Dergiler / Eskiyeni / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 44

İslamî Psikolojinin İmkânı, Gerekliliği ve Nasıllığı

Possibility, Necessity and Nature of Islamic Psychology

Sayfa
409–431
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İki aşamadan oluşan araştırmada öncelikle modern psikolojinin İslam dünya görüşüne uyarlanması imkânı, daha sonra sadece İslamî kaynaklara dayanan bir psikoloji geleneğinin oluşturulması imkânı değerlendirildi.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şüphesiz her bilim insanı içinde yaşadığı kültür ve medeniyetin imkân ve sınırları çerçevesinde, çağının ruhuna (Zeitgeist) uygun olarak araştırır ve teorilerini geliştirir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kendine özgü kavram ve kuramlarıyla 19.yüzyılda felsefeden ayrı bir disiplin olarak ortaya çıkan psikoloji bilimi, sahip olduğu imkân ve sınırlar bağlamında Hristiyan-Yahudi dünya görüşü ve pozitivist bilim anlayışı temeline oturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:İki aşamadan oluşan araştırmada öncelikle modern psikolojinin İslam dünya görüşüne uyarlanması imkânı, daha sonra sadece İslamî kaynaklara dayanan bir psikoloji geleneğinin oluşturulması imkânı değerlendirildi.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Din Psikolojisi · İslam Psikolojisi · Modern Psikoloji

Özet

Şüphesiz her bilim insanı içinde yaşadığı kültür ve medeniyetin imkân ve sınırları çerçevesinde, çağının ruhuna (Zeitgeist) uygun olarak araştırır ve teorilerini geliştirir. Modern Batı düşüncesi içerisinde gelişen psikoloji biliminin bilimsel temel ve karakteri de bu imkân ve sınırlara tabidir. Kendine özgü kavram ve kuramlarıyla 19.yüzyılda felsefeden ayrı bir disiplin olarak ortaya çıkan psikoloji bilimi, sahip olduğu imkân ve sınırlar bağlamında Hristiyan-Yahudi dünya görüşü ve pozitivist bilim anlayışı temeline oturmaktadır. Tarihsel gelişiminde etkin olan paradigma ve dayandığı temeller sebebiyle psikolojinin farklı dünya görüşüne sahip bireyler için ne derece geçerli olduğu tartışmalıdır. Bu çalışmada da insan ruhunu tanımada kullanılacak temel metod olarak modern psikolojinin İslamî dünya görüşüne sahip bireyleri ifade etme yeterliliği tartışılarak İslamî psikoloji geleneğinin oluşturulmasının ‘nasılı’ sorusuna cevap aramak hedeflendi. İki aşamadan oluşan araştırmada öncelikle modern psikolojinin İslam dünya görüşüne uyarlanması imkânı, daha sonra sadece İslamî kaynaklara dayanan bir psikoloji geleneğinin oluşturulması imkânı değerlendirildi.

Abstract

Undoubtedly, every scientist researches and develops his/her theories in accordance with the spirit of his/her age (Zeitgeist) within the framework of the possibilities and limits of the culture and civilization he/she lives in. The scientific basis and character of the psychology that has been developed in modern Western thought, is also subject to these possibilities and limits. Psychology, which emerged as a separate discipline from philosophy in the 19th century with its unique concepts and theories, is based on the Judeo-Christian tradition and positivist understanding of science in the context of its possibilities and limits. It is controversial to what extent psychology is valid for individuals with different worldviews due to the paradigm and foundations that have been effective in its historical development. This study aimed to find an answer to ‘how/to what extend’ the Islamic psychology tradition should be formed by discussing the adequacy of modern psychology to identify individuals with an Islamic worldview as the basic method to be used in recognizing the human spirit. In the study, which consisted of two stages, is evaluated firstly, the possibility of adapting modern psychology to the Islamic worldview and secondly the possibility of establishing a psychology-based only on Islamic sources.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BALIKÇI, Ü. (2022). İslamî Psikolojinin İmkânı, Gerekliliği ve Nasıllığı. Eskiyeni, Cilt: 0 - Sayı: 44, 409–431. https://ajindex.com/articles/506466

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Ağılkaya, Zuhal Ş. “Müslüman Psikologlar Kertenkele Deliğinden Çıktı Mı? İslami Psikoloji Alanındaki Gelişmeler”. Journal of Turkish Studies 14/2 (Ocak 2019), 15-47.
  2. Altun, Veysel K. “İslam Düşüncesini Yeniden İnşa Çabası: Bilginin İslamileştirilmesi”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 4/2 (Temmuz 2015), 163-192. https://doi.org/10.20493/bt.01458
  3. Amber Haque. “İslamî Bir Perspektiften Psikoloji ve Din Arasındaki İlişki ve Bütünleşme”. çev. Mustafa Koç. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 20/1 (2011), 227-258.
  4. Armaner, Neda. Din Psikolojisine Giriş. Ankara: Ayyıldız Matbaası Yayınları, 980. Arnaldez, Roger. “Farabi’nin Felsefe Sisteminde Nefs ve Alem”. çev. Hayrani Altintaş. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 23/1 (Nisan 1979), 349-358. https://doi.org/10.1501/Ilhfak_0000000571
  5. Aydın, Hayati. Kur’an’da İnsan Psikolojisi (Olumsuz Ruh Halleri ve Davranışları Yönüyle). Ankara: Fecr Yayınları, 7. Basım, 2016. Aynî, Mehmet Ali. “Nefs Kelimesinin Manaları”. Darülfunun İlahiyat Fakültesi Mecmuası 1/14 (1930), 45-52.
  6. Ayten, Ali. “Arap Ülkelerinde İslami Psikoloji ve Din Psikolojisi Çalışmaları”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 12/2 (2012), 51-98.
  7. Ayten, Ali. Psikoloji ve Din: Psikologların Din ve Tanrı Görüşleri. İstanbul: İz Yayıncılık, 2. Basım, 2010.
  8. Badri, Malik B. “Psychological Reflections on Ismail Al-Faruqi’s Life and Contributions”. American Journal of Islamic Social Sciences 31/2 (2014b), 145-152.
  9. Badri, Malik Babikir. Müslüman Psikologların İkilemi. çev. Aynur Tutkun. İstanbul: Safa Yayın Dağıtım, 2016.
  10. Bahadır, Abdülkerim. “Psikoterapi’de Yeni Bir Yaklaşım: Logoterapi ve Viktor Frankl”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/9 (Ocak 2000), 469-485.
  11. Bakar, Osman. İslam Bilim Tarihi ve Felsefesi. çev. Işık Yanar. İstanbul: İnsan Yayınları, 4. Basım, 2016.
  12. Baymur, Feriha B. Genel Psikoloji. İstanbul: İnkılâp Yayınları, 27. Basım, 2020.
  13. Belzen, Jacob A. - Hood, Ralph W. “Methodological Issues in the Psychology of Religion: Toward Another Paradgim?” The Journal of Psychology 140/1 (2006), 5-28. Blachére, Regis. “‘Nefs’ Kelimesinin Kur’an’da Kullanışı Hakkında Bazı Notlar”. çev. Sadık Kılıç. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5 (Haziran 1982), 189-196.
  14. Çalık, Fatma. “Bir Semantik Analiz Denemesi: Kur’ân’da ‘Kalp’ Kavramı”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 20/2 (Haziran 2011), 167-190.
  15. Davutoğlu, Ahmet. “Medeniyetlerin Ben-idrâki”. Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 3 (A