Dergiler / Erciyes İletişim Dergisi / 2022 / Cilt: 9 - Sayı: 1

Sisyphos’un Kadınları: Türk Sinemasında Beslemeler

Sisyphos’s Women: Beslemes in Turkish Cinema

Sayfa
449–476
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türk sinemasında beslemelerin nasıl temsil edildiğini irdelemeyi amaçlayan bu çalışmada saptanan özellikler doğrultusunda içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı İmparatorluğu’ndan itibaren varlık gösteren daha çok evlatlık, beslemelik olarak adlandırılan ve çoğunluğu kadınlardan oluşan sömürüye açık uygulama, köleliğin biçim değiştirmiş hâlidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türk sinemasında beslemeler Aşkın Saati Gelince (Nejat Saydam, 1961), Kanlı Nigâr (Ülkü Erakalın, 1968), Kınalı Yapıncak (Orhan Aksoy, 1969), Kopuk (Vedat Türkali, 1972), Açlık (Bilge Olgaç, 1974), Cihan Yandı Kanlı Nigâr (Memduh Ün, 1981), Fazilet (İrfan Tözüm, 1990), Asılacak Kadın (Başar Sabuncu, 1990), Kız Kardeşler (Emin Alper, 2019) filmlerinde varlık kazanır.
💡
Sonuç & Katkı:Türk sinemasında beslemelerin nasıl temsil edildiğini irdelemeyi amaçlayan bu çalışmada saptanan özellikler doğrultusunda içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2019 Verileri
⚙️Değişkenler:Besleme Filmleri · Besleme · Temsil

Özet

Osmanlı İmparatorluğu’ndan itibaren varlık gösteren daha çok evlatlık, beslemelik olarak adlandırılan ve çoğunluğu kadınlardan oluşan sömürüye açık uygulama, köleliğin biçim değiştirmiş hâlidir. Ne Osmanlı İmparatorluğu ne de Cumhuriyet Türkiye’si bu sömürü düzenini denetler. Beslemeler, hem roman hem de filmlerde kendini gösterir. Sinema söz konusu olduğunda patetik hikâyelerin merkezinde genellikle köyden kente getirilen, alt sınıf yoksul aileleri tarafından para ile küçük yaşta satılan beslemeler, her zaman “öteki”dir. Bir adım ilerisi beslemeler medar-ı suçtur. Köylü ve pis olarak görülen beslemelerin eve geldikleri an “bitli” oldukları gerekçesiyle saçları kesilir, üstlerindeki kıyafetler yakılır. İsimleri de değiştirilen beslemelerin ev işleri hiç bitmez. Ev işinin “görünmez emeği” gibi sabahtan akşama kadar çalışan beslemeler, bu işten herhangi bir ücret almaz. Cinsellikleri ev emeği gibi her zaman sömürüye açık olan beslemelerin kötü son yaşaması kaçınılmazdır. Bu son genellikle de tecavüz olur. Türk sinemasında beslemeler Aşkın Saati Gelince (Nejat Saydam, 1961), Kanlı Nigâr (Ülkü Erakalın, 1968), Kınalı Yapıncak (Orhan Aksoy, 1969), Kopuk (Vedat Türkali, 1972), Açlık (Bilge Olgaç, 1974), Cihan Yandı Kanlı Nigâr (Memduh Ün, 1981), Fazilet (İrfan Tözüm, 1990), Asılacak Kadın (Başar Sabuncu, 1990), Kız Kardeşler (Emin Alper, 2019) filmlerinde varlık kazanır. Türk sinemasında beslemelerin nasıl temsil edildiğini irdelemeyi amaçlayan bu çalışmada saptanan özellikler doğrultusunda içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.

Abstract

Introduced during the era of the Ottoman Empire, the convention mostly named as having an adopted child or a besleme at home was a system open to exploitation and actually a transformed form of slavery. Neither Ottoman Empire nor Republican Turkey employed a control over this system of exploitation. Beslemes show up both in literary novels and films. In cinema a besleme is mostly sold by her lower-class family at a young age and taken from the village to the city, where she is always “the other”. Also, beslemes are the source of crime. It is inevitable for a besleme to come to a catastrophic end, as her sexuality is always open to exploitation. Beslemes appear in a number of films in Turkish cinema, namely as Aşkın Saati Gelince (Nejat Saydam, 1961), Kanlı Nigâr (Ülkü Erakalın, 1968), Kınalı Yapıncak (Orhan Aksoy, 1969), Kopuk (Vedat Türkali, 1972), Açlık (Bilge Olgaç, 1974), Cihan Yandı Kanlı Nigâr (MemduhÜn, 1981), Fazilet (İrfan Tözüm, 1990), Asılacak Kadın (Başar Sabuncu, 1990), and Kız Kardeşler (Emin Alper, 2019). This study aims to examine the way the beslemes are represented in Turkish Cinema and the method employed herein is the content analysis method in accordance with the characteristics found.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BALCI, Ş. (2022). Sisyphos’un Kadınları: Türk Sinemasında Beslemeler. Erciyes İletişim Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 1, 449–476. https://ajindex.com/articles/501689

