Dergiler / Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 65

KARAMANLI NİZÂMÎ’NİN HÂFIZ-I ŞİRÂZÎ TAHMİSİ

Sayfa
50–65
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İkinci kısımda Haluk İpekten tarafından neşredilen Karamanlı Nizâmî Divanı’ndaki müstakil Farsçaşiirler bölümünde yer alan tahmis, şekil ve muhteva özellikleriyle incelenmiş, üçüncü bölümde ise bu manzumetercüme edilerek ilim dünyasının istifadesine sunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Karamanlı Nizâmî, XV. yüzyılda yaşamış bir divan şairidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Klasik Türk şairleribeğendikleri, etkilendikleri şairlere, bazen de kendi şiirlerine tahmisler yazmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:İkinci kısımda Haluk İpekten tarafından neşredilen Karamanlı Nizâmî Divanı’ndaki müstakil Farsçaşiirler bölümünde yer alan tahmis, şekil ve muhteva özellikleriyle incelenmiş, üçüncü bölümde ise bu manzumetercüme edilerek ilim dünyasının istifadesine sunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Abstract

Karamanlı Nizâmî, XV. yüzyılda yaşamış bir divan şairidir. Şairin bilinen tek eseri olan Divanı’nın sonunda Farsçaşiirler bulunmaktadır. Bu Farsça şiirlerden biri de Karamanlı Nizâmî’nin Fars edebiyatının zirve şairlerinden Hâfız-ıŞirâzî’nin yedi beyitlik bir gazeline yazdığı tahmistir. Tahmis, önceden yazılmış bir manzumenin beyitlerinin önüneaynı vezin, kafiye ve muhtevada üçer mısra eklenerek oluşturulan bir nazım şeklidir. Klasik Türk şairleribeğendikleri, etkilendikleri şairlere, bazen de kendi şiirlerine tahmisler yazmışlardır. Karamanlı Nizâmî Divanı’nınmüstakil Farsça şiirler bölümünde Hâfız-i Şirâzî’nin gazeline yazılmış bir tahmis bulunmaktadır. Çalışmamıza konuolan bu tahmisten hareketle Karamanlı Nizâmî’nin Hâfız-ı Şirâzî’nin şiirine yaklaşımı ve şiirini yorumlayış tarzıirdelenmiş ve Karamanlı Nizâmî’nin Farsça şiir söylemedeki becerisi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu makaledebirinci bölümde klasik Türk edebiyatında çokça kullanılan nazım şekillerinden biri olan tahmis hakkında bilgiverilmiştir. İkinci kısımda Haluk İpekten tarafından neşredilen Karamanlı Nizâmî Divanı’ndaki müstakil Farsçaşiirler bölümünde yer alan tahmis, şekil ve muhteva özellikleriyle incelenmiş, üçüncü bölümde ise bu manzumetercüme edilerek ilim dünyasının istifadesine sunulmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EKİCİ, H. (2022). KARAMANLI NİZÂMÎ’NİN HÂFIZ-I ŞİRÂZÎ TAHMİSİ. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 65, 50–65. https://ajindex.com/articles/492503

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Altınışık, M. E. (2016). Tîgî’nin tahmisi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3, 247-256.
  2. Bilgin, A. A. (2001). Karamanlı Nizâmî. TDV İslam ansiklopedisi içinde (C. 24, ss. 453-454).
  3. Cengiz, H. E. (2011). Divan şiirinde musammatlar [Özel sayı]. Türk Dili, 415-416
  4. Dilçin, C. (2016). Örneklerle Türk şiir bilgisi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Dîvân-ı Nizâmî Karamânî, Atıf Efendi Kütüphanesi 2054/2, 104b -105a vr. Dîvân-ı Nizâmî Karamânî, Millet Kütüphanesi Ali Emirî Efendi Manzum Eserler 451, 33b -34a vr. Dîvân-ı Nizâmî Karamânî, Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Mahmud Efendi 3298. 12b -13a vr. Erdoğan, M. (1997). Türk edebiyatında muhammes 1.cilt. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale. Gölpınarlı, A. (1954). Hâfız (hayatı, sanatı, eseri). İstanbul:
  5. Varlık Yayınları.
  6. Görer, D., & Alıcı, G. (2017). Hâfız-ı Marʽaşî ve Divanındaki tahmisler. International Journal of Language Academy, 5(3), 35-47.
  7. Gültekin, İ. (2013). Nazire geleneğinden metinlerarasılığa üç şiirin söyledikleri. Turkish Studies, 8(1), 1511-1537. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-78354/divanlar.html (06.11.2019). http://www.yazmalar.gov.tr/ (02. 10. 2019). http://www.vajehyab.com/ (14. 10. 2019).
  8. İpekten, H. (1974). Karamanlı Nizâmî hayatı, edebi kişiliği ve Divanı. Ankara:
  9. Sevinç Matbaası. İpekten, H. (1999). Eski Türk edebiyatı nazım şekilleri ve aruz. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  10. Kanar, M. (2011). Hafız Divanı 1-2. İstanbul:
  11. Ayrıntı Yayınları.
  12. Kanar, M. (2013). Farsça-Türkçe sözlük. İstanbul:
  13. Say Yayınları.
  14. Pala, İ. (1989). Ansiklopedik Dîvân şiiri sözlüğü. Ankara:
  15. Akçağ Yayınları.
  16. Sevgi, A. (2009). Bâkî’nin “ancak” redifli gazeline yazılan tahmis ve tesdisler [Özel sayı]. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 39, 385-393.
  17. Seyidov, F. (2012). Fuzûlî gazellerine yazılan tahmis ve nazireler. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 8, 147-155.
  18. Suzan, Y. (2010). Arap şiirinde bir nazım türü: Tahmîs. E-Şarkiyat İlmî Araştırmalar Dergisi, 3, 54-68.
  19. Taş, B. (2019). Hâfız şârihlerine göre Şirazlı Türk. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 8(1), 262-274.
  20. Yılmaz, O. (2013). Necâtî Beg’in Farsça şiirleri. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 11, 273-291.