Dergiler / Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2012 / Cilt: 53 - Sayı: 1

“Muvelleh” kavramı üzerine

On the Concept of “Muwallah”

Sayfa
35–54
Yayın Tarihi
2012-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dolayısıyla muvelleh kelimesinin, iddia edildiği üzere belli bir tarikatın mensuplarını işaret etmediği, hangi tarikata bağlı olursa olsun, yerleşik inanç ve yaşam biçimine muhalif tavırlar sergileyen bütün derviş gruplarını kapsadığı ortaya çıkmaktadır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:7./13. yüzyıla ait tasavvuf ve tarih kaynaklarında görülmeye başlanan “muvelleh” kavramının kimleri kapsadığına dair bu kaynaklarda çok açık ifadeler yoktur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak muvelleh diye nitelenen dervişler incelendiğinde, bunların tasavvufun yerleşik inanç ve uygulamalarına muhalif tavırlar sergileyen dervişler olduğu anlaşılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısıyla muvelleh kelimesinin, iddia edildiği üzere belli bir tarikatın mensuplarını işaret etmediği, hangi tarikata bağlı olursa olsun, yerleşik inanç ve yaşam biçimine muhalif tavırlar sergileyen bütün derviş gruplarını kapsadığı ortaya çıkmaktadır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Muvelleh · Ḳalenderīlik · Ḥaydarīlik

Özet

7./13. yüzyıla ait tasavvuf ve tarih kaynaklarında görülmeye başlanan “muvelleh” kavramının kimleri kapsadığına dair bu kaynaklarda çok açık ifadeler yoktur. Ancak muvelleh diye nitelenen dervişler incelendiğinde, bunların tasavvufun yerleşik inanç ve uygulamalarına muhalif tavırlar sergileyen dervişler olduğu anlaşılmaktadır. Muvelleh terimi, sadece Ḳalenderī, Ḥaydarī, Rifā ī tarikatlarına mensup sûfîler için değil, bunların dışında belli bir tarikata mensup olmayan meczūb nitelikli dervişler için de kullanılmıştır. Dolayısıyla muvelleh kelimesinin, iddia edildiği üzere belli bir tarikatın mensuplarını işaret etmediği, hangi tarikata bağlı olursa olsun, yerleşik inanç ve yaşam biçimine muhalif tavırlar sergileyen bütün derviş gruplarını kapsadığı ortaya çıkmaktadır

Abstract

This article explores the meaning of the word „muwallah‟ that seems to have first appeared in the 7th/13th century Sufi and history texts. However, these texts do not explicitly state which groups of Sufis were meant by this term. Investigation of the dervishes who were designated as muwallah reveals the fact that they were Sufis whose behaviors and conducts deviated from the practices of Islam and orthodox Sufism. The term was commonly used to describe both the Sufis affiliated with Qalandariyya, Ḥaydariyya and Rifā iyya and those majdhūb dervishes who were not affiliated with any of the Sufi orders. It becomes clear from the analysis of the use of the term muwallah that, unlike some scholars who argue for its peculiarity to Qalandariyya, the term is not restricted to a certain order. Rather, it was used in a way to include all types of dervishes who acted and lived in ways contrary to the established doctrines and practices regardless of their affiliation

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZTÜRK, E. (2012). “Muvelleh” kavramı üzerine. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 53 - Sayı: 1, 35–54. https://ajindex.com/articles/490941