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Acar-Savran, G., & Demiryontan, N. T. (2008). Kadının görünmeyen emeği. İstanbul:
  2. Yordam Kitap. Akgündüz, A. (1997). İslam hukukunda kölelik-cariyelik müessesesi ve Osmanlı’da harem. İstanbul:
  3. OSAV Yayınları.
  4. Akın, R. (2003). Milli mücadele döneminde yetimlere bütçeden ayrılan pay. E. G. Naskali, & A. Koç içinde, Savaş çocukları öksüzler ve yetimler (s. 119-121). İstanbul:
  5. Umut Kağıtçılık. Aksu, B. (2014). Kadınların sınıfı ücretli ev emeği ve kadın öznelliğinin inşası. İstanbul:
  6. İletişim Yayınları.
  7. Araz, Y. (2013). 16. yüzyıldan 19. yüzyıl başlarına Osmanlı toplumunda çocuk olmak. İstanbul:
  8. Kitap Yayınevi.
  9. Atnur, İ. E. (2005). Türkiye’de Ermeni kadınları ve çocukları meselesi (1915-1923). Ankara:
  10. Babil Yayıncılık. Aytekin, H. (2006). 1914-1924 yılları arasında korunmaya muhtaç çocuklar ve eğitimleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul:
  11. Marmara Üniversitesi.
  12. Balcı, Ş. (2019). 2000’ler Türk sinemasında aidiyetsiz kent İstanbul. Erciyes İletişim Dergisi, 6 (1), 713-742. Besleme. (2021, Mart 15). Türk Dil Kurumu: https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı Besleme. (2021, Nisan 20). Türk Dil Kurumu: https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı Bora, A. (2014). Kadınların sınıfı ücretli ev emeği ve kadın öznelliğinin inşası. İstanbul:
  13. İletişim Yayınları.
  14. Buğra, A. (2013). Kapitalizm, yoksulluk ve Türkiye’de sosyal politika. İstanbul:
  15. İletişim Yayınları.
  16. Camus, A. (1988).
  17. Sisyphos söyleni, Çev: Tahsin Yücel. İstanbul:
  18. Adam Yayınları.
  19. Cantek, F. (2001). Fakir/haneler: yoksulluğun ‘ev hali’. Toplum ve Bilim 89, 102-131.
  20. Chatman, S. (2008). Öykü ve söylem filmde ve kurmacada anlatı yapısı, Çev. Özgür Yaren. Ankara:
  21. De Ki Basım Yayım. Çavuşoğlu, T. (2005). Sosyal hizmetlerin yakın tarihinden sayfalar 1917-1983. Ankara:
  22. SABEV Yayınları.
  23. Davidoff, L. (2021). Feminist tarihyazımında sınıf ve cinsiyet, Çev. Zerrin Ateşer & Selda Somuncuoğlu. İstanbul:
  24. İletişim Yayınları.
  25. Emiroğlu, S. (2012). Türkçe sözlükteki akrabalık adlarının tasnifi. Turkish Studies,7(4), 1691-1710.
  26. Erdem, Y. H. (2004). Osmanlı’da köleliğin sonu (1800-1909), Çev. Bahar Tırnakcı. İstanbul:
  27. Kitap Yayınevi.
  28. Erder, S. (2011). İstanbul’a bir kent kondu. İstanbul:
  29. İletişim Yayınları.
  30. Esen, N. (1991). Türk romanında aile kurumu (1870-1970). Ankara: Başbakanlık Aile Araştırmaları Kurumu. Geray, H. (2006). Toplumsal araştırmalarda nicel ve nitel yöntemlere giriş. Ankara:
  31. Siyasal Kitabevi.
  32. Gökçe, B. (1971). Memleketimizde cumhuriyet devrinde kimsesiz çocuklar sorunu ile ilgili tutumun sosyolojik muka