Dergiler / Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2014 / Cilt: 26 - Sayı: 2

Tektonizma, Alterasyon ve Ultramafik Sistemlerin Rolü

Tectonism, Alteration and Function of Ultramaphic Systems

Sayfa
149–157
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Silisli lisfenitoluşumunda sıcaklığın kısmen yüksek olduğu mineraller arası reaksiyon, tektonizma kontrolünde silisleşmeye vekarbonatlaşmaya sebep olarak görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Elazığ Alacakaya ilçesi ve civarında yer alan ultramafik kayaçlar içerisinde tektonik hatlar boyunca gelişmişolan lisfenit oluşumları tektonik ve jeokimyasal işlevlerin ürünüdür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kayaçlarda serpantin+manyezit, manyezit+talk ve son olarakta manyezit+kuvars oluşumusıcaklık koşullardaki değişimi (redüksiyon,permeabilite) ve tektonizmaya eşlik eden silis aktivitesini gösterir.Mineralojik incelemelerle belirlenen olivin ve lizardit/krizotil gibi mineralleri çevreleyen kalsit, klorit, hematitprogresif alterasyon koşullarını, Ca ve CO2'ca zengin akışkanların etkisiyle Mg-silikatlarda meydana gelendeğişimleri ve karbonat oluşumunu belirtir.
💡
Sonuç & Katkı:Silisli lisfenitoluşumunda sıcaklığın kısmen yüksek olduğu mineraller arası reaksiyon, tektonizma kontrolünde silisleşmeye vekarbonatlaşmaya sebep olarak görülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Elazığ Alacakaya ilçesi ve civarında yer alan ultramafik kayaçlar içerisinde tektonik hatlar boyunca gelişmişolan lisfenit oluşumları tektonik ve jeokimyasal işlevlerin ürünüdür. Bu kayaçlar yaygın olarak serpantinleşmişultramafitler içinde yeralır. Serpantinleşmiş ultramafitler, serpantin mineralleri (lizardit, krizotil) ve buminerallere eşlik eden talk, diyopsit ve kromit minerallerinden ibarettir. Bu minerallerin varlığı, magmatikkökene, ortamdaki akışkan varlığına ve yüksek reaksiyon hızına işaret etmektedir. Lisfenitlerin XRD yöntemiylebelirlenen mineral parajenezlerinde başlıca kuvars+dolomit, dolomit+kalsit+kuvars, dolomit+kuvars+manyezitbelirlenmiştir. Kayaçlarda serpantin+manyezit, manyezit+talk ve son olarakta manyezit+kuvars oluşumusıcaklık koşullardaki değişimi (redüksiyon,permeabilite) ve tektonizmaya eşlik eden silis aktivitesini gösterir.Mineralojik incelemelerle belirlenen olivin ve lizardit/krizotil gibi mineralleri çevreleyen kalsit, klorit, hematitprogresif alterasyon koşullarını, Ca ve CO2'ca zengin akışkanların etkisiyle Mg-silikatlarda meydana gelendeğişimleri ve karbonat oluşumunu belirtir. Mikroskopik incelemeler, kimyasal ve izotop analiz verileri,ultramafitlerde gelişen lisfenitlerin oluşumunda;Tektonizma, orta veya düşük derece sıcaklık ve su-kayaçetkileşimi süreçleri, karbonat aktivitesi ve progresif alterasyonun ilerlemesine sebep olmuştur. Silisli lisfenitoluşumunda sıcaklığın kısmen yüksek olduğu mineraller arası reaksiyon, tektonizma kontrolünde silisleşmeye vekarbonatlaşmaya sebep olarak görülmektedir.

