Dergiler / Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2012 / Cilt: 0 - Sayı: 33

Batı yaşam tarzı ve toplum kimliğini oluşturma ve yaygınlaştırma aracı olarak Türk tiyatrosunun biçimlenmesi

Formation of Turkish theater as an instrument forming and generalizing a westernized identity of society and west life style

Sayfa
35–48
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Biz bu çalışmamızda yenileşme dönemi Osmanlı tiyatrosunun metinleri, tiyatro yapıları ve ilişkilerinden yola çıkarak Cumhuriyet sonrasındaki süreklilik ve kopuşla beraber varsayımımızı temellendirmeye çalışacağız.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bir gösteri sanatı olarak tiyatro, bilinç oluşturma ve yaygınlaştırma özelliğine sahip bir sanat dalıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tiyatro bu yeni dönemde eskisinden farklı bir bilinç aktarım aracına dönüşmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Biz bu çalışmamızda yenileşme dönemi Osmanlı tiyatrosunun metinleri, tiyatro yapıları ve ilişkilerinden yola çıkarak Cumhuriyet sonrasındaki süreklilik ve kopuşla beraber varsayımımızı temellendirmeye çalışacağız.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bir gösteri sanatı olarak tiyatro, bilinç oluşturma ve yaygınlaştırma özelliğine sahip bir sanat dalıdır. Bu özelliği dolayısıyla da tiyatro sanatı, hem Batı hem de Doğu toplumlarında tarihin çeşitli dönemlerinde belli siyasi görüşleri toplumsallaştırma amaçlı kullanılmıştır. Ancak XIX. yüzyılda Osmanlı’da tiyatro, yenileşme sonrası eski sanat biçimlerinin ortadan kalktığı alanlardan biri haline gelmiştir. Tiyatro bu yeni dönemde eskisinden farklı bir bilinç aktarım aracına dönüşmüştür. Osmanlı Batıcılaşmasına eklenmek istenen yeni ilişki ve konular yeni dönemin tiyatro sanatını da belirlemiştir. Fakat oluşan bu eklektik sanat Batılı ya da Doğulu bir kimliğin sözcüsü olamamış, geleneksel tiyatrodan kopmuş ve yeni bir atılım da gerçekleştirememiştir. Tiyatronun belli bir bilinci oluşturma ve yaygınlaştırma çabası, yenileşme döneminde Osmanlı’da yönetici kesimle sınırlı kalmış, Cumhuriyet Türkiyesi’nde ise topluma belli bir kimlik verme çabasına dönüşmüş fakat başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Biz bu çalışmamızda yenileşme dönemi Osmanlı tiyatrosunun metinleri, tiyatro yapıları ve ilişkilerinden yola çıkarak Cumhuriyet sonrasındaki süreklilik ve kopuşla beraber varsayımımızı temellendirmeye çalışacağız.

Abstract

As a performing art theater has a feature of forming and generalizing a conscious. Through this feature it has been used to socialized some political views in both Western and Eastern societies many times in history. Turkish theatre in modernization period that arised with a mission to form and shape a new identity of society in the Ottoman Empire in the nineteenth century failed in this effort. In the modernization period, the effort of forming and generalizing a conscious in the theatre was limited with goverment section in the Ottoman Empire. It changed in to an effort of giving an identity to the society in Turkish Republic, but resulted in failure. On this occasion, we tried to base our hypothesis by dealing with the modernization of Turkish theatre in the Ottoman Empire and the new topics of it and by connecting with the continuity and the rupture after the structure of Turkish Republic.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BELİVERMİŞ, H., EĞRİBEL, E. (2022). Batı yaşam tarzı ve toplum kimliğini oluşturma ve yaygınlaştırma aracı olarak Türk tiyatrosunun biçimlenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 33, 35–48. https://ajindex.com/articles/493198

