Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2016 / Cilt: 22 - Sayı: 86

Sözlü, Yazılı ve Elektronik Kültür OrtamlarındaBilmeceden Bulmaca ve Bilgi Yarışmasına Dönüşüm

In the Oral, Written and Electronic Culture Environment,Transformation from Riddle to Crossword and Quiz Show

Sayfa
109–126
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece kültürel değişim bağlamında bilmeceden bulmaca ve bilgi yarışmasına dönüşüm konusu tartışılmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kültür ürünleri, çeşitli nedenlere bağlı olarak zamanla değişime uğrar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türk kültüründe ilk yazılı örneklerine 14. yüzyılda rastlanan bu ürün, kişileri eğlendirme, düşündürme ve bilgilendirme gibi genel işlevlere sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece kültürel değişim bağlamında bilmeceden bulmaca ve bilgi yarışmasına dönüşüm konusu tartışılmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Kültür ürünleri, çeşitli nedenlere bağlı olarak zamanla değişime uğrar. Bu değişim biçim, içerik, icra ve işlev gibi oldukça geniş bir yelpazede meydana gelebilir. Aslında değişim, zamana yayılmış bir süreçtir ve bu süreç, bir kültür ögesinin yeni formlarda varlığını devam ettirmesi ya da tamamen yok olmasıyla sonuçlanabilir. Bu konuda en önemli özellik, söz konusu kültür ögesinin işlevselliğini devam ettirip ettiremediğidir. Başka bir deyişle, herhangi bir kültür ögesi, artık işlevini tamamlamışsa ve yerine geçecek daha güçlü bir alternatifle karşılaşmışsa, değişme ya da yok olma sürecine girmiş demektir. Bu açıdan toplumların sözlü kültür ortamından, önce yazılı, ardından da elektronik kültür ortamına geçişleri birçok kültürel ürünün değişip dönüşmesine hız kazandırmıştır. Türk kültüründe, özellikle işlev açısından değişim ya da dönüşüme uğrayan kültür ürünlerinden birini bilmeceoluşturur. Bilmece, soru-cevap prensibine dayanan geleneksel bir sözlü kültür ürünüdür. Türk kültüründe ilk yazılı örneklerine 14. yüzyılda rastlanan bu ürün, kişileri eğlendirme, düşündürme ve bilgilendirme gibi genel işlevlere sahiptir. Sözlü kültür ortamında yüzyıllarca yaşatılmış olan bilmece, bu işlevlerini yazılı kültür ortamında bulmacaya, elektronik kültür ortamında da bilgi yarışmasına bırakmış durumdadır. Bu çalışmada bilmece, bulmaca ve bilgi yarışması kavramları sözlü, yazılı ve elektronik kültür ortamları içinde kısaca değerlendirilmiş ve bilmece türü, bulmaca ve bilgi yarışması türleriyle karşılaştırılmıştır. Böylece kültürel değişim bağlamında bilmeceden bulmaca ve bilgi yarışmasına dönüşüm konusu tartışılmaya çalışılmıştır.

Abstract

Cultural products are subject to change over time depending on various reasons. This change can occur in a wide range such as form, content, performance, and function. Indeed, change is an extended process and this process of change may end up with the sustainance of a cultural element in a new form or its absolute disappearance. The most important point in this sense is whether the functionality of certain culture element continues or not. In other words, if any element culture has completed its function and encountered a more powerful alternative to replace it, it is already in the process of change or disappearance. In this respect, the transition of societies from oral culture first to written and then to electronic cultural stag has accelerated the change and transformation of many cultural products. In Turkish culture, the one of the culture products which are subject to change or transformation in particularly functionality is the riddle. Riddle based on the question-answer principle is a traditional oral culture work. This work seen its first written examples in Turkish culture in the 14th century has general functions such as to entertain, to make think and to inform people. Riddle, which had been lived for centuries in the oral culture environment, left these functions to the crossword in the written culture environment and quiz show in the electronic culture environment. In this study, riddles, crossword and quiz show concepts were briefly reviewed in oral, written and electronic culture environment and riddle genre was compared with crossword and quiz show genres. Thus, in the context of cultural transformation, transformation issue from riddle to crossword and quiz show has been tried to discuss.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇEVİK, M. (2022). Sözlü, Yazılı ve Elektronik Kültür OrtamlarındaBilmeceden Bulmaca ve Bilgi Yarışmasına Dönüşüm. Folklor/Edebiyat, Cilt: 22 - Sayı: 86, 109–126. https://ajindex.com/articles/517699

