Dergiler / Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2009 / Cilt: 19 - Sayı: 1

Osmanlı’da Borsa: Dersaadet Tahvilât Borsası’ndan Eshâm ve Tahvilât Borsası’na Yeni Düzenleme Girişimleri

Stock Exchange in the Ottoman State: New Regulatory Attempts to the Stock Exchange of Debenture Bonds and Shares From The Stock Exchange of Debenture Bonds of Dersaadet

Sayfa
185–208
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İşte bu makalede, Osmanlı’da Tahvilât Borsası’nın kuruluşu, gelişmesi ve 1904 yılında hazırlanan nizamname taslakları ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti’nin dış piyasalardan kredi almasını sağlayan gelişme, Kırım Savaşı’ndan itibaren başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaçlara istinaden Osmanlı’da ilk borsa, 1866’da “Dersaadet Tahvilat Borsası” adıyla kurulmuştur.20. yüzyılın başlarında Osmanlı Borsası’nda iyileştirme girişimleri başlatılmıştır. 1904 yılından itibaren yeni bir borsa nizamnamesi ve borsa resmine dair nizamname taslakları hazırlanmaya başlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:İşte bu makalede, Osmanlı’da Tahvilât Borsası’nın kuruluşu, gelişmesi ve 1904 yılında hazırlanan nizamname taslakları ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devleti’nin dış piyasalardan kredi almasını sağlayan gelişme, Kırım Savaşı’ndan itibaren başlamıştır. Dış piyasalardan alınan kredilerin devlet tahvili ve hisse senedi işlemlerinin yürütülmesi, zamanla borsanın kurulmasını zorlamıştır. Bu amaçlara istinaden Osmanlı’da ilk borsa, 1866’da “Dersaadet Tahvilat Borsası” adıyla kurulmuştur.20. yüzyılın başlarında Osmanlı Borsası’nda iyileştirme girişimleri başlatılmıştır. 1904 yılından itibaren yeni bir borsa nizamnamesi ve borsa resmine dair nizamname taslakları hazırlanmaya başlanmıştır. Borsa’daki düzenleme çalışmaları 1906 yılına kadar devam etmiş ve aynı yıl çıkarılan bir nizamname ile Dersaadet Tahvilât Borsa’sı, Esham ve Tahvilat Borsası’na dönüşmüştür. İşte bu makalede, Osmanlı’da Tahvilât Borsası’nın kuruluşu, gelişmesi ve 1904 yılında hazırlanan nizamname taslakları ele alınmıştır.

Abstract

The development leading the Ottoman State to obtain credit from abroad markets has been starting since the Crimean War. The credits obtained from the foreign stock markets produced the transactions of state debenture bonds and shares. These transactions forced the establishing of a stock exchange. In the end, the first stock exchange in the Ottoman State was established with the name of “Stock exchange of Debenture bonds of Dersaadet” in 1866. At the beginning of the 20th century, it has been got started new improvement works in the Ottoman Stock Exchange. From the year of 1904, the preliminary studies for a new regulation of stock exchange and a regulation of tax have been got started. The regulatory studies in the stock exchange continued until the year of 1906 and, with the regulation accepted in 1906, the Stock exchange of Debenture bonds of Dersaadet was transferred to “Stock exchange of Debenture bonds and Shares”. In this article, the stock exchange in the Ottoman Empire and the preliminary works for the regulation being done in 1904 have been examined.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BEŞİRLİ, M. (2022). Osmanlı’da Borsa: Dersaadet Tahvilât Borsası’ndan Eshâm ve Tahvilât Borsası’na Yeni Düzenleme Girişimleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 1, 185–208. https://ajindex.com/articles/515992

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. I. Arşiv Kaynakları Başbakanlık Osmanlı Arşivi İrade-i Kanun ve Nizâmât. Sadaret, Mühimme Kalemi Evrakı (A.MKT. MHM) Yıldız, Maliye Nezareti Maruzatı (Y. PRK.ML.). Yıldız, Resmi Maruzat (Y. A. RES.) Yıldız, Şehremaneti Maruzatı (Y. PRK. ŞH). Yıldız, Ticaret ve Nafia Nezareti Maruzatı (Y. PRK. TNF). (Vesika numaraları dipnotlardadır). II. Kitap ve Makaleler Blaisdell, Donald C., Osmanlı İmparatorluğu’nda Avrupa Malî Denetimi “Düyunuumumiye” (Çev.: A. İhsan Dalgıç), İstanbul 1979.
  2. Cezar, Yavuz, Osmanlı Maliyesinde Bunalım ve Değişim Dönemi (XVIII. yüzyıldan Tanzimat’a Mali Tarih), İstanbul 1986.
  3. Çakır, Çoşkun, “Tanzimat ve Islahat Fermanlarının Malî Boyutları”, Osmanlı, Cilt 3 İktisat (Edit.: Kemal Çiçek, Cem Oğuz), Ankara 1999.
  4. Eldem, Ethem, Osmanlı Bankası Tarihi, İstanbul 1999.
  5. Fertekligil, Azmi, Türkiye’de Borsa’nın Tarihçesi, İstanbul 2000.
  6. Genç, Mehmet, “Osmanlı Maliyesinde Malikâne Sistemi”,Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve Ekonomi, İstanbul 2002.
  7. Gürsel, Seyfettin, “Osmanlı Dış Borçları”, Osmanlı, Cilt 3, İktisat, (Edit.: Kemal Çiçek, Cem Oğuz), Ankara 1999.
  8. Karslı, Muharrem, “Borsalar”, İslâm Açısından Borsa, Ensar Neşriyat, İlmî Araştırmalar Dizisi, İstanbul 1994.
  9. Kazgan, Haydar, “Düyun-ı Umumiye”, Tanzimattan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 3, İstanbul 1985.
  10. Kazgan, Haydar, Galata Bankerleri, 2. baskı, İstanbul 1991.
  11. Koraltürk, Murat, “Osmanlı Devleti’nde Şirketleşme. İlk Anonim Şirket ve Borsanın Kuruluşu”, Osmanlı, 3. Cilt, İktisat (Edit.: Kemal Çiçek, Cem Oğuz) Ankara 1999.
  12. Köse, Murtaza, “Osmanlı’da Borsa ve Galata Bankerlerinin Devletin Mali Yapısındaki Yeri”, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı 18, Erzurum 2001.
  13. Pamuk, Şevket, Osmanlı Ekonomisinde Bağımlılık ve Büyüme (1820-1913), 2. Baskı, İstanbul 1994.
  14. Pamuk, Şevket, Osmanlı İmparatorluğu’nda Paranın Tarihi, 2. Baskı, İstanbul 2000.
  15. Pamuk, Şevket, “19. yy’da Osmanlı Dış Ticareti”, Tanzimattan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 3, İstanbul 1985.
  16. Öztürk, Mustafa, “XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Antakya’da Fiyatlar”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 3, Sayı 2, Elazığ 1989.
  17. Toprak, Zafer, “Tanzimat’tan Sonra İktisadî Politika”, Tanzimattan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 3, İstanbul 1985.
  18. Toprak, Zafer, “Osmanlı Devleti’nde Para ve Bankacılık”, Tanzimattan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 3, İstanbul 1985.