Dergiler / Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi / 2014 / Cilt: 19 - Sayı: 37

Hulefâ-yi Râşidîn Döneminden Emevîlere Geçişin Siyasi Anlamı: Hilafet-Mülk Tartışması -Üç Siyer Metni Üzerinden Bir İnceleme

The Political Meaning of the Transition from the Period of Khulafâ al-Râshidîn (Rightly Guided Caliphs) to the Period of Umayyads: Caliphate-Kingdom Debate. -An Analysis of Three Seerah Texts-

Sayfa
51–83
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu dönüşümü temel ilkeler çerçevesinde ele alarak mülke dayalı yönetimin Kur’an’da mutlak olarak kötülenmediğini belirten ilke esaslı yaklaşım (Muhammed Hamidullah).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hulefâ-yi Râşidîn döneminden Emevîlere geçişin siyasi açıdan nasıl anlaşılacağı meselesi İslam tarihinin önemli tartışma konularından birisidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu tartışma aynı zamanda İslam siyaset düşüncesinin nasıl anlaşılacağı meselesine de ışık tutmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu dönüşümü temel ilkeler çerçevesinde ele alarak mülke dayalı yönetimin Kur’an’da mutlak olarak kötülenmediğini belirten ilke esaslı yaklaşım (Muhammed Hamidullah).
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Hulefâ-yi Râşidîn döneminden Emevîlere geçişin siyasi açıdan nasıl anlaşılacağı meselesi İslam tarihinin önemli tartışma konularından birisidir. Bu tartışma aynı zamanda İslam siyaset düşüncesinin nasıl anlaşılacağı meselesine de ışık tutmaktadır. Çalışmamızda bu meseleye dair siyer kitaplarında öne çıkan üç yaklaşım ele alınacaktır. 1. Bu geçişi cumhuriyetten mutlakiyetçi bir rejime dönüşüm şeklinde olumsuz bir değişim olarak yorumlayan modernist daraltıcı yaklaşım (Zekai Konrapa), 2. Bu geçişin asabiyet ile mülke dönüşümün tabii bir sonucu olduğunu ifade eden umrani yaklaşım (Ahmed Cevdet Paşa), 3. Bu dönüşümü temel ilkeler çerçevesinde ele alarak mülke dayalı yönetimin Kur’an’da mutlak olarak kötülenmediğini belirten ilke esaslı yaklaşım (Muhammed Hamidullah).

Abstract

The problem of how to understand the transition form the historical period of Khulafâ al-Râshidîn (Rightly Guided Caliphs) to that of Umayyads is one of the most controversial issues in the history of Islam. The way to handle this debate also sheds light on how to understand larger issue of Islamic political thought. I will analyze three approaches to this debate that have emerged and become dominant in the seerah literature. 1. A modernist and reductionist approach that presents this transition as one from a republican regime to an absolitist one; as such, the transition is normatively seen in a negative light (Zekai Konrapa), 2. The “umranic” approach that views the change as a result of a natural process of transformation of “asabiyya” into “mulk” (Ahmed Cevdet Pasha), 3. An approach that looks at the debate from the perspective of basic (Quranic) prenciples and sees the “mulk”-based regime as the one that is not categorically denounced in the Qur’an (Muhammad Hamidullah).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÖSE, H. M. (2022). Hulefâ-yi Râşidîn Döneminden Emevîlere Geçişin Siyasi Anlamı: Hilafet-Mülk Tartışması -Üç Siyer Metni Üzerinden Bir İnceleme. Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 37, 51–83. https://ajindex.com/articles/489552

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Abdürrazık, Ali, el-İslam ve Usulü’l-Hükm: Bahs fi’l-Hilafe ve’lHükûme fi’l-İslam, Kahire: Daru’l-Kütübi’l-Mısri, 2012.
  2. Abdürrazık, Ali, İslamiyet ve Hükümet: Din ve Devlet, Hilafet ve Saltanat, Siyaset ve İslâmiyet Hakkında Tedkikat, çev. Ömer Rıza Doğrul, İstanbul:
  3. Kütüphane-i Suudi, İkdam Matbaası 1927/1346. Ahmed Hilmi, Filibeli, İslam Tarihi, sadeleştiren ve genişleten: Rıza Nur, 2. bs. İstanbul: Ötüken, 1982.
  4. Ameer Ali, Syed, The Life and Teachings of Mohammed or The Spirit of Islam, London: W. H. Allen & Co. Ltd., 1891. Ameer Ali, Syed, The Spirit of Islam or The Life and Teachings of Mohammed, Calcutta: S. K. Lahiri & Co., 1902.
  5. Aycan, İrfan, Saltanata Giden Yolda Muaviye bin Ebi Süfyan, Ankara: Fecr Yayınevi, 1993.
  6. Aycan, İrfan, v. dğr., Emeviler Dönemi Bilim, Kültür ve Sanat Hayatı, Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2011.
  7. Bass, Bernard M., Bass & Stogdill’s Handbook of Leadership, 3. bs. New York: The Free Press, 1990.
  8. Cabiri, Muhammed Abid, İslam’da Siyasal Akıl, çev. Vecdi Akyüz, İstanbul: Kitabevi, 1997.
  9. Canikli, İlyas, Siyasetin Kurucusu Olarak Hadis, Sünni Hadis Literatüründe Hilafet Problemi, İstanbul: Medrese Yay., 2006.
  10. Cevdet Paşa, Ahmed, Kısas-ı Enbiya ve Tevarih-i Hulefa, Dersaadet: Kanaat Matbası, 1331. Cevdet Paşa, Ahmed, Tarih-i Cevdet, 2. bs., Dersaadet: Matbaa-i Osmaniye, 1309. Cüveyni, el-Gıyasi: Gıyasü’l-Ümem fi’ltiyasi’z-Zulem, 2. bs., nşr. Abdülaziz ed-Dib, Mektebetü’l-kübra, y.y., 1981.
  11. Emir Ali, Seyyid, Ruh-ı İslam: Müslümanlığın ve İslam’ın Mefkurelerinin Tarihi Tekamülü, çev. Ömer Rıza [Doğrul], İstanbul: Sebîlürreşâd Kütüphanesi [İstanbul: Amedi Matbaası], 1340. Erdem, Sami, “Cumhuriyet’e geçiş sürecinde hilafet teorisine alternatif yaklaşımlar: Seyyid Bey örneği (1922-1924)”, Dîvân İlmî Araştırmalar Dergisi (1996/2): 119-146.
  12. Görmez, Mehmet, “İslam Dünyasında Laiklik Tartışmasını Baş- latan Bir Kitap ve Bu Kitabın Serencamı”, İslami Araştırmalar 8/3- 4, (1995): 223-231.
  13. Hamidullah, Muhammed “Constitutional Problems in Early Islam”, İslam Tetkikleri Enstitüsü Dergisi 5/1-4, (1973): 15-35.
  14. Hamidullah, Muhammed, İslam Anayasa Hukuku, der. Vecdi Akyüz, İstanbul: Beyan Yayınları, 1995.
  15. Hamidullah, Muhammed, İslam Hukuku Etüdleri, İstanbul: Bir Yayıncılık, 1984.
  16. Hamidullah, Muhammed, İslam Müesseselerine Giriş, çev. İhsan Süreyya Sırma, İstanbul: Beyan Yayınları, 1992.
  17. Hamidullah, Muhammed, İslam Peygamberi, II c., çev. Salih Tuğ, İstanbul: İrfan Yayıncılık, 2003.
  18. Hamidullah, Muhammed, İslam’da Devlet İdaresi, çev. Kemal Kuşçu,