Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2012 / Cilt: 18 - Sayı: 71

İstanbul’da hıdrellez geleneğinin geçmişi, bugünü ve yarını: Ahırkapı örneği

The tradition of hidrellez in İstanbul, past, today and tomorrow: the Ahırkapı model

Sayfa
201–235
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonolarak da “Ahırkapı Hıdırellez Şenlikleri”nin kent imajı, toplumsal yapı ve kültür ekonomisindeki işlevi değerlendirilmeye çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hıdırellez, yüz yıllardır Türkiye dahil Türk kültür coğrafyasında geniş kitlelerce kutlanan takvime bağlı bayramlardan biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarihî ve dinî pek çok kökeni içerisinde barındıranHıdırellez’in UNESCO’nun ‘İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi’ne alınmasıamacıyla 2010 yılında çalışmalar başlatılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonolarak da “Ahırkapı Hıdırellez Şenlikleri”nin kent imajı, toplumsal yapı ve kültür ekonomisindeki işlevi değerlendirilmeye çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2010 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Hıdırellez, yüz yıllardır Türkiye dahil Türk kültür coğrafyasında geniş kitlelerce kutlanan takvime bağlı bayramlardan biridir. Tarihî ve dinî pek çok kökeni içerisinde barındıranHıdırellez’in UNESCO’nun ‘İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi’ne alınmasıamacıyla 2010 yılında çalışmalar başlatılmıştır. Bu makalede Türk kültür coğrafyasında çokeski çağlardan beri kutlanmakta olan bahar bayramı “Hıdırellez” gelenekleri İstanbul merkezli olarak değerlendirilecektir.Değerlendirmede öncelikle Hıdırellez’in tarihî ve dinî kökleri hakkında kısaca bilgi verilecek daha sonra İstanbul’da yüz yıllardan beri Hıdırellez’in nasıl kutlandığı, bu bayrametrafında ne gibi geleneklerin oluştuğu çeşitli kaynaklardan derlenen bilgilerle ele alınacaktır.Daha sonra; günümüzde yapılmakta olan “Ahırkapı Hıdırellez Şenlikleri” tanıtılarak bu şenliklerin eski İstanbul’da kutlanan Hıdırellez ile benzer ve farklı yanları ele alınacaktır. Sonolarak da “Ahırkapı Hıdırellez Şenlikleri”nin kent imajı, toplumsal yapı ve kültür ekonomisindeki işlevi değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Abstract

Hıdrellez (old-Turkish Celebration of Spring) was celebrated many centruies in Turkishcultural geographical areas. It reserves many historical abd religious roots.In 2010 therewere some works had began about the Hıdrellez under the UNESCO’s program, “The Listof the Intangible Cultural Cultural Heritage of Humanity.” In this presentation, the SpringHoliday of the Hıdrellez will be reviewed based on Istanbul-centric.Firstly, it will be provided briefly the historical and religious roots of the Hıdrellez andthen it how was celebrated around Istanbul many centruies and finally we will look at different sources for the traditions formed due to these celebrations. Seceondly, we will describethe “Ahırkapı Hıdırellez Celebrations” that is currently going on each year and we compareit with the old Istanbul Hıdırellez celebrations. Finally, we will discover the functions of the“Ahırkapı Hıdırellez Celebrations” on the images of the city, structure of the society andcultural economy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ARSLAN, F. (2022). İstanbul’da hıdrellez geleneğinin geçmişi, bugünü ve yarını: Ahırkapı örneği. Folklor/Edebiyat, Cilt: 18 - Sayı: 71, 201–235. https://ajindex.com/articles/517756

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. “Ahırkapı Hıdırellez Şenlikleri”, İstanbul, Sayı: 53, 2005.
  2. Ahmed Haşim, Bize Göre; Gurebahane-i Laklakan; Frankfurt Seyahatnamesi, haz.: Mehmet Kaplan, Ankara, Milli Eğitim Bakanlığı, 1969. Aliye Muazzez, “İstanbul’da Hıdırellez Merasimi”, Halk Bilgisi Haberleri, Yıl: I, Sayı: 11, 1930.
  3. Alp, Münevver, “İstanbul’da Eski Hıdırellezler”, Türk Folklor Araştırmaları, C. 25, Sayı: 229, 1974.
  4. Alp, Münevver, “İstanbul’da Eskiler”, Türk Folklor Araştırmaları, C. 25, Haziran 1974, Yıl: 25, Sayı: 299. Alpman, Nazım, Başka Dünyanın İnsanları Çingeneler, İstanbul, Ozan Yayıncılık, 1997.
  5. Alus, Sermet Muhtar, “Ruz-u Hızır”, Türk Folklor Araştırmaları, C. I, Yıl: 2, Sayı: 23, 1951.
  6. Aras, Enver, “Türklerde Hıdırellez Geleneği”, Millî Folklor, Yaz 2002, Yıl: 14, C. 7, Sayı: 54. Bayat, Fuzuli, Türk Mitolojik Sistemi, 1. C., İstanbul, Ötüken Yayınları, 2007.
  7. Bayat, Fuzuli, Türk Mitolojik Sistemi, 2. C., İstanbul, Ötüken Yayınları, 2007.
  8. Bayat, Fuzuli, “Sosyo-Kültürel ve Sosyo-Ekonomik Bağlamda Yengi Kün (Nevruz): Mitolojik Olgudan Mitolojik Kurguya”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2008, 7 (1), s. 139-148,
  9. Boratav, Pertev Naili, 100 Soruda Türk Folkloru, 2. bs., İstanbul, 1984.
  10. Çay, Abdulhaluk, Hıdırellez Kültür-Bahar Bayramı, Ankara, 1990.
  11. Çelik, A. Çetin, “Edirne ve Çevresi Hıdırellez Geleneği”, Türk Halk Kültüründen Derlemeler, Hıdırellez Özel Sayısı, Ankara, Neyir Matbası, 1990.
  12. Cingöz, Meltem E. – Santur, Alparslan, “Türkiye’de Hıdırellez’de Uygulanan Bazı İnanç ve Âdetlerle İlgili Bir Atlas Denemesi”, Türk Halk Kültürü Araştırmaları 1993,
  13. Ankara, Feryal Matbaası, 1993.
  14. Cingöz, Meltem, “Hıdrellez” Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, 2. bs., Haz.: İlhan Tekeli. [ve öte.]., C. 4, İstanbul, Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Yayınları, 2003.
  15. Çelebi, İlyas, “Hızır”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklope disi, C. 17, İstanbul, Türkiye Diyanet Vakıf Yayınları, 1998.
  16. Çobanoğlu, Özkul, “Türk Kültür Tarihinde Su Kültü”, Türk Kültürü, Sayı: 361, 1993.
  17. Çobanoğlu, Özkul, Türk Halk Kültüründe Memoratlar ve Halk İnançları, Ankara, Akçağ Yayınları, 2003.
  18. Demir, Sema, “Karanlıktan Aydınlığa, Kıştan Bahara Geçiş: Hıdırellez”, Milli Folklor, Cilt: 9, Yıl: 17, Sayı: 65, 2005.
  19. Demirci, Kürşat, “Hârût ve Mârût”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklope disi, C. 16, İstanbul, Türkiye Diyanet Vakıf Yayınları, 1997.
  20. Ekici, Metin, “Bergama Yöresi Hıdırellez Geleneklerinde Toplum Ve Çevre Bilinci”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt: V, Sayı: 1, İzmir, 2005.
  21. Emeksiz, Abdulkadi