Abstract

Tectonic and geochemical functions resulted in listvenite formations thriving throughout tectonic lines inultramafic rocks in Alacakaya province of Elazig. These rocks are most commonly found in serpentinisedultramafites. Serpentine minerals thriving in talc, diopside and chromite accompanying these minerals indicate aperidotitic origin, the presence of fluid in the environment and a high reaction rate. In the mineral paragenesis oflistvenites and ophicalcites determined by XRD method, quartz+dolomite, dolomite+calcite+quartz,dolomite+quartz+magnesite are mainly determined. In the serpentinised ultramafic rocks, serpentine+magnesite,magnesite+talc and finally magnesite+quartz formations show the change in the thermodynamical conditions (reduction, permeability) and the activity of silica. Encircling such minerals as olivine and lizardite/chrysotiledetermined by mineralogical examinations, calcite, chlorite, iddingsite and hematite zones indicate progressingmetamorphism conditions, the changes occurring in Mg-silicates with the effect of fluids rich in Ca and CO2 andthe formation of carbonate. As a result of microscopic examinations, and chemical and isotopic analyses, it canbe seen that tectonism, carbonate activity thriving with the hydrothermal functions of medium or lowtemperature and the progressive metamorphism are effective in the formation of ophicalcites thriving in theultramafics; the alterations of silicification-carbonatisation type thriving with the alteration functions in whichthe temperature is relatively high are active in the formation of listvenite.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İNCEÖZ, M., KILIÇ, A. D. (2022). Tektonizma, Alterasyon ve Ultramafik Sistemlerin Rolü. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt: 26 - Sayı: 2, 149–157. https://ajindex.com/articles/514087

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Abbas, L. N., (2001). Phase equilibria in the ultramafites zone, j ournal of geology, 24, 387- 411
  2. Akbulut, M., Pişkin, Ö. Karayiğit, A. İ., (2006). The genesis of the carbonatised and silicified ultramafics known as listvenites: a case study from the Mihalıççık region (Eskişehir), NW Turkey.Geol. J.geology, 41, 557-580
  3. Allen, D. E., Seyfried, D. E., (2004). Serpentinisation and heat generation: Constraints from Lost City and Rainbow hydrothermal systems, Geochim. Cosmochim. Acta, 6, 1347- 134
  4. Andreani, M., Luquot, L., Gouze, P., Godard, M., Hoise, E., Gibert, B., (2009). Experimental study of carbon sequestration reactions controlled by the percolation of CO2-rich brine through peridotites, Environmental Science &Technology, 43, 1226- 1231
  5. Arif, M., Moon, C. J., (2003). Geochemistry of serpentinised peridotites from the Indus suture ophiolite in Swat, NW Pakistan, Geol. Bull. Univ. Peshawar, 36, 1-10
  6. Ash, C. H. and Arksey, R. L,. (1990). The listwanite-lode gold association in British Columbia. Geological Fieldwork 1989, B.C. Department of Energy and Mines, 1990-1,365- 364
  7. Bach, W., Garrıdo, C. J., Paulick, H., Harvey J, and Rosner M., (2004). Seawater-peridotite interactions: First insights from ODP Leg 209, MAR 15 N, Geochem. Geophys. Geosyst., 5, 9-26
  8. Baronnet, A., Boudier, F., (2001). Microstructural and microchemical aspects of serpentinisation. XI Annual V. M. Goldschmidt Conf erence, Art., p.3382
  9. Bashir, E., Naseem, S., Akhtar, T., Shireen, K., (2009). Characteristics of ultramafic rocks and associated magnesite deposits, Nal Area, Baluchistan, Pakistan. Journal of Geology and Mining Research, 1(2), 34-41
  10. Barret, D.C. and MacLean, F., (1994). Structural and calorimeter karbonatisation, Zeitschrif t f ür cristallography, 152, 211-233
  11. Beard, J. S., Hopkinson, L., (2000).A fossil serpentinisation-related hydrothermal vent, Ocean Drilling Program Leg 173, Site 1068 (Iberia Abyssal Plain): some aspects of mineral and fluid chemistry. Journal of Geophysical Research, 105, 16527-16539
  12. Beinlich, A., Austrheim, H., Glodny, J., Erambert, M., Andersen, T. B., (2010). CO2 sequestration and extreme Mg depletion in serpentinised peridotite clasts from the Devonian Solund basin, SW-Norway, Geochimica et cosmochimica Acta, 74, 6935-6964
  13. Böhlke, J., K., (1989). Comparison of metasomatic reactions between a common CO2- rich vein fluid and diverse wall rocks; intensive variables mass transfers, and Au mineralis