Dergiler / Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi / 2021 / Cilt: 9 - Sayı: 4

Maden Çayı Metal İçeriğinin Tespiti ve CBS Destekli Değerlendirilmesi

Determination and GIS Supported Assessment of Metal Content of Maden Stream

Sayfa
1060–1077
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sınıf sular kategorisine girmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dicle Nehri; sınıraşan sular kategorisinde yer alan ve uluslararası anlamda da büyük bir öneme sahip sucul ekosistemlerimizden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, akuatik sistemin bir parçası olan Maden Çayı’ndaki su kalitesi ağır metal kirliği yönünden değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sınıf sular kategorisine girmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:CBS · Dicle Nehri · Maden Çayı

Özet

Dicle Nehri; sınıraşan sular kategorisinde yer alan ve uluslararası anlamda da büyük bir öneme sahip sucul ekosistemlerimizden biridir. Bu çalışmada, akuatik sistemin bir parçası olan Maden Çayı’ndaki su kalitesi ağır metal kirliği yönünden değerlendirilmiştir. Ayrıca tespit edilen parametrelerin görsel olarak etkili bir şekilde sunulabilmesi için Coğrafi Bilgi Sistemi dağılım haritaları kullanılmıştır. Maden Çayı besleme havzası içerisinde faaliyet gösteren bakır madeni yıllardır işletilmektedir. Bu nedenle Maden Çayı metal içeriği bakımından kirlilik riski taşımaktadır. Bu kirliliği belirlemek amacı ile Maden Çayı membaı; bakır çıkartma faaliyeti yürütülen alan, madencilik faaliyetine 1 km uzaklıkta bulunan alan ve Maden Çayı mansabı olmak üzere dört farklı noktadan mart, nisan ve mayıs aylarında su numuneleri alınarak; As, Cd, Cu, Cr, Hg, Mn, Pb, Se ve Zn tayinleri yapılmıştır. Sonuçlar Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliğine göre değerlendirildiğinde; Maden Çayı As, Cd, Mn, Se ve Zn elementleri için I. Sınıf sular, Cr metali için II. Sınıf sular, Pb metali için çoğunlukla II. Sınıf sular, Hg ve Cu metali için ise IV. Sınıf sular kategorisine girmektedir.

Abstract

The Tigris River is one of our aquatic ecosystems, which is in the category of transboundary waters and is of great international importance. In this paper, the water quality in Maden Stream, which is a part of the aquatic system, has been evaluated in terms of heavy metal contamination. Geographical Information System distribution maps were used to present the determined parameters visually effectively. A copper mine has been operating in the feed basin of Maden Stream for years. For this reason, Maden Stream carries a pollution risk in terms of metal content. In order to determine this pollution, water samples were taken in March, April and May from four different points: the upstream of the Maden Stream, the area where copper extraction activity is carried out, the area located 1 km away from the mining activity and the downstream of Maden Stream, and in the water samples, As, Cd, Cu, Cr Hg, Mn, Pb, Se and Zn were analyzed. When the results are evaluated according to the Regulation on Surface Water Quality Management, Maden Stream can be considered in the first category in terms of As, Cd, Mn, Se, Zn and in the second category in terms of Cr metal. Considering the Pb metal, Maden Stream can be categorised mostly in the second category and in the forth category in terms of Hg and Cu metal.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TURNA, T., KARA, C. Ö. (2022). Maden Çayı Metal İçeriğinin Tespiti ve CBS Destekli Değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 4, 1060–1077. https://ajindex.com/articles/493913

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. T. Turna, “Bitkisel yağ sanayii atıksularının elektrokimyasal yöntemlerile arıtılması,” Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erciyes Üniversitesi, Kayseri, Türkiye, 2020
  2. C. Koc, “Entegre Havza Yönetiminde Su Kaynaklarını Modern Yöntemler ile Ölçme, İzleme ve Değerlendirme Olanaklarının Araştırılması,” Eur. J. Sci. Technol., s. 14, ss. 222–227, 2018, doi: 10.31590/ejosat.358213
  3. M. E. Erkan and A. Vural, “Dicle Nehrinin Hijyenik Kalitesi Üzerine Bir Araştırma A Study About of Hygienic Quality of Dicle (Tigris) River,” Dicle Tıp Derg., c. 33, s. 4, ss. 205–209, 2006
  4. F. Çetinkaya, “Dicle nehri’nin (Türkiye) böcek (ınsecta) larvaları üzerine bir araştırma,” Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Dicle Üniversitesi, Diyarbakır, Türkiye, 2013
  5. H. B. Yıldız, “Yukarı Dicle havzasında su kalitesinin zenginleşme faktörü kullanılarak zamana ve mekana bağlı değişiminin incelenmesi,” Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2013
  6. EİEİ, “Akım Gözlem Yıllığı,” Ankara, 2021-01-14, 2005
  7. M. Topal and E. I. A. Topal, “Maden Sahasından Kaynaklanan Sızıntı Sularının Maden Çayına Etkisi: I. Ağır Metaller,” Karaelmas Sci. Eng. J., c. 1, s. 2, ss. 55–59, 2011
  8. ÇŞB, “Elazığ İl Çevre Durum Raporu,” Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (ÇŞB), Elazığ Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Ankara, 2011
  9. S. Aras and G. G. İpek, “Kızılırmak Nehri (Nevşehir) Yüzey Suyu Kalitesinin Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Değerlendirilmesi,” Kahramanmaras Sutcu Imam Univ. J. Eng. Sci., c. 22, s. 2, ss. 48–57, 2019
  10. M. Gümrükçüoğlu and O. Baştürk, “Coğrafi Bilgi Sistemleri Kullanılarak Sakarya Nehri Kirlilik Yükünün Belirlenmesi,” in TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi, 2007
  11. Ö. Zeydan, N. Özdoğan, Ş. P. Taştepe, and D. Demirtas, “Kozlu Deresinde (Zonguldak) Su Kalitesinin İncelenmesi,” Doğal Afetler ve Çevre Derg., c. 5, s. 2, ss. 1–11, 2019
  12. F. Başçiftçi, S. S. Durduran, and C. Inal, “Konya Kapalı Havzasında Yeraltı Su Seviyelerinin Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) İle Haritalanması,” Harit. Teknol. Elektron. Derg., c. 5, s. 2, ss. 1–15, 2013
  13. B. Verep, S. Serdar, A. E. Özçelik, and T. Yüksek, “Doğu Karadeniz Havzası Akarsuları Fiziko-Kimyasal Su Kalitesinin Değerlendirilmesi ve Dağılışının Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Kullanılarak Belirlenmesi,” J. Anatol. Environ. Anim. Sci., c. 5, s. 4, ss. 725–742, 2020, doi: 10.35229/jaes.8367