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Akı, N. (1989). Türk Tiyatro Edebiyatı Tarihi. C.1. İstanbul: Dergâh Akı, N. (1968). Çağdaş Türk Tiyatrosuna Toplu Bakış. Ankara:
  2. Ankara Üni. And, M. (1983). Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu. Ankara:
  3. Türkiye İş Bankası And, M. (1973). Elli Yılın Türk Tiyatrosu. İstanbul:
  4. Türkiye İş Bankası And, M. (1985). Geleneksel Türk Tiyatrosu. İstanbul:
  5. İnkılap Kitabevi And, M. (1971). Meşrutiyet Dönemi’nde Türk Tiyatrosu. Ankara:
  6. Türkiye İş Bankası And, M. (1976). Osmanlı Tiyatrosu – Kuruluşu – Gelişimi – Katkısı. Ankara: Ankara Dil-Tarih ve Coğrafya Fakültesi And, M. (1972). Tanzimat ve İstibdat Dönemi’nde Türk Tiyatrosu. Ankara:
  7. Türkiye İş Bankası Baltacıoğlu, İ. H. (1941). Tiyatro. İstanbul:
  8. Sebat Enginun, İ. (2006). Yeni Türk Edebiyatı: Tanzimat’tan Bugüne (1839-1923). İstanbul:
  9. Dergah Gökalp, Z. (1964). Milli Terbiye ve Maarif Meselesi. Ankara: Diyarbakırı Tanıtma ve Türizm Derneği Gökalp, Z. (2003). Türkçülüğün Esasları. İstanbul:
  10. Bordo Siyah Gökalp, Z. (2004). Türkleşmek İslamlaşmak Muasırlaşmak. İstanbul:
  11. Bordo Siyah Katoğlu, M. (t.y.). “Cumhuriyet Türkiyesi’nde Eğitim, Kültür, Sanat”, Yakınçağ Türkiye Tarihi. Haz. Sina Akşin. İstanbul:
  12. Milliyet Kitaplığı Perin, C. (1946). Tanzimat Edebiyatında Fransız Tesiri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sevengil, A. R.(1968). Meşrutiyet Tiyatrosu. İstanbul:
  13. Milli Eğitim Sevengil, A. R.(1959). Opera Sanatı İle İlk Temaslarımız. İstanbul:
  14. Maarif Sevengil, A. R.(1962). Saray Tiyatrosu. İstanbul:
  15. Milli Eğitim Sevengil, A. R.(1968). Tanzimat Tiyatrosu. İstanbul: Milli Eğitim MAKALELER: And, M. (1970). “Türk Tiyatrosunda Tarihi Oyunlar ve Bunların Yazılış Gerekçeleri”, Uluslarası Tarih Kongresi Bildirileri. Ank.: T. T. K. s.768-773
  16. Coşkun, İ. (1997). “Osmanlı Tarihçiliğinin Kaynakları”, Sosyoloji Yıllığı I: Osmanlı Tarihçiliği. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fak., s. 53-60
  17. Çalışlar, A. (1995). Tiyatro Ansiklopedisi. Ankara: T. T. K., s. 650 Eğribel, E. (1997). “Osmanlı Vakanüvis Tarihçiliği”, Sosyoloji Yıllığı I: Osmanlı Tarihçiliği. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fak., s. 69-76
  18. Eğribel, E. (1999). “Türk Tarih Tezi”, Sosyoloji Yıllığı 4:Tarih ve Sosyoloji. İstanbul: Çantay s. 121-129
  19. Eğribel, E. – Genç, E. S. (2001). “XIX. Yüzyıl Osmanlı Siyasi Yaşamı”, Sosyoloji Yıllığı 8: XIX. Yüzyıl. İstanbul: Kardeşler s. 144-173
  20. Gerçek, S. N. (20 Ocak 1944). “Otuz Beş Senenin Tarihçesi”, Akşam Gaz. Gerçek, S. N. (2001). “İlk Türk Tiyatrosu ve İlk Türk Piyesi”, Yaşamı, Yapıtları, Kitaplarına Girmemiş