Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2016 / Cilt: 22 - Sayı: 85

Bir Anomali Olarak Varidat: Şeyh Bedreddin'in Varidat'ının Felsefi Boyutları

Varidat As An Anomaly: Philisopical Dimensions of Sheikh Bedreddin's Varidat

Sayfa
123–140
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçta Şeyh Bedreddin'in Varidat'ının tüm bu görüşlere benzemek-le birlikte onlardan ayrılmakta olduğunun görülmesiyle bu eserin felsefî düşünce geleneği açısından bir anomali olarak görülebileceği dile getirilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu yazıda Şeyh Bedreddin'in Varidat adlı eserindeki çeşitli düşüncelerin felsefî bo-yutları, bu düşüncelerin arka planında yer aldığı iddia edilen çeşitli düşünce akımlarının görüşleriyle bağlantılı olarak ele alınmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öncelikle, Bedreddin'in Yeni Platonculuktan temel farkı, bu akımın düşüncesine bütünüyle aykırı olarak, Tanrının bir görünümü olan bede-nin hiçbir şekilde "kötü" olamayacağı düşüncesine dayanır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçta Şeyh Bedreddin'in Varidat'ının tüm bu görüşlere benzemek-le birlikte onlardan ayrılmakta olduğunun görülmesiyle bu eserin felsefî düşünce geleneği açısından bir anomali olarak görülebileceği dile getirilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu yazıda Şeyh Bedreddin'in Varidat adlı eserindeki çeşitli düşüncelerin felsefî bo-yutları, bu düşüncelerin arka planında yer aldığı iddia edilen çeşitli düşünce akımlarının görüşleriyle bağlantılı olarak ele alınmaktadır. Şeyh Bedreddin'in görüşlerinin temelini oluşturduğu düşünülen Yeni Platonculuk akımının düşünceleri, Plotinos ve Sühreverdi'nin eserlerinden hareketle ortaya konduktan sonra, Varidat'ın bu felsefeden birkaç kritik nok-tada ayrıldığına işaret edilmektedir. Öncelikle, Bedreddin'in Yeni Platonculuktan temel farkı, bu akımın düşüncesine bütünüyle aykırı olarak, Tanrının bir görünümü olan bede-nin hiçbir şekilde "kötü" olamayacağı düşüncesine dayanır. Ayrıca Sühreverdi'nin aksine, Bedreddin varlık kavrayışında bütün aşkınlığı ortadan kaldırır.İkinci olarak, Bedreddin'in Hurufilikten ve materyalizmden etkilendiğini savunan yorumcuların iddialarını göz önün-de tutarak Hurufiliğin ve İbn Ravendi, El-Maarri'nin temsil ettiği materyalizm (Dehrîyyun) akımının görüşleri ele alınmakta, Şeyh Bedreddin'in bu görüşlerle bağlantısı ve ayrıldığı noktalara dikkat çekilmektedir. Bedreddin'in Dehrilikten temel farkı şu olguya dayanır: Dehrilik her şeyin rasyonel bir şekilde açıklanabileceği akılcı bir görüşe dayanırken, Bed-reddin mistik bir varlık kavrayışına sahiptir. Hurufiliğin mesiyanik kavrayışının aksine ise, Bedreddin bu türden mesyanik eğilim ve umutları Sufi açısından önemsiz görmektedir. Üçüncü olarak, Şeyh Bedreddin İbn Arabi ile Spinoza'nın felsefelerinin arasına yerleştiril-mekte ve onun İbn Arabi'den ziyade Spinoza'ya yakın olduğu savunulmaktadır. Bununla birlikte, Spinoza'nın düşüncesinden özellikle yöntem bakımından ortaya çıkan farkı da ortaya konmaktadır. Sonuçta Şeyh Bedreddin'in Varidat'ının tüm bu görüşlere benzemek-le birlikte onlardan ayrılmakta olduğunun görülmesiyle bu eserin felsefî düşünce geleneği açısından bir anomali olarak görülebileceği dile getirilmektedir.