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. el- Acem, Refīḳ. Mevsū atu Muṣṭalaḥāti’t-Taṣavvufi’l-İslāmī. Beyrut: Mektebetu Lubnān, 1999. Aḥmedī. İskender-Nāme. Haz. İsmail Ünver. Ankara: TDK Yayınları, 1983. Aḫterī, Muṣṭafā b. Şemsuddīn el-Ḳaraḥiṣārī. Aḫterī-i Kebīr. İstanbul, 1310. Alī-Şīr Nevāyī. Nesāyimu’l-Maḥabbe min Şemāyimi’l-Fütüvve. Haz. Kemal Eraslan. Ankara: TDK Yayınları, 1996. el- Aynī, Ebū Muḥammed Bedruddīn Maḥmūd b. Aḥmed el-Ḥanefī. İḳdu’l-Cumān fī Tārīḫi Ehli’z-Zamān. Tah. Muḥammed Muḥammed Emin. Kahire: el-Hey etu‟l-Miṣriyyetu‟l- Āmme li‟l-Kitab, 1987. el-Bedrī, Ebū Bekr b. Abdullāh ed-Dimaşḳī. Nuzhetu’l-Enām fī Meḥāsini’ş-Şām (Yazma), Süleymaniye Kütüphanesi-Atıf Efendi, no.1940. el-Birzālī, Ebū Muḥammed Alemuddīn Ḳāsim b. Muḥammed. Tārīḫ (Yazma), Topkapı Sarayı Kütüphanesi-III. Murad, no.2951-2. ---------. el-Vefeyāt. Tah. Ebū Yaḥyā el-Kenderī. Kuveyt: İarrās, 2005. Cāmī, Abdurraḥmān. Nefehâtü’l-Üns min Hadarâti’l-Kuds. Terc. Lâmi‟î Çelebi; haz. Süleyman Uludağ Mustafa Kara. İstanbul: Marifet, 2005.
  2. Cebecioğlu, Ethem. Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü. Ankara: Rehber, 1997. Devletşāh. Tezkire-i Devletşah. Terc. Necati Lugal. İstanbul: MEB Yayınları, 1994.
  3. Digby, Simon, “Qalandars and Related Groups-Elements of Social Deviance in the Religious Life of the Delhi Sultanate of the Thirteenth and Fourteenth Centuries,” Yohanan Friedmann (ed.), Islam in Asia, c.1, South Asia (Kudüs: Magnes Press, 1984) içinde, ss.60-108.
  4. Dols, Michael W. Majnūn: The Madman in Medieval Islamic Society. Ed. Diana E. Immisch. Oxford: Clarendon Press, 1992. Ebū Şāme el-Maḳdisī, Ebū‟l-Ḳāsim Şihabuddīn Abdurraḥmān. Terācimu Ricāli’l- Ḳarneyni’s-Sādis ve’s-Sābi. Tah. Muḥammed Zāhid el-Kevs erī. Beyrut: Dāru‟l-Cīl, 1974. Eflākī, Aḥmed. Ariflerin Menkıbeleri. Terc. Tahsin Yazıcı, İstanbul: Kabalcı, 2006.
  5. Erkan, Arif. el-Beyân: Arapça-Türkçe Büyük Sözlük. İstanbul: Yasin Yayınevi, 2006. el-Ḫāfī, Faṣīḥuddīn Aḥmed b. Celāluddīn Muḥammed. Mucmel-i Faṣīḥī. Tah. Maḥmūd Ferruḫ. Meşhed: Kitābfurūş-i Bāstān, 1341. İbnu‟l- Arabī, Ebū Abdullāh Muḥyīddīn Muḥammed b. Alī. Fütûhât-ı Mekkiyye. Terc. Ekrem Demirli. İstanbul: Litera, 2007. İbnu‟l-Cezerī, Ebū Abdullāh Şemsuddīn Muhammed b. İbrāhim. Tārīḫu avādis i’z-Zamān ve Enbā ihi ve Vefayātu’l-Ekābir ve’l-A yān min Ebnā ihi. Tah. Umer Abdusselām Tedmurī. Beyrut: el-Mektebetu‟l- Aṣriyye, 1998. İbn Ebī‟l-Manṣūr, Ṣafiyyuddīn. Risāle. Tah. Denis Gril. Kahire: Institut Français d‟Archéologie Orientale, 1986. İbn Ḥacer el- Asḳalānī, Ebū‟l-Faḍl Şihābuddīn Aḥmed. Tabṣīru’l-Mun