KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi / 2007 / Cilt: 20 - Sayı: 1

Dodurga barajına giren su miktarının Box-Jenkins tekniği ile modellenmesi

Modelling of water amount which goes into Dodurga Dam by using Box-Jenkins technique

Arzu ALTIN
Sayfa
81–100
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu durum, iklim değişiklikleri ve coğrafi koşullar gibi nedenlerden dolayı Dodurga Barajı’na girecek su miktarının giderek azalacağına işaret etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Eskişehir’e su sağlayan ve sulama amacıyla kullanılan Dodurga Barajı için 1981 Ocak - 2005 Kasım dönemine ait aylara ilişkin ortalama günlük veriler Box-Jenkins tekniği yardımıyla analiz edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öncelikle veriler mevsimsellikten arındırılmış, daha sonra bu veri kümesine uyan model Bütünleştirilmiş Otoregresif Hareketli Ortalama (ARIMA (1,1,1)) modeli olarak belirlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durum, iklim değişiklikleri ve coğrafi koşullar gibi nedenlerden dolayı Dodurga Barajı’na girecek su miktarının giderek azalacağına işaret etmektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2005 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada, Eskişehir’e su sağlayan ve sulama amacıyla kullanılan Dodurga Barajı için 1981 Ocak - 2005 Kasım dönemine ait aylara ilişkin ortalama günlük veriler Box-Jenkins tekniği yardımıyla analiz edilmiştir. Öncelikle veriler mevsimsellikten arındırılmış, daha sonra bu veri kümesine uyan model Bütünleştirilmiş Otoregresif Hareketli Ortalama (ARIMA (1,1,1)) modeli olarak belirlenmiştir. ARIMA (1,1,1) modeli kullanılarak Dodurga Barajına gelebilecek ortalama günlük su miktarı serisine ilişkin 2005 Aralık - 2006 Kasım Dönemi için öngörüler yapılmıştır. Dodurga Barajı’nın maksimum depolayabileceği su miktarı 19.210.000 m3 olduğundan, yapılan öngörüler sonucunda sadece 2006 Mart ayında barajdaki su miktarının baraj kapasitesine yaklaşabileceği; diğer aylarda ise çok düşük olacağı öngörülmüştür. Bu durum, iklim değişiklikleri ve coğrafi koşullar gibi nedenlerden dolayı Dodurga Barajı’na girecek su miktarının giderek azalacağına işaret etmektedir.

Abstract

In this study, we analyzed the average daily data from the monthly data of the Dodurga dam which supplies water for Eskişehir and which is used for irrigation in Eskişehir between the time period of January 1981 and November 2005 by using Box-Jenkins technique. After the data are purified from seasonality, Auto-Regressive Integrated Moving Average (ARIMA (1,1,1)) model was determined as the fitting model for the data. By using ARIMA (1,1,1) model, daily average water amount series of Dodurga dam during the December 2005 and November 2006 period were estimated. Maximum water storage capacity of Dodurga dam is 19,210,000 m3. According to the forecast results of this work, incoming water amount will approach to the dam’s capacity only in March 2006. In the other months, the water amount of the dam will be at low levels. This situation emphasizes that the incoming water amount to Dodurga dam will decrease because of the reasons such as climate effects and geographical conditions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALTIN, A. (2022). Dodurga barajına giren su miktarının Box-Jenkins tekniği ile modellenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 1, 81–100. https://ajindex.com/articles/505879

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. K. Koçak, ve L. Şaylan, “Trakya’da Yağış Rejimindeki Değişimin Fraktal Analiz ile Belirlenmesi”, III. Atmosfer Bilimleri Sempozyumu, [2003, İstanbul, Bildiri kitabı, ss. 354-361
  2. A. Özmen, “Mevsimsel dalgalanmalar içermeyen zaman serilerinde kısa dönem öngörü amaçlı Box-Jenkins (ARIMA) Modellerinin kullanımı”, Fen-Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt:2, Sayı:1, ss. 105–120, 1989
  3. A. Kutlar, “Uygulamalı Ekonometri”, 2 Baskı, Nobel Yayınları, Ankara, 2005
  4. M.B. Priestley, “Non-Linear and Non-Stationary Time series Analysis”, Academic Press, London, 1991
  5. K. Yaman, A. Sarucan, M. Atak, ve N. Aktürk, “Dinamik çizelgeleme için görüntü işleme ve ARIMA modelleri yardımıyla veri hazırlama”, Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der., Cilt.16, No.1, ss. 19-40, 2001
  6. C. Hamzaçebi, ve F. Kutay, “Yapay sinir ağları ile Türkiye elektrik enerjisi tüketiminin 2010 yılına kadar tahmini”, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt.19, No.3, ss. 227-233, 2004
  7. I. Akgül, “Zaman Serilerinin Analizi ve ARIMA Modelleri”, Der Yayınları, İstanbul, 2003
  8. C. Kadılar, “SPSS Uygulamalı Zaman Serileri Analizine Giriş”, Bizim Büro Basımevi, Ankara, 2005
  9. E. Işığıçok, “Değişkenler arasındaki ilişkilerin araştırılmasında nedensellik testleri ve bir uygulama denemesi”, Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1993
  10. B.E. Yılmaz ve N. Susam, “Türkiye’de Yeniden Mali Yapılanma Sürecinde Orta Vadeli Harcama Sistemine Geçişin Bütçe Büyüklükleri Üzerindeki Etkileri: Türkiye Üzerine Bir Tahmin Modeli”, 20. Türkiye Maliye Sempozyumu, Karahayıt-Pamukkale Üniversitesi, Denizli, 23-27 Mayıs 2005
  11. M. Sevüktekin ve M. Nargeleçekenler, “Zaman Serileri Analizi”, Nobel Yayınları Ankara, 2005
  12. B. L. Bowerman and R.T. O’Connell, “Forecasting and Time Series: An Applied Approach”, Third Edition, Duxbury Press, California, USA, 1993
  13. K.N. Irvine and A.J. Eberhardt, “Multiplaticative seasonal ARIMA models for lake Erie and lake Ontario water levels”, Journal of Water Resources Association, Vol.28, No.2, pp. 385-396, April 1992
  14. M.C. Karabörk ve E. Kahya, “Sakarya havzasındaki aylık akımların çok değişkenli stokastik modellenmesi”, Tr. J. Engineering and Enviromental Science, No. 23, pp. 133-147, 1999
  15. A. Kurunç, K. Yürekli and O. Çevik, “Performance of two stochastic approaches for forecasting water quality and stream-flow data from Yeşilırmak River, Turkey”, Environmental Modelling and Software, Vol. 20, pp. 1195-1200,