Dergiler / Ekoloji / 2010 / Cilt: 19 - Sayı: 76

Çatalan Baraj Gölü-deli burun aksında Seyhan Nehrinin yeşil koridor sistemi olarak kullanılabilirliğinin araştırılması

Investigating the usability of Seyhan River along the axe of çatalan river dam lake and deli burun as a greenway system

Dergi
Ekoloji
Sayfa
36–49
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu 3 sınıfta yer alan çekim odaklarına alan büyüklüğü, mevcut kullanım biçimi, ulaşım olanağı, en yakın yerleşim birimine uzaklık ve en yakın odak noktasına uzaklık ölçütleri yönünde rekreasyonel kullanım önerileri getirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Araştırmada, Adana Seyhan Nehri örneğinde rekreasyon odaklı bir yeşil koridor sisteminin planlanma ve tasarlanmasına metodolojik bir yaklaşım geliştirilmeye çalışılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntemde, (1) mevcut alan kullanımı, (2) toprak yetenek sınıfları, (3) eğim, (4) bakı ve (5) nehir koridoruna uzaklık olmak üzere 5 değerlendirme ölçütü temel alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu 3 sınıfta yer alan çekim odaklarına alan büyüklüğü, mevcut kullanım biçimi, ulaşım olanağı, en yakın yerleşim birimine uzaklık ve en yakın odak noktasına uzaklık ölçütleri yönünde rekreasyonel kullanım önerileri getirilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Araştırmada, Adana Seyhan Nehri örneğinde rekreasyon odaklı bir yeşil koridor sisteminin planlanma ve tasarlanmasına metodolojik bir yaklaşım geliştirilmeye çalışılmıştır. Yaklaşımın özünü, rekreasyon yönelimli kullanım olanaklarının araştırılması oluşturmaktadır. Bu bağlamda araştırmada geliştirilecek yeşil koridor kapsamında rekreasyonel çekim özelliği taşıyan alanların (çekim odakları) belirlenmesi önem kazanmıştır. Çekim odaklarının belirlenmesinde çok kriterli analiz yöntemi kullanılmıştır. Yöntemde, (1) mevcut alan kullanımı, (2) toprak yetenek sınıfları, (3) eğim, (4) bakı ve (5) nehir koridoruna uzaklık olmak üzere 5 değerlendirme ölçütü temel alınmıştır. Ölçütlerin bu yöntemle coğrafi bilgi sistemleri ortamında yorumlanmasıyla çekim odaklarının belirlendiği rekreasyonel uygunluk haritası elde edilmiştir. Uygunluk haritası kapsamındaki çekim odaklarının tümünün rekreasyonel alan olarak değerlendirilmesi mümkün olamayacağından rekreasyonel kullanılabilirlik açısından büyüklüğü 5 dekarın altındaki alanlar elenmiş ve sonuçta araştırma alanı için çekim odağı niteliği taşıyan 28 alan belirlenmiştir. 28 çekim odağının rekreasyonel potansiyel ağırlığını belirlemek amacıyla "Kütle Çekim Modeli" ve "Ters Uzaklık Etkili Ağırlıklandırma" yöntemleri kullanılmıştır. Modele, 28 çekim odağı ve araştırma alanı kapsamındaki 44 yerleşim birimi dahil edilmiştir. Sonuçta çekim odaklarının rekreasyonel kullanımlarına temel oluşturan çekim endeksi haritasına ulaşılmıştır. Bu harita temel alınarak alan kullanım önerleri geliştirebilmek amacıyla odaklar Rekreasyonel Kullanım, Kullanım Ağırlıklı Koruma, Koruma olmak üzere 3 sınıfta değerlendirilmiştir. Bu 3 sınıfta yer alan çekim odaklarına alan büyüklüğü, mevcut kullanım biçimi, ulaşım olanağı, en yakın yerleşim birimine uzaklık ve en yakın odak noktasına uzaklık ölçütleri yönünde rekreasyonel kullanım önerileri getirilmiştir.

