, sedimanter petrografik ve petrofiziksel özelliklerinden yararlanarak Hamitabat Formasyonu kumtaşlarının rezervuar özellikleri ortaya çıkarılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Hamitabat Formasyonu kumtaşlarının denizaltı yelpaze oluşumunun orta yelpaze bölümlerinin (Litofasiyes B), üst yelpaze bölümlerine (Litofasiyes A) göre çok daha yüksek hidrokarbon potansiyeline sahip olduğu saptanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:16 adet
⚙️Değişkenler:Denizaltı yelpazesi · FTIR(Fourier dönüşümlü infrared) · Hidrokarbon

Özet

Hamitabat Formasyonu kumtaşlarında yapılan sedimantolojik ve sedimanter petrografik incelemeler Trakya Havzası kuzeybatısında büyük bir denizaltı yelpaze oluşumunu göstermiştir. Bu çalışma ile Trakya Havzası kuzeybatısında açılan 16 adet sondaj kuyusundan alınan kumtaşı karot örneklerinin sedimantolojik depolanma, sedimanter petrografik ve petrofiziksel özelliklerinden yararlanarak Hamitabat Formasyonu kumtaşlarının rezervuar özellikleri ortaya çıkarılmıştır. Kuyulardan alınan örnekler üzerinde yapılan litoloji, sedimantolojik yapı, doku ve sedimanter petrografi analizlerine göre Hamitabat Formasyonu kumtaşları 3 ayrı litofasiyese (A, B ve C) ayrılmıştır. Litofasiyes A kumtaşları kaba tane boyuna (0.5-1.0 mm) sahip olup, düz-teğet tane ilişkili, yarı yuvarlak- yarı köşeli ve orta-kötü boylanmalı olup, denizaltı yelpaze oluşumunun üst yelpaze bölümüne karşılık gelir. Litofasiyes B kumtaşları orta tane boyuna (0.25-0.5 mm) sahip olup, yarı yuvarlak-yuvarlak taneli, iç-dış bükey tane ilişkili, orta-iyi boylanmalı tanelerden oluşur ve denizaltı yelpaze oluşumunun orta yelpaze bölümüne karşılık gelir. Litofasiyes C kumtaşları ise çok ince (0.12 mm<) tanelerden oluşmuş olup, denizaltı yelpaze oluşumunun alt bölümüne karşılık gelip, rezervuar özelliği sunmazlar. Litofasiyes A kumtaşları çapraz tabakaların fazlalığı, yüksek kil içeriği, az oranda ikincil çözünme ile oluşmuş gözenek alanlarına göre 0.1-10 mD düşük permeabilite, % 6-12 düşük porozite değerleri ile orta kalite rezervuar özelliğine sahiptir. Litofasiyes B kumtaşları ise düşük kil içeriği, daha geniş gözenek boğazı çapları ile 16-104 mD yüksek permeabilite, %15-24 yüksek porozite değerleri ile daha iyi bir rezervuar kaya özelliği sunarlar. Bu çalışmaya göre Trakya Havzası kuzeybatısında Hamitabat Formasyonu Litofasiyes B kumtaşları hidrokarbonun geldiği seviyeye karşılık gelmektedir. Hamitabat Formasyonu kumtaşlarının denizaltı yelpaze oluşumunun orta yelpaze bölümlerinin (Litofasiyes B), üst yelpaze bölümlerine (Litofasiyes A) göre çok daha yüksek hidrokarbon potansiyeline sahip olduğu saptanmıştır.

