Dergiler / Geosound / 2003 / Cilt: 0 - Sayı: 43

Madenli (Gelendost-Isparta) manyezit cevherleşmesinin jeolojisi ve jeokimyasal özellikleri

Geology and geochemical characteristics of Madenli magnesite mineralization (Gelendost-Isparta)

Sayfa
45–61
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Manyezit oluşumları, topoğrafik olarak üst seviyelerde ağsal, alt kesimlerde ise bireysel damarlar şeklinde olmak üzere iki farklı tip yataklanma şekli göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Madenli manyezit cevherleşmesi, Isparta ili Gelendost ilçesinde bulunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Manyezit oluşumları, topoğrafik olarak üst seviyelerde ağsal, alt kesimlerde ise bireysel damarlar şeklinde olmak üzere iki farklı tip yataklanma şekli göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Hidrotermal ve meteorik sulardan ve ayrıca yakın çevredeki organik karbonca zengin şeyi ve karbonatlı kayaçlardan gelen çözülmüş C02 bakımından zengin bu suların, iyon haline geçen $Mg^{ + +}$ 'u da bünyelerine alarak manyeziti çökeltmiş olduğu düşünülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Madenli manyezit cevherleşmesi, Isparta ili Gelendost ilçesinde bulunmaktadır. Manyezit cevheri, Orta Toroslar' da bulunan Isparta Büklümü'nün doğusundaki Beyşehir-Hoyran naplarının bir bölümünü oluşturan Alpin tipi Şarkikaraağaç Ofiyolitleri içerisinde, az yada yoğun biçimde serpantinleşmişkahverengimsi-sarımsı renkli harzburjit ve dunitlerin içerisinde yataklanmıştır. Manyezit oluşumları, topoğrafik olarak üst seviyelerde ağsal, alt kesimlerde ise bireysel damarlar şeklinde olmak üzere iki farklı tip yataklanma şekli göstermektedir. Manyezit damarlarının kalınlığı 60-90 cm arasında gözlenirken, ağsal manyezitlerin kalınlığı milimetre ile 10 cm arasında değişmektedir. Her iki tür manyezit oluşumunun mineral parajenezinde, manyezit, kalsit, serpantin, karışık tabakalı kil mineralleri, smektit, dolomit ve talk izlenmiştir. Manyezit cevherleşmesinden alınan örneklerin iz element dağılımları grafiklerle karşılaştırılarak değerlendirilmiş ve sadece Ba ve Sr iyonlarının normalden yüksek değerler gösterdiği belirlenmiştir. Bu durumun da yöredeki barit cevherleşmelerini oluşturan BaSO4'lı hidrotermal çözeltilerden kaynaklanmış olabileceği düşünülmektedir.Hidrotermal ve meteorik sular, Şarkikaraağaç ofiyolitlerinin yerleşiminin son evresinde meydana gelen serpantinleşme sonunda Alpin tektoniğinin etkisiyle gelişen kırık, çatlaklar içinden geçerken Mg++ iyonlarını almış ve serpantiniti ayrıştırmıştır. Hidrotermal ve meteorik sulardan ve ayrıca yakın çevredeki organik karbonca zengin şeyi ve karbonatlı kayaçlardan gelen çözülmüş C02 bakımından zengin bu suların, iyon haline geçen $Mg^{ + +}$ 'u da bünyelerine alarak manyeziti çökeltmiş olduğu düşünülmektedir.

Abstract

Madenli magnesite mineralization is located in the Gelendost district of Isparta Province. Magnesite mineralizations taken place in serpentinized, brownish-yellowish harzburgites and dunites of Alpine type Şarkikaraağaç ophiolite related to Beyşehir-Hoyran nappes in the eastern flake of Isparta Angle (Central Tauride). Magnesite occurrences display two types of depositional form as stockwork type topographically, towards the uppermost part magnesites and individual veins at the lower levels. The thickness of magnesite veins varies between 60-90 cm, and millimeterto 10 cm in stockwork magnesite outcrops. Magnesite, calcite, serpentine, mixed layer clay minerals, smectite, dolomite, and talc are observed in the mineral paragenesis of both type magnesite occurrences. Dispersions of trace elements in magnesite samples were correlated with the graphics. In conclusion, the only Ba and Sr show high values. It is thought to be result from BaS04 solutions of barite mineralizations in the region. The magnesite mineralizations are thought to formed under the lower temperature conditions in the fractures by the reaction of $Mg^{+2}$ ions, derived from serpentinization of Şarkikaraağaç peridotites, and C02 derived from meteoric water and resulted from shale enriched in organic carbon and carbonate rocks in this region.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