Abstract

This article deals with philosophical dimensions of various ideas in Sheikh Bedreddin's work Varidat in relation to those of various currents of thought that are claimed to underlie Bedreddin's work. First, Neo-platonist notions that are presumed to underpin Sheikh Bedreddin's views will be presented with reference to Plotinus and Sühreverdi's works, before pointing at several critical points that distinguish Varidat from the neo-platonist philosophy.At first, the basic difference between Bedreddin and Neo-platonism is based on a thought according to which a body that is a manifestation of God is never be "evil". Besides, contrary to Sühreverdi's view, Bedreddin wants to get rid of all transcendent conception of being in his thought. Secondly, considering those claims that Bedreddin was influenced by the Hurifi thought and materialism, the materialist standpoint (Dehrîyyun) represented by İbn Ravendi, and El-Maarri will be discussed to show how Bedreddin's vision ties in and also differs from it. Bedreddin's basic difference from materialism (Dehriyyun) stems from a fact that he asserts a mystical conception of being whereas materialism is based on a rationalist perspective in which all things can be explain in a rational way. In contrast to the messianic understanding of Hurufism, for Bedreddin such messianic inclinations and hopes are not important in respect of Sufi thought. Thirdly, Sheihk Bedreddin will placed at midway between the philosophies of İbn Arabi and Spinoza, and Sheikh Bedreddin will be argued to stand closer to Spinoza. On the other hand, it will also be argued that Sheikh Bedreddin departs from Spinoza particularly in terms of methodology. In conclusion, it will be claimed that Sheikh Bedreddin's Varidat can be considered an anomaly as it stands apart from those all those views despite its resemblances.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TÜRKYILMAZ, Ç. (2022). Bir Anomali Olarak Varidat: Şeyh Bedreddin'in Varidat'ının Felsefi Boyutları. Folklor/Edebiyat, Cilt: 22 - Sayı: 85, 123–140. https://ajindex.com/articles/517720

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Akdemir, M. (2012). "Spinoza'da Şeyh Bedreddin İzleri" Felsefelogos. Yıl 17. Sayı 47. 55-61.
  2. Augustinus, A. (2010). İtiraflar / Confessiones. Çev. Çiğdem Dürüşken. İstanbul:
  3. Kabalcı Yay. Ay, R. (2015). "Erken Dönem Anadolu Sufiliği ve Halk İslam'ında Hulûlcü Yaklaşımlar ve Hulûl Anlayışının Farklı Tezahürleri". Bilig: Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi 72: 1-24.
  4. Babinger, F. (2013). Simavna Kadısıoğlu Şeyh Bedreddin. Çev. İlhami Yazgan. Ankara:
  5. La Yayınları Balivet, M. (2000). Şeyh Bedreddin Tasavvuf ve İsyan. Çev. Ela Güntekin. İstanbul:
  6. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  7. Bashir, S. (2012). Fazlullah Esterabâdî ve Hurufilik, Çev. A. Tunç Şen. İstanbul:
  8. Kitapyayı- nevi Yayınları.
  9. Corbin, H. (2008). İslâm Felsefesi Tarihi II. Çev. Ahmet Arslan. İstanbul:
  10. İletişim Yay. Dindar, B. (1990). Sayh Badr al-Dîn Mahmûd et Ses Wâridât. Ankara: Editions de Ministre de Culture. Ertuğrul, İ. F. (2008). Vahdet-i Vücûd ve İbn Arabî. Haz. Mustafa Kara. İstanbul:
  11. İnsan Ya- yınları. Eyuboğlu, İ. Z. (2004). Şeyh Bedreddin Vâridat. İstanbul:
  12. Derin Yayınları.
  13. Gölpınarlı, A. (2008). Simavna Kadısıoğlu Şeyh Bedreddin ve Manâkıbı. İstanbul: Elif Ki- tabevi-Milenyum Yayınları. _______, (2007). Tarih Boyunca İslam Mezhepleri ve Şiilik. İstanbul: Der Yayınları Fârâbi, Ebu Nasr (2012). İdeal Devlet (El-Medinetü'l Fâzıla). Çev. Ahmet Arslan. İstanbul:
  14. Divan Yay. İbn Arabi (2008). Fusûsu'l-Hikem. Çev. Ekrem Demirli. İstanbul:
  15. Kabalcı Yayınları.
  16. İmam Gazali (2011) Kimya-yı Saadet. Çev. Ömer Dönmez. İstanbul: Hisar Yayınları _______, (2012). Hakikate Giden Yol (El-Münkız Mine'd-Dalal). Çev. Ali Kaya. İstanbul:
  17. Semerkand Yayınları.
  18. Kutluer, İ. (2000). "İbn Ravendi" İslam Ansiklopedisi. Cilt 21. 179-184. İstanbul: TDV İslam Araştırmaları Merkezi Nicholson, R. A. (1921). Studies in Islamic Poetry. Cambridge: Cambridge University Press.
  19. Ocak, A. Y. (2010). Osmanlı Sufiliğine Bakışlar. İstanbul: Timaş Yayınları _______, (2013). Osmanlı Toplumunda Zındıklar ve Mülhidler. İstanbul:
  20. Tarih Vakfı Yurt Yay. Plotinos (1960). Ennéades I. Text établi et Traduit par E. Bréhier. Paris: Edition Les Belles Lettres. _______, (1963). Ennéades VI. Text établi et Traduit par E. Bréhier. Paris: Edition Les Belles Lettres. Rihani, A. (1920).
  21. The Luzumiyat of Abu'l Ala, New York: James T. & co. Siniossoglou, N. (2012). "Sect and Utopia in shifting empires: Plethon, Elissaios, Bedreddin" Byzantine and Modern Greek Studies. Vol. 36 No. 1, 38-55
  22. Spinoza, B. (1989). Opera/Werke II. Hrsg. Konrad Blumenstock. Darmstadt: Wis