Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 53

H.1249/M.1833 Tarihli D.CMH.d.27300 Numaralı Cizye Muhasebe Defterine Göre Kıbrıs’ta Gayrimüslimler

Non-Muslims in Cyprus According to the Jizye Accounting Book No. D.CMH.d. 27300 dated H.1249/M.1833

Sayfa
7–48
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nitekim 1833 Tarihli Kıbrıs Temettuât Defteri de Kıbrıs’ta yaşayan gayrimüslimlerin tarım ve ticaret açısından Müslümanlara göre daha iyi durumda olduklarını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı'nda bulunan H.1249/M.1833 Tarihli D.CMH.d.27300 Numaralı Kıbrıs Cizye Muhasebe Defteri’ne göre Ada’da yaşayan gayrimüslimlerin Osmanlı Devleti’ne ödedikleri cizye vergisi miktarı hakkında literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı 1571 yılında Kıbrıs’ı fethettikten hemen sonra burada yaşayan gayrimüslimlerden cizye vergisi tahsil etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Nitekim 1833 Tarihli Kıbrıs Temettuât Defteri de Kıbrıs’ta yaşayan gayrimüslimlerin tarım ve ticaret açısından Müslümanlara göre daha iyi durumda olduklarını göstermektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Gayrimüslim · Kıbrıs · Osmanlı

Özet

Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı'nda bulunan H.1249/M.1833 Tarihli D.CMH.d.27300 Numaralı Kıbrıs Cizye Muhasebe Defteri’ne göre Ada’da yaşayan gayrimüslimlerin Osmanlı Devleti’ne ödedikleri cizye vergisi miktarı hakkında literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Osmanlı 1571 yılında Kıbrıs’ı fethettikten hemen sonra burada yaşayan gayrimüslimlerden cizye vergisi tahsil etmiştir. Nitekim incelenen cizye muhasebe defterine göre Ada’da yaşayan gayrimüslimler cizyelerini âlâ, evsât ve ednâ olarak ödemiş ve mezkûr yılda toplam 21.039 kişiden bu vergi tahsili geçekleşmiştir. Buna göre gayrimüslimlerden tahsil edilmesi muhtemel cizye vergisi 636.628 kuruştur. Ada’daki gayrimüslimlerin cizye vergisini çoğunlukla âlâ sınıfında ödemesi ekonomik olarak iyi durumda olduklarını göstermesi açsından önemlidir. Nitekim 1833 Tarihli Kıbrıs Temettuât Defteri de Kıbrıs’ta yaşayan gayrimüslimlerin tarım ve ticaret açısından Müslümanlara göre daha iyi durumda olduklarını göstermektedir. Ayrıca incelenen deftere göre gayrimüslimlerin Kıbrıs’ın bütün kazalarında yaşadıkları da tespit edilmiştir.

Abstract

This study aims to contribute to the literature on the amount of tax paid by non-Muslims living on the island to the Ottoman State according to the Cyprus Cizye Accounting Book No H.1249 / M.1833 dated D.CMH. After the Ottomans conquered Cyprus in 1571, they collected tax on non-Muslims living here. As a matter of fact, according to the reviewed tax accounting book, non-Muslims living on the island paid their jizya in terms of âlâ, evsât and edna and this tax was collected from a total of 21,039 people in the aforementioned year. Accordingly, the probable capitation tax to be collected from non-Muslims is 636,628 kurus. In addition, it is important that the non-Muslims on the island pay the taxpayer taxes mostly in the very class, showing that they are economically well off. As a matter of fact, the Cyprus Temettuat Book dated 1833 shows that non-Muslims living in Cyprus are in a better situation than Muslims in terms of agriculture and trade. Also, according to the examined book, it was determined that non-Muslims lived in all the counties of Cyprus.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇALIŞKAN, A. (2022). H.1249/M.1833 Tarihli D.CMH.d.27300 Numaralı Cizye Muhasebe Defterine Göre Kıbrıs’ta Gayrimüslimler. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 53, 7–48. https://ajindex.com/articles/490628

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Cizye Muhasebesi Kalemi Defteri KK.d.D.CMH.d.27300, 9 Şaban 1249/ 22 Aralık 1833 Akkaya, Mustafa. “XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Kıbrıs’ın Nüfusu”. Tarihte Kıbrıs I, ed. Osman Köse, 429-438.İstanbul: D9KUZ10BE5, I.Basım,2017.
  2. Akyel, Salih. “Kıbrıs Adası Nüfus Defterlerine Göre XIX. Yüzyılın Ortalarında Karpaz Kazasının Nüfus ve Toplum Yapısı”. Tarihte Kıbrıs I, ed. Osman Köse. 439-457. İstanbul: D9KUZ10BE5, I. Basım, 2017.
  3. Akyol, Salih ve Olçay, Ebru, “1847 Tarihli Kıbrıs Nüfus Defterine Göre Değirmenlik Kazasındaki Gayrimüslim Nüfus Yapısı’’, Uluslararası Sosyal Araştırma Dergisi 8/39 ( Ağustos 2015), 263-270.
  4. Alasya, Halil Fikret. “KIBRIS / 4. Bölüm: İngiliz İşgali ve İdaresi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 25/380-383. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
  5. Altınöz, İsmail. “Osmanlı Döneminde Kıbrıs Çingeneleri”. Tarihte Kıbrıs I, ed. Osman Köse. 563-571. İstanbul:D9KUZ10BE5, 2017. Bakışçı Nihal, “1572 Tarihli Kıbrıs Tahrir Defteri ile 1833 Tarihli Temettuat Defteri Karşılaştırılması: Vadili Köyü Örneği”. Tarihte Kıbrıs I, ed. Osman Köse.247-259. İstanbul:D9KUZ10BE5,2017.
  6. Balyemez, Mehmet. “Kıbrıs Sorununda Dönüm Noktası; Eoka Saldırıları ( 1 Nisan 1955) (İngiliz Arşiv Belgeleri Işığında)”. Tarihin Peşinde‐Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi Sayı: 25 (2021) 249-169. Başbakanlık Osmanlı Arşiv Rehberi. İstanbul: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, 2017. Belgelerle Osmanlı Yönetiminde Kıbrıs. İstanbul: T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Yayın No: 9, 2020
  7. Çalışkan, Adem. “Kıbrıs’ta Yaşanan Asayiş Olayları Ve Ermeni Komitelerinin Faaliyetleri (1799-1896)”. Özgün Tarih Araştırmaları-1. ed. Ayşe Erkmen. 141-183. iksad publishing house 2021.
  8. Çelik, Cemil. “Osmanlı Yönetiminde Kıbrıs'ta Kıtlık ve Çözüm Yolları (1869- 1874)”. Cedrus, Cilt:2, (2014), 497-525.
  9. Çetinay, Şenay, Sadettin, Güler, Çoşgun, Selma, Güngöroğlu, Cumhur, Doğal. “Aşılı Keçiboynuzu (Ceratoniasiliqua L.) Ağaçlarının Meyve ve Tohum Özellikleri, Bakımından Karşılaştırılması (Köprülü Kanyon Milli Parkı Örneği)”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 17/1 (2013), 64-69
  10. Çevikel, Nuri. Kıbrıs Akdeniz’de Bir Osmanlı Adası. İstanbul: 47 Numara, 2006.
  11. Çiçek, Kemal. “Osmanlı Dönemi/Kıbrıs”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 25/374-380. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
  12. Çoruh, Haydar. “Moralı Korsanların Kıbrıs Çevresindeki Faaliyetleri (1821- 1828)”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 61 (2018