KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / EKEV Akademi Dergisi / 2016 / Cilt: 0 - Sayı: 65

BAĞDAT'IN ŞİA'DAN ALINMASI MÜNASEBETİYLE 1639 YILINDA OSMANLICA TE'LİF EDİLMİŞ EL-'ADİYAT SURESİ TEFSİRİ

Commentary of Ottoman Written el-'Âdiyat Surah in 1639 Due to Conquest of Baghdad from Shi'a

Esra HACIMÜFTÜOĞLU
Sayfa
171–194
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yazma tefsir risalesi, Osmanlı tefsir birikimine katkı sağlamakla birlikte, Kur'ânî nassların güncel olaylarla yeniden yorumlanabilmesinin de güzel bir örneğini sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsanlığa hidayet rehberi olarak gönderilen Kur'ân-ı Kerîm, vasıflarının bir gereği olarak tarih boyunca mü'minler tarafından çeşitli sebeplerle tefsir edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tetkîk ettiğimiz yazma tefsir risalesi de, yaşadığı döneme tanıklık eden ve olaylara Kur'ân nazarıyla bakmak isteyen bir müellifin, Bağdat'ın Şia'dan alınışı münasebetiyle el-'Âdiyât Sûresi'nin tefsirini ele aldığı bir eserdir. 1639 yılında Osmanlıca te'lif edilen bu tek yazma nüshada, Sultan IV.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yazma tefsir risalesi, Osmanlı tefsir birikimine katkı sağlamakla birlikte, Kur'ânî nassların güncel olaylarla yeniden yorumlanabilmesinin de güzel bir örneğini sunmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İnsanlığa hidayet rehberi olarak gönderilen Kur'ân-ı Kerîm, vasıflarının bir gereği olarak tarih boyunca mü'minler tarafından çeşitli sebeplerle tefsir edilmiştir. Tetkîk ettiğimiz yazma tefsir risalesi de, yaşadığı döneme tanıklık eden ve olaylara Kur'ân nazarıyla bakmak isteyen bir müellifin, Bağdat'ın Şia'dan alınışı münasebetiyle el-'Âdiyât Sûresi'nin tefsirini ele aldığı bir eserdir. 1639 yılında Osmanlıca te'lif edilen bu tek yazma nüshada, Sultan IV. Murad'ın (v. 1640) Bağdat seferinin sonuçlanmasıyla, sûre ile bu olay arasında münasebet kurulmuş ve bir bakıma ayetlerin yorumu güncellenmiştir. Bu yazma tefsir risalesi, Osmanlı tefsir birikimine katkı sağlamakla birlikte, Kur'ânî nassların güncel olaylarla yeniden yorumlanabilmesinin de güzel bir örneğini sunmaktadır.

Abstract

Sent as guidance to mankind the Holly Qur'an, as a part of its qualification, has been commented by believers throughout the history because of various reasons. The commentary we have studied has been written due to the conquest of Baghdad from Shi'a by an author who wants to look at the events from Qur'an perspective. This Ottoman written commentary establishes a relationship between the surah el-'Adiyât and conquest of Baghdad by Sultan IV. Murad (d. 1640). The interpretation of the verses was updated in accordance to this event. This hand written commentary not only makes contributions to Ottoman commentary accumulation but also shows how Qur'anic verses can be reinterpret to current events.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HACIMÜFTÜOĞLU, E. (2022). BAĞDAT'IN ŞİA'DAN ALINMASI MÜNASEBETİYLE 1639 YILINDA OSMANLICA TE'LİF EDİLMİŞ EL-'ADİYAT SURESİ TEFSİRİ. EKEV Akademi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 65, 171–194. https://ajindex.com/articles/498351

