KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 36

Osmanlı Devleti'nin taşra yönetimini şekillendiren merkeziyetçilik yaklaşımı ve günümüze etkileri

Centralisim approach shaping the province administration during the Ottoman state and its implications today

Mehmet BOZTEPE
Sayfa
1–14
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu merkeziyetçi anlayış Cumhuriyet rejimine de intikal etmiş ve mülki idare sistemimize damgasını vuran ana unsur olarak etkilerini günümüze kadar sürdürmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi mülki idare sisteminin temellerini atan ve kalıt bir miras olarak onu biçimlendiren Osmanlı taşra yönetimi ve bu yönetime şekil veren merkeziyetçilik anlayışı incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı devletinin kuruluş ve yükseliş dönemlerini kapsayan ve Klasik Dönem olarak adlandırılan süreçte taşra yapılanması; eyalet-sancak-kaza şeklinde örgütlenmiş ve yetki genişliği ilkesi çerçevesinde merkezi otorite atadığı beylerbeyi ve sancakbeylerine padişah adına yetki kullanma imkânı tanıyarak mülki hizmetleri organize etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu merkeziyetçi anlayış Cumhuriyet rejimine de intikal etmiş ve mülki idare sistemimize damgasını vuran ana unsur olarak etkilerini günümüze kadar sürdürmüştür.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi mülki idare sisteminin temellerini atan ve kalıt bir miras olarak onu biçimlendiren Osmanlı taşra yönetimi ve bu yönetime şekil veren merkeziyetçilik anlayışı incelenmiştir. Osmanlı devletinin kuruluş ve yükseliş dönemlerini kapsayan ve Klasik Dönem olarak adlandırılan süreçte taşra yapılanması; eyalet-sancak-kaza şeklinde örgütlenmiş ve yetki genişliği ilkesi çerçevesinde merkezi otorite atadığı beylerbeyi ve sancakbeylerine padişah adına yetki kullanma imkânı tanıyarak mülki hizmetleri organize etmiştir. Bu yapının bozulmasını müteakip Tanzimat sonrası gerçekleştirilen reform hareketleri de taşrada merkeziyetçiliğin yeniden hakim kılınmasını hedef alan uygulamalar devreye konulmuştur. Bu merkeziyetçi anlayış Cumhuriyet rejimine de intikal etmiş ve mülki idare sistemimize damgasını vuran ana unsur olarak etkilerini günümüze kadar sürdürmüştür.

Abstract

In this study, laying the foundation of the province administration of Republican regime and forming it as a heritage, Ottoman province administration and the approach of centralism which shaped it have been examined. Reconfiguration of province in the progress which included the foundation and rising times of Ottoman empire called as the classical era was organized as the state, sanjak and the district. The centralism authority organized the province administration by vesting governor-generals and flag governor appointed with authority in the name of sultan by means of authority wideness. The following of spoil this construction, the reform movement after Tanzimat executed administrative laws to put the centralism in the provinces in use again. This centralism comprehension has passed to the Rebuplic regime and carried on as a main element its influence stamping on our province administration in to nowadays.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BOZTEPE, M. (2022). Osmanlı Devleti'nin taşra yönetimini şekillendiren merkeziyetçilik yaklaşımı ve günümüze etkileri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 36, 1–14. https://ajindex.com/articles/493126

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. AKDAĞ, M. (2010). Türkiye'nin İktisadi ve İçtimadı Tarihi, C. II, İstanbul:
  2. Yapı Kredi Yayınları.
  3. AKYILMAZ, B. (1999). “Osmanlı Devletinde Merkezden Yönetimin Taşra İdaresi”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4:127-153.
  4. AZRAK, A. Ü (1989). “Hammer’in Gözüyle Osmanlı İmparatorluğu’nda Yönetici Sınıflar”, İÜSBF Dergisi 1: 7-17.
  5. BAYKARA, T. (1990). Osmanlı Taşra Teşkilatında XVIII Yüzyılda Görev ve Görevliler. Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları.
  6. CİN, H. (1992). Osmanlı Toprak Düzeni ve Bu Düzenin Bozulması. Konya: Selçuk Üniversitesi Basımevi. ÇADIRCI, M. (1989). “Türkiye’de Kaza Yönetimi (1840-1876)”, Belleten, C.III, 16, 206-242.
  7. DUMONT, P. ve GEORGEON, F. (1996). Modernleşme Sürecinde Osmanlı Kentleri, İstanbul:
  8. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  9. FİNDLEY, C. V. (1994). Osmanlı Devleti’nde Bürokratik Reform Bab-i Ali 1889-1892. (Çev. Latif Boyacı, İzzet Akyol), İstanbul:
  10. İz Yayıncılık. GERAY, C. ve CERİT, S. (1997). “2000’li Yıllara Doğru Türkiye’de Yönetsel Bölünme”. 21. Yüzyılda Nasıl Bir Kamu Yönetimi Sempozyumu, (Yerel Yerinden Yönetim Grubu Bildirileri, 7-9 Mayıs), Ankara: TODAİE, 1-22.
  11. GİRİTLİ, İ. (1983). Kamu Yönetimi Teşkilatı ve Personeli. İstanbul:
  12. Filiz Kitabevi.
  13. GÜNGÖRDÜ, N. (1988). Tanzimat ve Meşrutiyet (I-II) Dönemlerinde Osmanlı Mülki İdareleri, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü. HEPER, M. (1973), Modernleşme ve Bürokrasi. Ankara: Türk Sosyal Bilimler Derneği Yayınları.
  14. ITZKOVVITZ, N. (1972). Ottoman Empire and Islamic Tradition. Chicago: Phoneix Yayınları.
  15. İNALCIK, H. (1977). “Centralization and Decentralization in Ottoman Administration”, Studies in Eightcenth Century Islamic History (Edited by Thomas Nafl/Rocer Owen), London, 27-53
  16. İNALCIK, H. (1978). “The Ottoman Decline and İts Effects Upon The Reaya”, The Ottoman Empire, Conquesl, Organization and Economy, London, 338-354.
  17. İNALCIK, H. (2008). Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ:1300-1600. İstanbul: Yapı Kredi Bankası Yayınları.
  18. İŞPİRLİ, M. (1999). Klasik Dönem Osmanlı Devlet Teşkilatı, Osmanlı Devleti Tarihi. (Edt. Ekmelettin İhsanoğlu) İstanbul: Feza Gazetecilik Yayınları.
  19. KALAYCIOĞLU, E. ve SARIBAY, A.Y. (1986).
  20. Türk Siyasal Hayatının Gelişimi, İstanbul:
  21. Beta Yayınları.
  22. KARAL, E. Z. (1988).
  23. Osmanlı Tarihi, C. VI. Ankara:
  24. Türk Tarih Kurum Yayınları.
  25. KINROSS, L. (2008). Osmanlı İmparatorluğunun Yükselişi ve Çöküşü. (Çev: Meral Gaspıralı), İstanbul:
  26. Altın Yayınevi.
  27. ONAR, S.S. (1966).
  28. İdare Hukukunun Umumi Esasları, C. II,