Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 32 - Sayı: 1

Türkiye'nin Bilim Politikası: TÜBİTAK Üzerinden Bir Çözümleme

Science Policy of Turkey: A TUBITAK Based Analysis

Sayfa
323–339
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Devletin benimsediği bilim anlayışı hâkim bilim tanımı olurken, bu bağlamda bilim kurumlarına yapılan müdahaleler günümüzde de devam etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma Türkiye'de bilim politikasının 1960'lardan günümüze aldığı biçimleri analiz etmeyi hedeflemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkiye'nin üniversiteler gibi eğitim kurumlarının dışında ilk bilim kurumu olan TÜBİTAK, yaşanan değişimin izlenmesine büyük oranda olanak tanıdığı için inceleme nesnesi olarak seçilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Devletin benimsediği bilim anlayışı hâkim bilim tanımı olurken, bu bağlamda bilim kurumlarına yapılan müdahaleler günümüzde de devam etmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışma Türkiye'de bilim politikasının 1960'lardan günümüze aldığı biçimleri analiz etmeyi hedeflemektedir. Türkiye'nin üniversiteler gibi eğitim kurumlarının dışında ilk bilim kurumu olan TÜBİTAK, yaşanan değişimin izlenmesine büyük oranda olanak tanıdığı için inceleme nesnesi olarak seçilmiştir. Çalışmada ilgili literatür ve bilim politikaları dokümanları kaynak olarak kullanılmıştır. Yapılan çözümlemede bilim politikalarının ilk aşamada içe dönük sermaye birikimine bağlı olarak kalkınma, ikinci aşamada (1980 sonrası) dışa açılma stratejisinin bir sonucu olarak rekabet anlayışı temelinde geliştiği görülmüştür. İstenilen gelişmeyi sağlayacak mekanizmaları hâkim kılmak amacıyla diğer bilim kurumlarına olduğu gibi TÜBİTAK'a da özerkliği sınırlayacak yapısal müdahaleler yapılmıştır. Devletin benimsediği bilim anlayışı hâkim bilim tanımı olurken, bu bağlamda bilim kurumlarına yapılan müdahaleler günümüzde de devam etmektedir.

Abstract

This study aims to analyze the transformation of science policy in Turkey from 1960s up until present. The Scientific And Technological Research Council Of Turkey (TUBİTAK), as the first science institution of Turkey out of educational ones like universities, is chosen for study, since it allows to follow above mentioned transformation. Resources of this study consist of official documents and relevant literature. Analyses show that science policies were shaped by development strategy based on inward capital accumulation in the first stage, and competitiveness through outward looking strategies in the second stage (1980 onwards). To this end, interventions have been made onto TUBİTAK as well as other scientific institutions in order to limit their autonomies. These interventions continue as the science policy adopted by the state becomes the dominant definition of science.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ARAP, İ., ERAT, V. (2022). Türkiye'nin Bilim Politikası: TÜBİTAK Üzerinden Bir Çözümleme. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 32 - Sayı: 1, 323–339. https://ajindex.com/articles/490519

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. AKDOĞAN, A. A. (2012), "Aydınlanmadan Neoliberalizme Kamu Politikasının Sarsıl(A)Mayan Egemenliği", Amme İdaresi Dergisi, 45(4), 1-24.
  2. ALPASLAN, B., AVŞAR, K. E. ve AKSEKİ, U. (2008), "Neo-liberal Politikalar-Ulusal Bilim ve Teknoloji Politikaları Ekseninde Türkiye ve Avrupa Birliği: Türkiye'nin Çevreleşmesi", II. Ulusal İktisat Kongresi, Dokuz Eylül Üniversitesi,
  3. İzmir.
  4. AŞIK, M. (2003), "TÜBİTAK Oyunu", Milliyet Gazetesi, Tarih: 02.10.2003.
  5. BERNAL, J. D. (2009),
  6. Tarihte Bilim II, Çev. Tonguç Ok, İstanbul: Evrensel Basım. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER DANIŞMA KOMİTESİ (1973),
  7. Kalkınma İçin Bilim ve Teknoloji, Çev. Sedat Törel, U.İ.B. Yayınları,
  8. Ankara.
  9. CIVAOĞLU, G. (2003), "2. YÖK Vak'ası", Milliyet Gazetesi, (27.09.2003).
  10. ÇELİK, F. E. (2008), "Çalışma Alanı Olarak Kamu Politikası: Tarihsel Ve Düşünsel Kökler Üzerine", Amme İdaresi Dergisi, 41(3), 41-72.
  11. ÇETİN, B. (2003), "Bilim Yuvasında Yolsuzluk", Yeni Şafak Gazetesi, Tarih: 30.11.2003, http://www.yenisafak.com.tr/arsiv/2003/kasim/30/g02.html, (29.04.2015).
  12. DELEON, P. (2006), "The Historical Roots of the Field", The Oxford Handbook of Public Policy, (Eds. M. Moran, M. Rein & R. E. Goodin), Oxford University Press, 39-57.
  13. DPT (1963), Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963-1967), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan1.pdf, (25.11.2014).
  14. DPT (1968), İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1968-1972), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan2.pdf, (26.11.2014).
  15. DPT (1973), Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973-1977), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan3.pdf, (27.11.2014).
  16. DPT (1979), Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1979-1983), http://ekutup.dpt.gov.tr/plan4.pdf, (27.11.2014).
  17. DPT (1989), Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planı (1990-1995), http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/4/plan6.pdf, (25.11.2014).
  18. DPT (1995), Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1996-2000), http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/3/plan7.pdf, (25.11.2014).
  19. DPT (2000), Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (2001-2005), http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/2/plan8.pdf, (25.11.2014).
  20. DPT (2007), Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013), http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/1/plan9.pdf, (25.11.2014).
  21. DPT (2013), Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018), http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/12/Onuncu%2 0Kalk%C4%B1nma%20Plan%C4%B1.pdf, (25.11.2014).
  22. DÜNDAR, D. (2003), "Yenilik İktisadı", İKÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, 2(1-2), 11-20.
  23. ERAT, V., ARAP, İ. (2016), Dünyada ve Tür