Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 53

İbn Sînâ’da Sıddıkîn Delili: Tanrı Kanıtlaması

Sayfa
89–109
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Halk; itikat yönünden Tanrı konusunda şaşkın ve kararsızken vehim gücünün olumlu gücü sayesinde inancında net ve kararlılık içerisindedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada İbn Sînâ’nın Tanrı ispatlaması konu edinilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Konuyla ilgili diğer çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada aklın ve vehmin rol aldığını, sıddıklar yanında halkların da Tanrı’nın şahitliğine mazhar olduğu ileri sürülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Halk; itikat yönünden Tanrı konusunda şaşkın ve kararsızken vehim gücünün olumlu gücü sayesinde inancında net ve kararlılık içerisindedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam Felsefesi · İbn Sina · Sıddıkin Burhanı

Özet

Bu çalışmada İbn Sînâ’nın Tanrı ispatlaması konu edinilmiştir. İbn Sînâ, Zorunlu Varlık’tan Tanrı’ya, Tanrı’dan da âleme ulaşarak verdiği hükme “sıddıkların hükmü” adını verir. Konuyla ilgili diğer çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada aklın ve vehmin rol aldığını, sıddıklar yanında halkların da Tanrı’nın şahitliğine mazhar olduğu ileri sürülmüştür. Peygamberlerin Tanrı’ya sadece söyledikleriyle değil varlıklarıyla da delil olduklarına işaret edilmiştir. Ateist ve agnostiklerin Tanrı’nın mahiyetine yönelik karşı koyuşlarının makul ancak bir tür yetersizlik ve yine varlığın apriori bilgisinden gafil kalmalarından dolayı Tanrı’nın varlığını yadsımalarının güçlü bir yanılgı olduğu söylenmiştir. İbn Sînâ’ya göre Tanrı, mahiyetinin olmaması sebebiyle zihinsel/rasyonel açıdan ispatlanamaz. Öte taraftan Tanrı, varlığının apaçıklığı ve aklın da menşei olması itibariyle ispata bile konu olmayacak kadar açık bir varlıktır. Bu hükmü/burhanı, ontolojik delilinden farklı kılan özelliği “Tanrı vardır.” önermesindeki “varlık” yükleminin özne pozisyonuna çekilmesi yani varlığın mahiyetin bir sıfatı olarak asla değerlendirilemeyeceğidir. Ulaştığımız sonuca göre Tanrı varlığıyla bütün kâinata şahitse sıddık kimseler yanında bütün bir halkın da bu şehadetin bir parçası olması lazım gelir. İşte ezan ve kelime-i şehadet bunun bir ifadesidir. Halk; itikat yönünden Tanrı konusunda şaşkın ve kararsızken vehim gücünün olumlu gücü sayesinde inancında net ve kararlılık içerisindedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YİĞİT, F. (2022). İbn Sînâ’da Sıddıkîn Delili: Tanrı Kanıtlaması. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 53, 89–109. https://ajindex.com/articles/490629

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Alper, Ömer Mahir. “İbn Sînâ’da Tanrı’nın Kanıtlanması Sorunu: O Gerçekten Kelâmcılardan Etkilendi mi?”. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7 (2003), 61-77. Arafat duası, 14 Masumdan Kırkar Hadis. çev. Fatih Güven. Tahran: İslâmi Tebliğ Teşkilatı, 1408/1988. Aristoteles. İkinci Çözümlemeler. çev. Ali Houshiary. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2. Baskı, 2011), Aristoteles. Metafizik. çev. Ahmet Arslan. İstanbul: Sosyal Yayınları, 2014.
  2. Atay, Hüseyin. “İbn Sînâ’da Varlık Delili”. Uluslar Arası İbn Sînâ Sempozyumu. ed. Mehmet Mazak - Nevzat Özkaya. 1/281-306. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A. Ş. Yayınları, 2008.
  3. Baran, Sedat. “Molla Sadrâ’da Vâcibü’l-Vücûd’un İspatında Burhan-ı Sıddıkîn”, Diyanet İlmî Dergi 56/1 (2020), 205-224. Birgül. Mehmet Fatih. İbn Rüşd’de Burhan. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2013.
  4. Bozkurt, Ömer. “İbn Sînâ’nın Tanrı Anlayışının Dayandığı Temel İlkeler”. Diyanet İlmî Dergi 50/1 (2014), 67-86.
  5. Cihan, Ahmet Kamil. İbn Sina ve Gazali’de Bilgi Problemi. İstanbul: İnsan Yayınları, 1998.
  6. Dağ, Mehmet. “Ontolojik Delil ve Çıkmazları”. Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 23 (1979), 287-318.
  7. Demirkol, Murat. Tûsî’nin İbn Sina Savunması. Ankara: Fecr Yayınları, 2010. Descartes. Felsefenin İlkeleri. çev. Mesut Akın. İstanbul: Say Yayınları, 1995. Ebherî. Îsagûcî ve Şerhi. çev. Ferruh Özpilavcı. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2017.
  8. Ebrahimzadeh, Ali. İbn Sina’da Sıddîkîn Kanıtı: Din Felsefesi Açısından Bir Değerlendirme. Ankara:
  9. Ankara Üniversitesi,
  10. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2014.
  11. Ebrahimzadeh, Ali. “İbn Sînâ’da Zorunlu Varlığın Mahiyeti Meselesi”. Dini Araştırmalar 15/41 (2012), 156-162.
  12. Erdem, Engin. “İbn Sînâ’nın Metafizik Delili”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 52/1 (2011), 97-119.
  13. Erdem, Engin. Varlıktan Tanrı’ya İbn Sînâ’nın Metafizik Delili. İstanbul: Endülüs Yayınları, ts. Fârâbî. el-Medînetü’l-fâzıla. çev. Yaşar Aydınlı. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2018. Guénon, René. Doğu Düşüncesi. çev. Lütfi Fevzi Topaçoğlu. İstanbul: İz Yayıncılık, 2. Baskı, 2004.
  14. Hick, John. “Tanrı’nın Varlığının Delilleri”. çev. Şahin Efil. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 2/2 (2013), 77-94. İbnü’l-Arabî. Fusûsü’l-Hikem. çev. Nuri Gencosman. İstanbul: MEB Yayınları, 1992. İbnü’l-Arabî. Fütûhât-ı Mekkiyye. çev. Ekrem Demirli. 18 Cilt. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2006-2013. İbn Sînâ. Arş Risalesi. çev. Enver Uysal. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/9 (2000), 641-6