Dergiler / Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2007 / Cilt: 0 - Sayı: 19

Dîvân şiirinde caize (şâir- patron-hâmî ilişkisi) üzerine değerlendirmeler-II

Appreciation on protection of poets in divan poetry-II

Sayfa
231–270
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dîvân Şiirinde Şâir-Hâmî Üzerine Değerlendirmeler II adlı bu çalışmamızda şâirlerin eserlerinde hâmîlerine karşı dile getirdikleri istekler ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:: Şiir ve edebiyat, Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan çöküş yıllarına kadar bütün dönemlerinde gerek saray merkezinde gerek taşrada kendisine bir itibar ortamı bulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yaygın itibar ortamının temelinde; başta hükümdar ailesi olmak üzere vezirler, valiler, sancak beyleri, şeyhülislâmlar, kazaskerler vs. yer almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Dîvân Şiirinde Şâir-Hâmî Üzerine Değerlendirmeler II adlı bu çalışmamızda şâirlerin eserlerinde hâmîlerine karşı dile getirdikleri istekler ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

: Şiir ve edebiyat, Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan çöküş yıllarına kadar bütün dönemlerinde gerek saray merkezinde gerek taşrada kendisine bir itibar ortamı bulmuştur. Bu yaygın itibar ortamının temelinde; başta hükümdar ailesi olmak üzere vezirler, valiler, sancak beyleri, şeyhülislâmlar, kazaskerler vs. yer almıştır. Şâirler de gördükleri bu himâyeyi karşılıksız bırakmayarak çeşitli vesilelerle hâmîlerine eserlerini takdim etmişlerdir. Ayrıca birtakım isteklerini de bu eserlerinde dile getirmişlerdir. Genel anlamda koruyucu (hâmî) ve yardım (lûtuf, ihsân, iltifat vs.) isteyen şâirler olduğu gibi özel olarak açıkça ne istediğini belirten şâirler de olmuştur. Dîvân Şiirinde Şâir-Hâmî Üzerine Değerlendirmeler II adlı bu çalışmamızda şâirlerin eserlerinde hâmîlerine karşı dile getirdikleri istekler ele alınmıştır.

Abstract

: Poetry and literature was always appreciated both in central palace and in country side from the establishment to the decay period of the Ottoman Empire. The basis of this prevalant dignity was; mainly sovereignty and then viziers, governors, sanjak beys, sheikhul islams, kazaskers etc. To show their gratefulness, poets presented their works to their tutelars by various means. Furthermore they mentioned some of their requests in these works. In general, apart from poets requesting a supporter (tutelar) and hand (kidness, gift, compliments etc), there had also been poets expressing their wishes frankly. In this studyof us called “Appreciation of Protection of Poets in Divan Poetry II” is based on poets depicted wishes from their tutelars.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜLER, K., YAŞAR, K. (2022). Dîvân şiirinde caize (şâir- patron-hâmî ilişkisi) üzerine değerlendirmeler-II. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 19, 231–270. https://ajindex.com/articles/493587

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. ADIVAR A. Adnan (1991),
  2. Osmanlı Türklerinde İlim, Remzi Kitabevi, 5. Baskı,
  3. İstanbul.
  4. AKKUŞ Metin (1993), Nef’î Dîvânı, Akçağ Yay., Ankara. AKYÜZ Kenan-BEKEN Süheyl-YÜKSEL Sedit-CUNBUR Müjgan (2000), Fuzûlî Dîvânı, Akçağ Yay., Ankara.
  5. ALTUN Kudret (1989), “Gelibolulu Mustafa Âlî ve Dîvânı”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi SBE, İstanbul.
  6. ALTUNER Nuran Üzer (1989), “Safâyî ve Tezkiresi”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi SBE, İstanbul.
  7. ARSLAN Mehmet-AKSOYAK İ. Hakkı (1994),
  8. Haşmet Külliyatı, Sivas. ARSLAN Mehmet (2002), Şeref Hanım Dîvânı, Kitabevi Yay., İstanbul. ------- (2003), Leylâ Hanım Dîvânı, Kitabevi Yay., İstanbul.
  9. ASLAN Mustafa (1990), “Şehrî Dîvânı”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi SBE, Kayseri. AYPAY A. İrfan (1998), İzzet Ali Paşa Dîvân ve Nigâr-nâme, İstanbul.
  10. ÇAPAN Pervin (1993), “18. Yüzyıl Tezkirelerinde Edebiyat Araştırma ve Tenkidi”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi SBE, Elazığ. ÇAVUŞOĞLU Mehmet-TANYERİ M. Ali (1981), Hayretî Dîvânı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul.
  11. ÇAVUŞOĞLU Mehmed (1977), Yahyâ Bey Dîvânı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul. ------- (1980), Vasfî Dîvânı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul. ------- (1982), Helâkî Dîvânı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul. ------- (1986), “Kasîde”, Türk Dili Türk Şiiri Özel Sayısı II, (Dîvân Şiiri), S.:415-416-417, Temmuz-Ağustos-Eylül s.:17-77.
  12. DADAŞ Cevdet (2002), “Osmanlı Arşiv Belgelerinde Şâirlere Verilen Câize ve İhsânlar”, Türkler, Ed.: Hasan Celal Güzel vd., Yeni Türkiye Yay., C.11, s.:748-758,
  13. Ankara.
  14. DEVELLİOĞLU Ferit (2000), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Kitabevi, 17. Baskı,
  15. Ankara.
  16. EFLATUN Muvaffak (2001), “Osmanlı Döneminde Edebî Muhit Olarak İznik”, Eşrefoğlu Rûmî Bilgi Şöleni Bildirileri, Ed.: Mustafa Güneş, İznik-Bursa. ERDEM Sadık (2001), Subhî-zâde ‘Azîz ve Dîvânı, Fakülte Kitabevi, Isparta. ERÜNSAL İsmail (1979-1980), “Türk Edebiyatı Tarihinin Arşiv Kaynakları I, II. Bayezid Devrine Ait Bir İn’âmât Defteri”, Tarih Enstitüsü Dergisi, X-XI, s.:303-342. ------- (1984), “Türk Edebiyatı Tarihinin Arşiv Kaynakları II, Kanuni Sultan Süleyman Devrine Ait Bir İn’âmât Defteri”, Osmanlı Araştırmaları, IV s.:1-17.
  17. EYDURAN Aysun Sungurhan (1999), “Tezkiretü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Tenkitli Metin)”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi SBE, Ankara. GÜREL Rahşan (Bilâ-tarih), Enderûnlu Osman Vâsıf ve Dîvânı, Kita