Dergiler / Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 63 - Sayı: 1

Dinî Gruplarda Hegemonik İşleyiş Mekanizması

Hegemonic Mechanism in Religious Groups

Sayfa
321–354
Yayın Tarihi
2022-05-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda Türkiye’deki tarikat ve cemaatlere yönelik gerçekleştirilmiş çalışmalar doküman analizi yöntemiyle incelenmiş, aynı zamanda araştırmacının çeşitli gözlemleri dikkate alınarak hegemonyaya yol açabilecek özellikler on başlık altında toplanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalenin amacı; dinî grupların sosyal yapısal temel unsurlarının üyeler üzerindeki etkilerini, üyelerin dinî gruplara yönelmelerini sağlayan güdüleri, grupla bütünleşmelerini sağlayan ögeleri ortaya çıkarmak ve söz konusu faktörlerin üyelerde bir hegemonyaya yol açıp açmadığını belirleyerek bu hegemonik unsurların bir işleyiş mekanizması üzerinden üyeleri yönlendirip yönlendirmediğini inceleme altına almaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kapsamda sosyal etki ve uyma konusu başta olmak üzere itaat, boyun eğme, özdeşleşme ve benimseme olguları, grup-üye arasındaki etkileşimler ve gruplar arası ilişki biçimleri hegemonya kavramıyla bağlantılı olarak araştırılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda Türkiye’deki tarikat ve cemaatlere yönelik gerçekleştirilmiş çalışmalar doküman analizi yöntemiyle incelenmiş, aynı zamanda araştırmacının çeşitli gözlemleri dikkate alınarak hegemonyaya yol açabilecek özellikler on başlık altında toplanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Din Sosyolojisi · Dinî Gruplar · Sosyal Psikoloji

Özet

Bu makalenin amacı; dinî grupların sosyal yapısal temel unsurlarının üyeler üzerindeki etkilerini, üyelerin dinî gruplara yönelmelerini sağlayan güdüleri, grupla bütünleşmelerini sağlayan ögeleri ortaya çıkarmak ve söz konusu faktörlerin üyelerde bir hegemonyaya yol açıp açmadığını belirleyerek bu hegemonik unsurların bir işleyiş mekanizması üzerinden üyeleri yönlendirip yönlendirmediğini inceleme altına almaktır. Makalede grupların yapısal özellikleri ve üyelerin gruplara yönelik tutum ve davranışları teorik açıdan sosyal psikolojik bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Bu kapsamda sosyal etki ve uyma konusu başta olmak üzere itaat, boyun eğme, özdeşleşme ve benimseme olguları, grup-üye arasındaki etkileşimler ve gruplar arası ilişki biçimleri hegemonya kavramıyla bağlantılı olarak araştırılmaktadır. Makalede yorumlayıcı sosyal bilimsel yaklaşım çerçevesinde ideal tip yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda Türkiye’deki tarikat ve cemaatlere yönelik gerçekleştirilmiş çalışmalar doküman analizi yöntemiyle incelenmiş, aynı zamanda araştırmacının çeşitli gözlemleri dikkate alınarak hegemonyaya yol açabilecek özellikler on başlık altında toplanmıştır.

Abstract

The purpose of this article is to reveal the effects of the social structural basic elements of religious groups on the members, the motives that enable the members to lead to religious groups, the elements that enable them to integrate with the group and to determine whether these factors cause to hegemony in the members and to examine whether these hegemonic elements direct the members through a functioning mechanism. In the article, the structural features of the groups and the attitudes and behaviors of the members towards the groups are discussed theoretically by using the social-psychological approach. In this context, especially along with the concepts of social influence and compliance, some terms such as obedience, submission, identification and adoption, interactions between group and members, and forms of relations between groups are investigated in relation to the concept of hegemony. In the article, the ideal type method was used within the interpretive social scientific approach framework. In this context, the studies carried out for orders and communities in Turkey were examined by the document analysis method. At the same time, the features that could lead to hegemony were organized under ten headings by taking into account the various observations of the researcher.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SARMIŞ, M. (2022). Dinî Gruplarda Hegemonik İşleyiş Mekanizması. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 63 - Sayı: 1, 321–354. https://ajindex.com/articles/490729

