Dergiler / Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2010 / Cilt: 51 - Sayı: 2

Eşarîliğin Tarihsel Arka Planı: Küllabîlik

The Historical Background of Ash‘arism: Kullâbism

Sayfa
399–431
Yayın Tarihi
2010-08-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede Küllabîliğin Eşarîliğe dönüşüm süreci ve buna yön veren temel faktörler analiz edilecektir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Eşarîlik, hem teşekkülü hem de gelişim çizgisi bakımından diğer İslam mezheplerinden farklı bir seyir izlemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunun arka planında da büyük ölçüde İmam Eş‘arî’nin yaşadığı tarihsel tecrübe yatmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede Küllabîliğin Eşarîliğe dönüşüm süreci ve buna yön veren temel faktörler analiz edilecektir
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Küllabîlik · Eşarîlik · Hadis Taraftarları

Özet

Eşarîlik, hem teşekkülü hem de gelişim çizgisi bakımından diğer İslam mezheplerinden farklı bir seyir izlemiştir. Bunun arka planında da büyük ölçüde İmam Eş‘arî’nin yaşadığı tarihsel tecrübe yatmaktadır. Onun Mutezile’den ayrıldıktan sonraki süreçte yeni muhitinde kendine yer arama çabası, kendisinden sonra da sürmüş ve adına nispetle anılan mezhebi oluşumu eklektik bir yapıya büründürmüştür. Küllabîlik, Eş’arî’nin Mutezile’den ayrıldıktan sonraki yeni muhiti olmasının yanı sıra, Eşarîliğin teşekkül öncesi formunu oluşturmaktadır. Bu makalede Küllabîliğin Eşarîliğe dönüşüm süreci ve buna yön veren temel faktörler analiz edilecektir

Abstract

Ash‘arism displayed a different aspects of formation and development process from that of other sects. To a large extent, the historical experience of al-Ash‘arî played a role in this fact. His attempt, in the period after he departed from Mu‘tazila, to find a place for himself in his new milieu also continued after him and turned the sectarian formation attributed to his name into an eclectic form. Kullâbism constituted the pre-formation form of Ash‘arism, as well as its being a new al-Ash‘arî’s new milieu after his departure from Mu‘tazila. In this article, the formation process of Kullâbism into Ash‘arism and the main factors determining this process will be analysed

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KALAYCI, M. (2010). Eşarîliğin Tarihsel Arka Planı: Küllabîlik. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 51 - Sayı: 2, 399–431. https://ajindex.com/articles/491003

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Akgündüz, Ahmet, “Ebû’l-Hüseyin el-Basrî”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.10, ss.326-327
  2. Akoğlu, Muharrem, Büveyhiler Döneminde Mutezile, Ankara: İlahiyat Yayınları, 2008. ___, Mihne Sürecinde Mu’tezile, İstanbul: İz Yayıncılık, 2006.
  3. Allard, Michael, “Eşarî’nin Hayatı”, terc. M. Sait Yazıcıoğlu, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c.25 (1981), ss.457-476. ___, Le probleme des attributs divins dans la dontrine d’al-As’ari et de ses premiers grands disciples, Beyrut: el-Matbaatu’l-Katolikıyye, 1965.
  4. Aslan, İbrahim, Kadı Abdulcebbar’da Kelam Yöntemi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi, Ankara, 2005.
  5. Ay, Mahmut, Mu’tezile ve Siyaset: Mu’tezîlizmin İktidar Mücadelesi, İstanbul: Pınar Yayıncılık, 2002.
  6. Aydın, Hüseyin, “İbn Küllâb Abdullah b. Küllâb’ın Allah’ın Sıfatları ve Kelâmullah’a Dair Görüşleri -İbn Teymiye’ye Göre”, Tabula Rasa: Felsefe-Teoloji, c.3:8 (2003), ss.25-146.
  7. Aydınlı, Osman, Mu’tezili İmâmet Düşüncesinde Farklılaşma Süreci, Ankara: Araştırma Yayınları, 2003. el-Bağdâdî, Ebû Mansûr ‘Abdulkâhir b. Tâhir b. Muhammed (ö.429/1037), ‘Usûlu’d-Dîn, Beyrut 1980. ___, Mezhepler Arasındaki Farklar, terc. E. Ruhi Fığlalı, Ankara:Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1991. el-Bâkıllânî, Ebû Bekr Muhammed b. Tayyib (ö.403/1013), el-İnsâf fîmâ Yecibu İ‘tikâduhû velâ Yecûzu el-Cehl bihî, tah. M. Z. el-Kevserî, Kahire:Müessesetü Hanci, 1963. el-Bedevî, Abdulmecîd Ebû’l-Fütûh, et-Târîhu’s-Siyâsî ve’l-Fikrî li’l- Mezhebi’s-Sünnî fi’l-Meşriki’l-İslâmî mine’l-Karni’l-Hâmisi’l-Hicrî Hattâ Sukûti Bağdâd, Cidde:Alemu’l-Marife, 1983. el-Buhârî, Ebû ‘Abdillah Muhammed b. İsmâ‘îl (ö. 256/870), Halku Ef‘âli’l- ‘Ibâd: Hadis-i Şerifler Işığında İlahi Kelamın Müdafaası, terc. Y. Özbek, İstanbul: İz Yayıncılık, 1992.
  8. Busse, Heribert, Chalif and Grosskönig, Die Buyiden im Irak 945-1055, Beyrut: Oriental Institut der Deutsche, 1969. el-Busti, Ebû’l-Kasım İsmail b. ‘Ali b. Ahmed Büstî (ö.420/1029), el-Bahs an Edilleti’t-Tekfîr ve’t-Tefsîk, tah. Hanefi Seyyid Abdullah, (Kahire: Daru’l-Afaki’l-Arabiyye, 2006. el-Câhız, Ebû Osmân Amr, Resâilu’l-Câhız, tah. Abdusselam M. Harun, Beyrut: 1991.
  9. Çelebi, İlyas, İslam İnanç Sisteminde Akılcılık ve Kadı Abdülcebbar, İstanbul: Rağbet Yayınları, 2002. ___, “el-Lüma’”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.27, ss.258. ___, “Sâhib b. Abbâd”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, c.35, ss.512-514
  10. Donohue, John J., The Buwayhid Dynasty in Iraq, Leiden:Brill, 2003. Ebû Temmam, Babu’ş-Şeytan min Kitabi’ş-Şecera, ed. & trans. W. Madelung-P.