Dergiler / Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 36 - Sayı: 4

COVID-19 ölüm oranında etkili olan risk faktörlerinin Dematel yöntemi ile incelenmesi

Sayfa
2151–2166
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Literatürden çalışmanın amacına uygun veriler derlenmiş ve çeşitli kaynaklarda referans olarak verilen faktörler tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dünya, 2020 yılı başından itibaren insan sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturan Covid-19 ile karşı karşıya kalmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Covid-19 kaynaklı ölümler üzerinde etkili faktörlerin belirlenmesi virüsle mücadele kapsamında oldukça önemli olup birçok araştırmaya konu olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Literatürden çalışmanın amacına uygun veriler derlenmiş ve çeşitli kaynaklarda referans olarak verilen faktörler tespit edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2020 · 19 hasta
⚙️Değişkenler:Covid-19 · risk faktörleri · DEMATEL

Özet

Dünya, 2020 yılı başından itibaren insan sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturan Covid-19 ile karşı karşıya kalmıştır. Covid-19 kaynaklı ölümler üzerinde etkili faktörlerin belirlenmesi virüsle mücadele kapsamında oldukça önemli olup birçok araştırmaya konu olmuştur. Çok ölçütlü karar verme yöntemleri, karar problemi üzerinde etkili olabilecek tüm faktörleri birlikte değerlendirme olanağı sağlayarak karar vericinin etkin sonuca ulaşmasını destekleyen yöntemlerdir. Bu çalışmada, Covid-19 hastalığının risk grubunu oluşturan faktörler çok ölçütlü karar verme yapısına uygun olarak incelenmiştir. Bir problemi etkileyen faktörlerin etkileme gücünü ölçebilen yöntemlerden biri olan DEMATEL (Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) yöntemi yardımıyla genel kabul görmüş faktörlerin farklı bir açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Literatürden çalışmanın amacına uygun veriler derlenmiş ve çeşitli kaynaklarda referans olarak verilen faktörler tespit edilmiştir. Ölümler üzerinde etkili olduğu bilinen bu risk faktörlerinin farklı eşik değerleri için sayısal analizleri yapılarak birbirlerini etkileme düzeyleri araştırılmıştır. Eşik değerler belirlenirken virüsün yayılma seyri olan göz önünde bulundurulmuş ve farklı periyotlar için uygulanacak stratejiler bakımından baz alınabilecek sonuçlar üzerinde durulmuştur. Son olarak, çok ölçütlü analiz sonuçları DEMATEL yönteminin temel prensiplerine uygun olarak yorumlanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Avcı, S., Aladağ, Z., Şen, G., Demirel, E. (2022). COVID-19 ölüm oranında etkili olan risk faktörlerinin Dematel yöntemi ile incelenmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 36 - Sayı: 4, 2151–2166. https://ajindex.com/articles/523456

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Şenol C., Bilsel A., Status of covid-19 (coronavirus) pandemic in Turkey and future status analysis according to algorithmic calculation, Joshas, 6 (25), 535-546, 2020
  2. Petrosillo N., Viceconte G., Ergonul O., Ippolito G., Petersen E., COVID-19, SARS and MERS: are they closely related?, Clin Microbiol Infec, 26 (6), 729-734, 2020
  3. World Health Organization. Novel Coronavirus (2019-nCoV) Situation Report.
  4. Yayın tarihi Şubat 11, 2020. Erişim tarihi Mayıs 11, 2020
  5. World Health Organization. Novel coronavirus (2019-nCoV) Situation Report. https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19---11-March-2020. Yayın tarihi Mart 11, 2020. Erişim tarihi Mayıs 11, 2020
  6. Yuan J., Li M., Lv G., Lu Z. K. Monitoring transmissibility and mortality of COVID-19 in Europe, Int J Infect Dis, 95, 311-315, 2020
  7. Utkucan Ş., Tezcan Ş., Forecasting the cumulative number of confirmed cases of COVID-19 in Italy, UK and USA using fractional nonlinear grey Bernoulli model, Chaos Soliton Fract, 2020
  8. Yazdi M., Khan F., Abbassi R., Rusli R., Improved DEMATEL methodology for effective safety management decision-making, Safety Sci, 127, 1-17, 2020
  9. Barak S., Mokfi T., Evaluation and selection of clustering methods using a hybrid group MCDM, Expert Syst Appl, 138, 1-19, 2019
  10. Aksakal E., Dağdeviren, M., Talent management based personnel assignment model and solution proposal, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 30 (2), 249-262, 2015
  11. Du Y. W., Zhou W., New improved DEMATEL method based on both subjective experience and objective data, Eng Appl Artif Intel, 83, 57-71, 2019
  12. Oleśków-Szłapka J., Wojciechowski H., Domański R., Pawłowski, G., Logistics 4.0 maturity levels assessed based on gdm (grey decision model) and artificial intelligence in logistics 4.0-trends and future perspective, Procedia Manufacturing, 39, 1734-1742, 2019
  13. Torbacki W., Kijewska K., Identifying Key Performance Indicators to be used in Logistics 4.0 and Industry 4.0 for the needs of sustainable municipal logistics by means of the DEMATEL method. Transportation Research Procedia, 39, 534-543, 2019
  14. Haleem A., Khan S., Khan M. I.,Traceability implementation in food supply chain: a grey-DEMATEL approach. Information Processing in Agriculture, 6 (3),