Dergiler / Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi / 2021 / Cilt: 9 - Sayı: 1

Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi

Assessing Occupational Health and Safety Performances of Companies Using Multi-Criteria Methods

Sayfa
337–359
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmanın bulgularına göre, “güvenli olmayan faaliyetler nedeniyle meydana gelen kazaların sayısı”, 0,2971 ağırlığıyla en önemli göstergedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri, iş süreçlerinde oluşan kaza ve hastalıkların sayısının azaltılması amacıyla kullanılan temel yaklaşımlardan biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu araştırmada, etkin bir iş sağlığı ve güvenliği performans ölçümü aracının geliştirilmesi amacıyla; performans gösterge havuzu oluşturulmuş ve uygun göstergeler taranarak belirlenmiş, Entropy ve TOPSIS tabanlı çok kriterli bir karar verme modeli geliştirilmiş, Türkiye’de demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren bir firmadan elde edilen veriler kullanılarak Entropy tabanlı bir gösterge ağırlığı belirleme çalışması yapılmış, firmanın iş sağlığı ve güvenliği performansı, yıllar itibariyle TOPSIS kullanılarak karşılaştırmalı olarak hesaplanmış ve araştırmanın sonuçları, zayıf yanları ve yeni araştırma imkanları tartışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmanın bulgularına göre, “güvenli olmayan faaliyetler nedeniyle meydana gelen kazaların sayısı”, 0,2971 ağırlığıyla en önemli göstergedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:İş Sağlığı ve Güvenliği · Göstergeler · Entropy

Özet

İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri, iş süreçlerinde oluşan kaza ve hastalıkların sayısının azaltılması amacıyla kullanılan temel yaklaşımlardan biridir. Sürekli gelişme bağlamında inşa edilen bu sistemlerin hedeflenen sonuçları doğurması, sistem kapsamında geliştirilen performans ölçüm araçlarının oluşturulması ile mümkündür. Kapsamlı bir performans ölçüm aracı, birden fazla göstergeyi içermeli, sayısal analiz imkanı sunmalı ve karşılaştırma yapabilmeye elverişli olmalıdır. Bu araştırmada, etkin bir iş sağlığı ve güvenliği performans ölçümü aracının geliştirilmesi amacıyla; performans gösterge havuzu oluşturulmuş ve uygun göstergeler taranarak belirlenmiş, Entropy ve TOPSIS tabanlı çok kriterli bir karar verme modeli geliştirilmiş, Türkiye’de demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren bir firmadan elde edilen veriler kullanılarak Entropy tabanlı bir gösterge ağırlığı belirleme çalışması yapılmış, firmanın iş sağlığı ve güvenliği performansı, yıllar itibariyle TOPSIS kullanılarak karşılaştırmalı olarak hesaplanmış ve araştırmanın sonuçları, zayıf yanları ve yeni araştırma imkanları tartışılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, “güvenli olmayan faaliyetler nedeniyle meydana gelen kazaların sayısı”, 0,2971 ağırlığıyla en önemli göstergedir. Buna ek olarak, TOPSIS tabanlı göreceli yakınlık değerleri, firmanın iş sağlığı ve güvenliği performans sıralamasının 2018, 2017, 2016, 2015 ve 2014 şeklinde gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgulara göre, firmanın iş sağlığı ve güvenliği performansında yıllar itibari ile bir gelişme sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırmada geliştirilen çok kriterli karar verme modelinin karar vericilerin karar alma süreçlerine belirtilen katkıları sunabileceği öngörülmektedir: iş sağlığı ve güvenliği performanslarının karşılaştırmalı analizlerinin yapılması, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki farklı göstergelerin dikkate alınması, bu analizlerin yıllık raporlarda kullanılmasıyla paydaşların firma hakkında yapacakları yatırım kararlarının sağlıklı bir biçimde alınabilmesi ve sezgilere dönük karar verme sürecinin bilimsel olarak desteklenmesi.