Abstract

Sedimentological and sedimentary petrographic investigations of the Hamitabat Formation sandstones exhibited a huge submarine fan formation in the northwest of Thrace Basin. In this study reservoir properties of Hamitabat Formation were found out according to sedimentological storage, sedimentary petrographic and petrophysical properties of the sandstone-core samples taken from 16 wells in the northwest of the Thrace Basin. According to analyses of the lithology, sedimentologic structure, texture and sedimentary petrography of the well samples the Hamitabat Formation sandstones were separated into three distinct lithofacies (A, B, and C). Lithofacies A sandstones exhibit coarse grain sizes (0.5-1.0 mm), smooth-point grain contact, subrounded-subangular grains, moderate-bad sorting, and corresponds to upper part of submarine fan formation. Lithofacies B sandstones exhibit medium grain sizes (0.25-0.5 mm), subrounded-rounded grains, concave-convex grain contact, moderate-good sorting, and corresponds to middle part of submarine fan formation. Lithofacies C sandstones exhibit very fine grain sizes (0.12 mm<) corresponds to lower part of submarine fan formation, and nonreservoir facies. Lithofacies A sandstones have medium quality reservoir property due to abundance of cross bedding, higher clay content, less pore areas formed by secondary dissolution, low permeability (0.1-10 mD) and porosity (6-12%). Lithofacies B sandstones have better reservoir properties than Lithofacies A due to fewer clay content, large pore throat, high permeability (16-104 mD) and porosity (15-24%). According to this study hydrocarbons come from Hamitabat Formation Lithofacies B sandstones in the Thrace Basin. Mid part (Lithofacies B) of the Hamitabat Formation submarine fan sandstones have higher hydrocarbon potential than its upper part (Lithofacies A).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GEÇER, A., BÜYÜKUTKU, A. (2022). Trakya Havzası Kuzeybatısında Hamitabat Formasyonu Denizaltı Yelpaze Kumtaşlarının Rezervuar Potansiyeli. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 1, 174–189. https://ajindex.com/articles/526985

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Adamu, M.B., 2010. Fourier transform infrared spectroscopic determination of shale minerals in reservoir rocks. Nigerian Journal of Basic and Applied Science, 18, 6-18.
  2. Alstadt, K.N., Katti, D.R. ve Katti, K.S., 2012. An in situ FTIR step-scan photoacoustic investigation of kerogen and minerals in oil shale. Spectrochim. Acta. A. Mol. Biomol. Spectrosc., 89, 105–113.
  3. Awaja, F. ve Bhargava, S., 2006. The prediction of clay contents in oil shale using DRIFTS and TGA data facilitated by multivariate calibration. Fuel 85, 1396–1402.
  4. Bozcu, M., Akgün, F., Gürdal, G., Bozcu, A., Kapan Yeşilyurt, S., Karaca, Ö. ve Akkiraz, M. S., 2015. Evolution of Çan- Etili (Çanakkale-NW Turkey) Lignite Basin: Sedimantology, petrology, palynology and lignite characterization. International Journal of Sediment Research, 30, 197–203.
  5. Breen, C., Clegg, F., Herron, M.M., Hild, G.P., Hillier, S., Hughes, T.L., Jones, T.G.J., Matteson, A. ve Yarwood, J., 2008. Bulk mineralogical characterisation of oilfield reservoir rocks and sandstones using Diffuse Reflectance Infrared Fourier Transform Spectroscopy and Partial Least Squares analysis. Journal of Petroleum Science and Engineering, 60, 1-17.
  6. Burke, W. F. ve Uğurtaş, G., 1974. Trakya Havzası’nın sismik yorumlanması. Proceeding 2. Petrol Kongresi, Türkiye, s. 227-248.
  7. Büyükutku, A., 1998. Trakya Havzası kuzeybatısı Orta-Üst Eosen birimlerinin (Keşan grubu) petrol jeolojisi açısından incelenmesi, Doktora Tezi, A. Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü. Ankara, 174s. Büyükutku, A. G., 2003. The Diagenesis of Middle Eocene Sandstones from the Western Thrace Basin, Turkey. Geological Society of India, 62, 83-90
  8. Büyükutku, G. A., 2005. Sandstone Petrology and Tectonostratigraphic Terranes of the Northwestern Thrace Basin, Turkey. Journal Geological Society of India, 65/2, 231-238.
  9. Büyükutku, A. G., 2006. Diagenesis of Upper Eocene volcaniclastic rocks and its relavance to hydrocarbon exploration in the Thrace Basin, Turkey. Energy Sources, Part A, 28, 1039-1049.
  10. Büyükutku, A. G. ve Eseller, G., 2009. The reservoir potential of the Upper Eocene carbonates of the Northern Thrace Basin. Energy Sources, Part A, 31, 1, 25-30.
  11. Büyükutku, A. G. ve Sonel, N., 1996. Lithostratigraphic correlation of the northwest of Thrace basin (Turkey) by using well logs, Integration of information between oil drilling and hydrogeology of deep aquifers, Regional seminar, Proceedings, s. 405-419, Jordan (Ürdün). Çağlayan, M. A., 1995. Istranca masifinin Mesozoyik- Alt Tersiye