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Albayrak Nurettin-Pala, İskender, Hayvan, DİA., 1998, XVII. Alûsî, Ebu'l-Fazl Şehabeddin es-Seyyid Mahmudel-Bağdâdî, Rûhu'l-Meânî fî Tefsîri'lKur'âni'l-'Azîm ve's-Seb'ı'l-Mesânî, Thk. Ali Abdülbâri, Beyrut: Daru'lKütübi'l-İlmiyye, 1995,
  2. I-XV. Bilmen, Ömer Nasuhi, Sûre-i Fethin Türkçe Tefsiri: İ'tila-i İslam ve İstanbul'un Tarihçesi Fethi, İstanbul, 1953.
  3. Birışık, Abdülhamit, "Osmanlı Döneminde Türkçe Tefsirler", Başlangıçtan Günümüze Türklerin Kur'an Tefsirine Hizmetleri, 21-22 Ekim 2011,
  4. Marmara ÜİF, İstanbul, 2012, s. 199-240.
  5. Çalışkan, İsmail, Siyasal Tefsirin Oluşum Süreci, Ankara: Ankara Okulu, 2003.
  6. Danişmend, İsmail Hami, İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, İstanbul: Türkiye Yayınevi, 1972, III. ed- Dûrî, Abdulaziz, Bağdat-Genel Bakış, DİA, 1991, IV. el-Vâhidi, Ali b. Ahmed, Esbâbü'n-Nüzûl, thrc ve tet. Abdülmuhsin Meydani, Demmam: Dâru'l-Islâh, 1996.
  7. Erten, Mevlüt, Nass-Yorum İlişkisi, Ankara: Ankara Okulu, 2013.
  8. Güney, Ahmet Faruk, "Gaza Devrinde Kur'an'ı Yorumlamak: Fetih Öncesi Osmanlı Müfessirleri ve Tefsir Eserleri", Divan İlmî Araştırmalar, S.18 (2005/1), s. 193- 244. Hacımüftüoğlu, Nasrullah, İ'câz ve Belâgat Deyimleri, Erzurum: Ekev, 2001.
  9. Hacımüftüoğlu, Nasrullah, Berâat-i İstihlâl, DİA, 1992,
  10. V. Halaçoğlu, Yusuf, At, DİA., 1991,
  11. IV. Halaçoğlu, Yusuf, Bağdat-Osmanlı Devri, DİA, 1991,
  12. IV. Işık, Emin, Adiyat Sûresi, DİA., 1988,
  13. I. İbn Manzur, Ebu'l-Fadl Cemaluddin Muhammed b. Mükrim b. Ali, Lisânu'l-'Arab, Beyrut: Dâr-u Sadır, trs., I-XV. Mertoğlu, Mehmet Suat, "Kur'an'ın Güncel Olaylarla İlişkilendirilmesi-Sırat-ı Müstakim/Sebilürreşad Mecmuası Çerçevesinde Osmanlı Son Döneminde Sosyo-Politik Tefsir Yaklaşımı", Osmanlı Toplumunda Kur'an Kültürü ve Tefsir Çalışmaları-II, İlim Yayma Vakfı Kur'an ve Tefsir Akademisi, s.399-428.
  14. Mertoğlu, Mehmet Suat, Osmanlıda II. Meşrutiyet Sonrası Modern Tefsir Anlayışı (Sırat- ı Müstakim/Sebilürreşad Dergisi Örneği: 1908/1914,
  15. Doktora Tezi, Marmara ÜSBE, 2001.
  16. Osmanlı Ansiklopedisi, İstanbul: İz, 1996,
  17. IV. Öztürk, Mustafa, "Osmanlı Tefsir Kültürüne Panoramik Bir Bakış", Osmanlı Toplumunda Kur'an Kültürü ve Tefsir Çalışmaları-I, İlim Yayma Vakfı Kur'an ve Tefsir Akademisi, İstanbul 2011, s.91-160.
  18. Öztürk, Mustafa, Osmanlı Tefsir Mirası, Ankara: Ankara Okulu, 2012.
  19. Pala, İskender, Ansiklopedik Divân Şiiri Sözlüğü, İstanbul: Kapı, 2008.
  20. Razi, Ebu Abdillah Fahreddin Muhammed b. Ömer b. Hüseyin, Mefâtîhu'l-Gayb, Beyrut: Daru'l-Kütübi'Ilmiyye, t.y., I-XVI. Suyuti, Celâleddin Abdurrahman, Lübâbü'n-Nükûl fi Esbâbi'n