Abstract

The aim of this research was to develop a methodological approach for greenway system planning and design in the case of Seyhan River, Adana. Essence of the approach was to investigate the recreationoriented land use possibilities. In this respect, the emphasize was given to the areas considered as focal points and have potential recreation focal points as a result of greenway development plans. Multi-criteria analysis was utilized to determine the focal points. Five criteria were considered: (1) current land use/cover, (2) land capability classes, (3) slope, (4) aspect and (5) distance to river. Recreational suitability map together with focal points were derived using multi-criteria analysis within Geographic information systems (GIS) environment. The focal areas in terms of recreational usage cover less than 5 da. were eliminated as it is inappropriate to consider whole focal points at the suitability map, and consequently 28 fields as focal point were determined within the research area. "Gravity Model" and "Inverse Distance Weight" (IDW) methods were used to determine the recreation potential weights of the 28 focus areas. 28 focal areas and 44 residential units within the research area were included to the model. As a result of this, focal index map which was considered as base map for recreational usage of focal points were created. The focal points were considered into three categories: Recreational usage; conservation based usage; conservation, in order to propose land uses on the basis of this map. Recreational usage proposals were developed for the focal points within these three categories considering area coverage, current land use/cover, transportation facilities, distance to the nearest settlement, and distance to the nearest focal point criteria.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SALICI, A., ALTUNKASA, M. F. (2022). Çatalan Baraj Gölü-deli burun aksında Seyhan Nehrinin yeşil koridor sistemi olarak kullanılabilirliğinin araştırılması. Ekoloji, Cilt: 19 - Sayı: 76, 36–49. https://ajindex.com/articles/499107

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Altunkasa MF (1987) Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeþil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerine bir araştırma. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi,
  2. Adana. Asakawa S, Yoshida K, Yabe K (2004) Perceptions of urban stream corridors within the greenway sytem of Sapporo, Japan. Landscape and Urban Planning 68, 167-182.
  3. Conine A, Xiang WN, Young J, Whitley D (2004) Planning for multi-purpose greenways in Concord, North Carolina. Landscape and Urban Planning 68, 271-287.
  4. Gold SM (1980) Recreation Planning and Design. McGraw-Hill, New York. Giordano LC, Riedel PS (2008) Multi-criteria spatial decision analysis for demarcation of greenway: a case study of the city of Rio Claro, Sao Paulo, Brazil. Landscape and Urban Planning 84, 301-311.
  5. Kurum E (1992) Beynam muhafaza ormanı ve yakın çevresinin ankara kenti rekreasyon sistemi açısından koruma-kullanma ve planlama ilkelerinin saptanması üzerine bir araştırma. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi,
  6. Ankara.
  7. Linehan J, Gross M, Finn J (1995) Greenway planning: developing a landscape ecological network approach. Landscape and Urban Planning 33, 179-193.
  8. Manlun Y (2003) Suitability Analysis of Urban Green Space System Based on GIS. Master Thesis, The University of Twente, Enschede. Marples PJ (2002) Sumas way recreational greenway design: a case study of Sumas Way Abbotsford, B.C. Master of Science Thesis, The University of Calgary, Aberta. Mikaeili-Tabrizi ARM (1996) Gilan ilinde rekreasyonel alan kullanımlarının fiziksel planlaması üzerine bir araştırma. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi,
  9. Adana. Miller W, Collins MG, Steiner FR, Cook E (1998) An approach for greenway suitability analysis. Landscape and Urban Planning 42, 2-4, 91-105.
  10. Ortaçeşme V (1996) Adana ili akdeniz kıyı kesiminin ekolojik peyzaj planlama ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi ve optimal alan kullanım önerileri. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi,
  11. Adana. Özbek AK, Öztaş T (2004) Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı; Erzurum örneği. Ekoloji 52, 1-6.
  12. Scudo K (2006) The greenway of pavia: innovations in Italian landscape planning. Landscape and Urban Planning 76, 112-133.
  13. Toccolini A, Fumagalli N, Senes G (2006) Greenway planning in Italy: The Lambro river valley greenways system. Landscape and Urban Planning 76, 1-4, 98-111.
  14. Uslu C, Altunkasa MF, Boyacıgil O, Konaklı N (2009) Adana kuzeybatı üst kentsel gelişme alanında bisikletli bağlantı olanaklarının deðerlendirilmesinde çözümlemeli bir yaklaşım. Ekoloji