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Abayhan, Yasemin. “Bir ‘Cemaat’ Terör Örgütüne Nasıl Dönüştü? Gülen Cemaati’nin Eski Grup Üyelerinin Anlatımına Dayalı Değerlendirilmesi.” Liberal Düşünce Dergisi 87 (2017): 5-32.
  2. Adanur, Adem. “Müslümanlar Arası Dini Gruplaşma ve Ötekileştirme Problemi (Genel Görünüm).” Yüksek Lisans Tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Rize, 2019.
  3. Akarsu, Adem. “İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Cemaat Algılarının Dünya Görüşlerine Etkisi.” Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara, 2015.
  4. Aksoy, Emine Merve. “Cemaate Katılımı Etkileyen Sosyal Faktörler ve Etkileri: Kayseri Erenköy Cemaati Örneği.” Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Kayseri, 2016.
  5. Aktürk, Hamit. “Dini Grupların Sosyolojik Tahlili: Zorluklar Zorunluluklar Sınırlar.” Journal of Islamic Research 32:3 (2021): 615-633.
  6. Arkonaç, Sibel Ayşen. Sosyal Psikoloji. İstanbul: Alfa Yayınevi, 1998.
  7. Atalay, Talip. “Aile Dindarlığının Gençlerin Dindarlığına Etkisi Üzerine Bir Araştırma.” Dindarlık Olgusu (Sempozyum Tebliğ ve Müzakereleri), ed. Hayati Hökelekli, içinde 185-208.
  8. Bursa, Kurav Yayınları, 2006.
  9. Bahadır, Abdülkerim. “Dindarlığı Etkileyen Faktörler.” Din Psikolojisi, ed. Hayati Hökelekli, içinde 94-116. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 2015.
  10. Bandura, Albert. “İnsanlıkdışı Suçların İşlenmesinde Ahlâkî Bağlantının Kesilmesi.” Çev. Hamdi Onay. Hikmet Yurdu 3:6 (2010): 235-269.
  11. Baş, Fatih. “Antonio Gramsci’nin ‘Hegemonya’ Kavramı Çerçevesinde Fetö’nün Kültürel Faaliyetleri.” Mütefekkir 8:16 (2021): 165-183.
  12. Batmaz, Veysel (der.). Otoriteryen Kişilik: Sanford, Milgram, Şerif, Asch. İstanbul: Salyangoz Yayınları, 2006.
  13. Bauman, Zygmunt. Cemaatler: Güvenli Olmayan Bir Dünyada Güvenlik Arayışı. Çev. Nurdan Soysal. İstanbul: Say Yayınları, 2020.
  14. Baynal, Fatma. “Kadınların Dinî Gruplara Yönelim Nedenleri ve Dinî Grupların Psiko-Sosyal ve Dinî-Manevî Etkileri.” Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sakarya, 2016.
  15. Bilgin, Mehmet, Abdullah Işıklar ve Mehtap Bilgin. “Dini Grupların Toplumsal Değişimdeki Etkilerinin İncelenmesi.” Dinî Gruplar, Siyaset ve Bürokrasi, ed. Kemal Ataman, İsmail Bilgin ve Vejdi Bilgin, içinde 145-160. Bursa: Emin Yayınları, 2017.
  16. Bilgin, Vejdi. “Dinî Gruplar.” Din Sosyolojisi, ed. Kadir Canatan ve Mustafa Tekin, içinde 307-334. Ankara: Bilay Yayınları, 2020.
  17. Bion, Wilfred Ruprecht. Experiences in Groups and Other Papers. New York: Brunner Routledge, 1961.
  18. Budak, Abdulhamit. “Dini Toplumsal Hareketlerde Kaynak Mobilizasyonu Bağlamında Mubahlaştırma.” Tokat İlmiyat Dergisi 8:2 (2020)