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Alperen, Altan (1996). "Folklor ve Edebiyatın Unutulan Unsuru: Bilmeceler". Millî Folklor, IV, 31-32: 117-125.
  2. Alptekin, Ali Berat (2006). "Türk Masallarında Karşılaştığımız Bilmecemsi Unsurlar". Prof. Dr. Saim Sakaoğlu'na Armağan, (Haz.: Ali Berat Alptekin), Konya: Kömen-SOTA Yayınları, 334-361.
  3. Anderson, Kent (1978). Television Fraud/The History and Implications of the Quiz Show Scan- dals. USA: Greenwood Press Inc. Arun, Özgür (2010). "Türkiye'de Televizyon Alanının Sosyal Yapısı ve Televizyon Alanında Kül- türel Tüketim Pratikleri". Yayımlanmamış Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Assmann, Jan (2015). Kültürel Bellek. (Çev.: Ayşe Tekin), İstanbul:
  4. Ayrıntı. Aytaç, Gürsel (2002). Edebiyat ve Medya-Kitaptan Ekrana Edebiyat. Ankara:
  5. Kültür Bakanlığı. Balta, Elif Emine (2013). "Bilmecelerin Dil-Düşünce Bağlamında Eğitimdeki Yeri ve Önemi". Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, VIII, 1: 891-899.
  6. Başgöz, İlhan ve A. Tietze (1999). Türk Halkının Bilmeceleri. Ankara:
  7. Kültür Bakanlığı. Başgöz, İlhan (1986). Folklor Yazıları. İstanbul:
  8. Adam. Binark, Mutlu (2015). "Yeni Medya Özel Sayısı Hakkında: Neden?". Folklor/Edebiyat, XXI, 83: 9-18.
  9. Boratav, Pertev Naili (1997). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı. İstanbul:
  10. Gerçek. Boyraz, Şeref (2009). " 'Okuntu'dan Davetiyeye Bir Dönüşümün Anatomisi". Millî Folklor, XI, 84: 87-96. Çelebioğlu, Âmil ve Y. Z. Öksüz (1979). Türk Bilmeceler Hazînesi. İstanbul:
  11. Ülker. Çevik, Mehmet (2014). "Kültürel Değişim, Gelenek ve Türk Halk Hikâyeciliği". Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, IX, 12: 113-123.
  12. Çobanoğlu, Özkul (1999). "Sözlü Kültürden Yazılı Kültür Ortamına Geçiş Bağlamında Erken Dö- nem Osmanlı Tarihlerinden Âşıkpaşazâde'nin Epik Karakteri Üzerine Tespitler". Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Osmanlı Devleti'nin Kuruluşunun 700. Yılı Özel Sayısı, 65-82.
  13. Çobanoğlu, Özkul (2000). Âşık Tarzı Kültür Geleneği ve Destan Türü. Ankara:
  14. Akçağ. Dağtaş, Erdal ve O. Yıldırım (2015). "İnternet ve Sosyal Ağlar Dolayımlı Gündelik Yaşam Pratik- leri: Anadolu Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Mikro Alan Araştırması". Folklor/Edebiyat, XXI, 83: 149-180.
  15. Dilçin, Cem (1997). Örneklerle Türk Şiir Bilgisi. Ankara:
  16. Türk Dil Kurumu. Dursun, Onur ve D. Evirgen (2014). "Bilginin Popüler Kültür-Popüler Kültürün Bilgi Aracı Ola- rak Kullanıldığı Bir Alan: Yarışma Programl