Abstract

Occupational health and safety and management systems were founded to overcome the threats of main catastrophes and health issues in many industries. With this in mind, as occupational health and safety and management systems evolved, there has been a necessity to assess the performance of these systems. It is argued that the preliminary phase of such an assessment may be to identify the right indicators and employ them using expert data. To this end, the goals of this research are as to gather and scan a list of performance indicators in the context of OHS, to calculate the importance ratings of the scanned indicators and prioritize them using Entropy Method based on quantitative data, to evaluate the occupational health and safety performance of a company comparatively using TOPSIS, and finally to discuss the implications of our research. The findings of this study suggest that the number of accidents due to the unsafe activities is the most important criterion with 0,2971 using Entropy. Moreover, based on TOPSIS results the findings suggest that the case company has improved its occupational health and safety performance, 2018 being the first ranked year. The methodology developed in this study assists decision makers in making comparative analysis between the yearly performances of companies, making rational investment decisions, considering various indicators, and making more scientific decisions rather than intuitive.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EROL, M., ERDEBİLLİ, B. (2022). Firmaların İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Yardımıyla Ölçülmesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 1, 337–359. https://ajindex.com/articles/493941

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. K. Hakkinen, “Safety Management: From Basic Understanding Towards Excellence,” Integrated Occupational Safety and Health Management, Switzerland: Springer, 2015, ss. 7-15
  2. M. Erol, “Occupational health and work safety systems ın compliance with Industry 4.0: research direction,” International Journal of E-business and E-government Studies, c. 11, s. 2, ss. 119-133, 019
  3. J. Harrison ve Dawson. L, “Occupational health: meeting the challenges of the next 20 years,” Safety and Health at Work, c. 7, ss. 143-149, 2016
  4. G. Serin ve M.T. Çuhadar, “İş Güvenliği ve Sağlığı Yönetim Sistemi,” SDÜ Teknik Bilimler Dergisi, c. 5, s. 2, ss. 44-59, 2015
  5. P. Drucker, Out of Crisis. The MIT Press, New York, 2000
  6. C. Redinger, “Occupational Health and Safety Management Systems,” Occupational Health and Safety Management Systems, CRC Press Taylor and Francis Group, 2019, ss. 79-93
  7. T. Akpınar ve E. Öğütoğulları, “OHSAS 18001 iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi,” Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences, c. 2, s. 3, ss. 97-104, 2016
  8. A. R. A. Hamid, B. Singh, W.Z.W Yusof, ve A.K.T. Yang, “Integration of safety, health and environment and quality management system in construction: a review,” Jurnal Kejuretaan Awam, c. 16, s. 1, ss. 24-27, 2004
  9. E. Kwegyir-Afful, R. Addo-Tenkorang, J. Kantola, “Effects of Occupational Health and Safety Assessment Series (OHSAS) Standard: A Study on Core Competencies Building and Organizational Learning,” Advances in Human Factors, Business Management and Leadership, Stockholm, Switzerland: Springer, 2018, ss. 395-405
  10. M.G. Erdoğan, ISO 45001, (8 Aralık, 2015). [Çevrimiçi]. Erişim: https://web.itu.edu.tr/erdoganmahm/documents/iso_45001.pdf Erişim Tarihi: 3 Ekim, 2019
  11. E. Bottani, L. Monica ve G. Vignali, “Safety management systems: Performance differences between adopters and non-adopters,” Safety Science, c. 47, ss. 155-162, 2009
  12. D. Podgorski, “Measuring operational performance of OSH management system: a demonstration of AHP-based selection of leading key performance indicators,” Safety Science, c. 73, ss. 146-166, 2015
  13. S. Sultana, B.S. Andersen ve S. Haugen “Identifying safety indicators for safety performance measurement using a system engineering approach,” Process Safety and Environmental Protection, c. 128, ss. 107-120, 2019
  14. I. Mohammadfam, M. Kamalinia, M. Momeni, R. Golmohammadi, Y. Hamidi ve A. Soltanian, “Developing an integrated decision making approach to a