CENGİZ, O., KUŞCU, M. (2022). Madenli (Gelendost-Isparta) manyezit cevherleşmesinin jeolojisi ve jeokimyasal özellikleri. Geosound, Cilt: 0 - Sayı: 43, 45–61. https://ajindex.com/articles/524925

Kaynakça (11)

  1. Abu-Jaber, N.S., Kimberley, M.M., 1992. Origin of Ultramafic-Hosted Magnesite on Margarita Island, Venezuela: Mineral. Deposita 27, 234-241 Akay,E., 1981.Bayşehir Yöresinde (Orta Toroslar)Olasılı Alt Kimmeriyern Dağ Oluşum İzleri:Türkiye Jeoloji Kurultayı Bülteni,26/2,26-29.
  2. Andrew, T. and Robertson, A.H.F., (2002). The Beyşehir-Hoyran-Hadim Nappes: Genesis and Emplacement of Mesozoic Marginal and Oceanic Units of the Northern Neotethys in Southern Turkey: Journal of the Geol. Soc, v.159, no.5, pp.529-543.
  3. Ayhan, A., ve Karadağ, M., 1985. Şarkikaraağaç (Isparta) Güneyinde Bulunan Boksitli Demir ve Demirli Boksit Yataklarının Jeolojisi ve Oluşumu: Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, c.28,s. 137-146.
  4. Barnes, L. and O'Neil, J.R., 1969. The Relationship Between Fluids in Some Fresh Alpine-type Ultramafics and Possible Modern Serpentinisation, Western United States: Geological Society of America Bulletin, v.80, p.1947-1960.
  5. Barnes, I., O'Neil, J.R., Rapp, J.B. and White, D.E.,1973. Silica-Carbonate Alteration of Serpentine: Wall-Rock Alteration in Mercury Deposits of the California Coast Ranges: Economic Geology, v.68, 388-398.
  6. Barnes, I., O'Neil, J.R., and Trescases, J.J., 1978. Present Day Serpentinization in New Caledonia, Oman and Yugoslavia: Geochimica et Cosmoch Acta, v.42, 144-145.
  7. Brydie, J.R., Fallick, A.E., Ilich, M., Maliotis, G., and Russell, M.J., 1993. A Stable Isotopic Study of Magnesite Deposits in the Akamas Area, N.W.C.Cyprus.: Trans. Instn. Min. Metali.Sect.B: Appl. Earth Sci.), v.102, p.550-553. Cengiz, 0., 1991. Çarıksaraylar (Şarkikaraağaç-Isparta) Kuzeyinin Jeolojisi ve Kurşunlu Barit Yatakları:Yüksek Lisans Tezi, Akd.Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü, s.75, Isparta. Cengiz, O., 1997. Şarkikaraağaç (Isparta) ile Hüyük-Doğanhisar (Konya) Arasındaki Barit Yatakları ve Oluşumu: Doktora Tezi, SDÜ. Fen Bilimleri Enstitüsü, s.247, Isparta. Cengiz, O. ve Kuşçu, M., 2002. Yalvaç ve Şarkikaraağaç Bölgesindeki Listvenitlerde Gelişen Altın Potansiyelinin Araştırılması: SDÜ Araştırma Fonu No: 339. Cengiz, O. ve Kuşçu, M., 2002. Şarkikaraağaç (İsparta) ile Hüyük (Konya) Arasındaki Barit Yataklarının Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni: MTA Dergisi, S.123-124, s.67-89,
  8. Ankara.
  9. Cengiz, O. ve Kuşçu, M., 2003. Madenli ve Belceğiz Arasındaki Bölgenin Jeolojisi, Listvenitlerin Jeokimyası ve Gelişimi/Gelendost-Şarkikaraağaç, Isparta): TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası 56.Türkiye Jeoloji Kurultayı Bildiri Özleri, 116-117,
  10. Ankara.
  11. Chatsimitriades, E.A., Kelepertsiv, A.E.