Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2016 / Cilt: 22 - Sayı: 88

Türk Halk Şiirinde Öteki Gerçeklik Olarak İroni*

Irony as the Alternate RealIty In TurkIsh FoLk POEM

Sayfa
117–130
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada halk şiirindeki birçok örnekte yergi ve mizah kadar yoğunluklu olmasa da ironinin imkânlarından yararlandığına dair bulgular ortaya çıkarılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk halk şiirindeki halkın ortak zevk ve düşünce dünyasını yansıtan, özünde birçok değeri barındıran zengin kaynaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Onda kültürel pek çok değerin yanı sıra gerçekliğin eleştirel ve ironik yönlerini görmek mümkündür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada halk şiirindeki birçok örnekte yergi ve mizah kadar yoğunluklu olmasa da ironinin imkânlarından yararlandığına dair bulgular ortaya çıkarılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türk halk şiirindeki halkın ortak zevk ve düşünce dünyasını yansıtan, özünde birçok değeri barındıran zengin kaynaktır. Onda kültürel pek çok değerin yanı sıra gerçekliğin eleştirel ve ironik yönlerini görmek mümkündür. Bu çalışmada halk şiirinin farklı örneklerinden hareketle ironinin halk şiirindeki etkisi değerlendirilmektedir. Daha önce yapılan çalışmalarda ironinin çağdaş ürünlerdeki yansımaları irdelenmiş, ancak onun divan ve halk şiirindeki yansımalarının ne olduğu, ironik anlatımı çağrıştıran ögeleri taşıyıp taşımadığı üzerinde pek durulmamış ya da onlarda ironinin yeteri kadar olmayacağı düşünülerek ilgi gösterilmemiştir. Bu çalışmada halk şiirindeki birçok örnekte yergi ve mizah kadar yoğunluklu olmasa da ironinin imkânlarından yararlandığına dair bulgular ortaya çıkarılmıştır. Kinaye, hiciv, taşlama, hezel gibi birçok türün, anlatım biçeminin ironiye kaynaklık ettiği, âşıklar için "ters öğüt destanları", mutasavvıf şairler için ise "şathiyeler"in önemi irdelenmiştir. Farklı koşul ve dönemlerde yazılan şiirlerde bireyselden toplumsala, sevgi ve inançtan doğaya kadar geniş bir alanda ironik anlatımın yadsınamaz bir yeri olduğu incelenmiştir.

Abstract

Turkish folk poetry is a rich resource reflecting the common taste and thoughts of world of the community and hosting many values in its essence. It is possible to find in it the critical and ironical aspects of reality besides many cultural values. In this context, the impact of irony on folk culture/poetry is examined in our study, moving from some examples of various genres. The reflections of irony on contemporary products was examined in various studies, yet what its reflections on classical and folk poem are, whether they carry elements recalling the ironic expression has not been emphasized or not shown interest considering they will not sufficiently contain irony. In study, although not so intense as in satire and humor, evidences that the facilities of irony has been utilized in many instances, are revealed and examined. It is demonstrated that many genres such as allusion, satire, burlesque, travesty has been source for the expression of irony, again "reverse advice epics" in lovers and "shathiyyas" in sufism literature draw attention in this respect. It has been studied that at the poems written in different conditions and periods, on a large scale from individualistic to socialistic and from love and belief to nature, ironic narration has an undeniable part.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALAY, O. (2022). Türk Halk Şiirinde Öteki Gerçeklik Olarak İroni*. Folklor/Edebiyat, Cilt: 22 - Sayı: 88, 117–130. https://ajindex.com/articles/517706

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (34)

  1. Albayrak, Nurettin (2010). Ansiklopedik Halk Edebiyatı Sözlüğü. İstanbul:
  2. Kapı Yayınları.
  3. Alptekin, Ali Berat-Saim Sakaoğlu (2008). Türk Saz Şiiri Antolojisi (14-21. Yüzyıllar). Ankara:
  4. Akçağ Yayınları.
  5. Atmaca, Ömer (2013). Seyranî Divanı. Develi: Develi Belediyesi Yayınları.
  6. Fedai, Özlem (2009). "Garip ve İkinci Yeni Şiirinde Bir Kaynak olarak Humour ve İroni". Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 4 /1-I Winter: 997-1021.
  7. Gölpınarlı, Abdülbaki (1995).
  8. Pir Sultan Abdal, Hayatı-Sanatı-Eserleri. İstanbul:
  9. Varlık Yayınları.
  10. Güçbilmez, B. Beliz (2002). Modern Sonrası Tiyatroda İroni ve Bir Örnek Olarak TomStoppard Tiyatrosu. Doktora Tezi. Ankara:
  11. Ankara Üniversitesi.
  12. Kaya, Doğan (1996). Âşık Sefil Selimî. Sivas: Dilek Matbaası. Kaya, Doğan (1999). Anonim Halk Şiiri. Ankara:
  13. Akçağ Yayınları.
  14. Kaya, Doğan (2000). Âşık Edebiyatı Araştırmaları. İstanbul:
  15. Kitabevi Yayınları.
  16. Karadikme, Arzu (2006). İroni Kavramı ve Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Eserlerinde İroni. Yüksek Lisans Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.
  17. Kierkegaard, Soren(2004). İroni Kavramı, (çev. Sıla Okur). İstanbul:
  18. İş Kültür Yayınları.
  19. Koca, Turgut (1990). Bektaşi-Alevi Şairleri ve Nefesleri (13. Yüzyıldan 20. Yüzyıla Kadar). İstanbul: İstanbul Maarif Kitaphanesi ve Matbaası. Nietzche, Frierich (2003). İnsanca Pek İnsanca I,(Çev. Mustafa Tüzel). İstanbul:
  20. İthaki Yayınları.
  21. Özcan, Ömer (2002). Türk Edebiyatında Hiciv ve Mizah. İstanbul: İnkılâp Yayınları.
  22. Özdemir, Ahmet (2006). Halk Şiirinden Seçmeler. İstanbul:
  23. Bordo-Siyah Yayınları.
  24. Platon (2005). Devlet,(Çev. Neval Akbıyık). İstanbul:
  25. Timaş Yayınları.
  26. Rayman, Hayrettin (1998). Ardanuçlu Âşık Efkârî. Erzican. Semih, Mehmet (1983).
  27. Türk Şiirinde Hiciv, Taşlama, Yergi. İstanbul:
  28. Miyatro Yayınları.
  29. Sakaoğlu, Saim (1997). "Halk Edebiyatı", İslam Ansiklopedisi, C. 15, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  30. Tatcı, Mustafa (2005).
  31. Yunus Emre Divanı II-Tenkitli Metin, İstanbul:
  32. H Yayınları.
  33. Tuğlacı, Pars (1971).
  34. Okyanus Türkçe Sözlük, C. 2, İstanbul.